Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

“Yeni edebi–felsefi cereyan teklif etmişem”- Şairden maraqlı açıqlama

05 Kasım 2016

11:12 am


05/11/2016 [15:09]: xeber –
 Hər zaman poeziyada yeni forma axtarışında olan şair-alim Əli Şirin Şükürlü bir müddət öncə yeni ədəbi cərəyanın əsasını  qoyduğunu bildirmişdi. Dəqiq elm sahəsində çalışan alimin ədəbiyyata gətirmək istədiyi fora yenilikləri daha çox riyazi müstəvidədir. sayta yeni formaların  çağdaş poeziyamıza nə dərəcədə təkan verəcəyindən danışan şair maraqlı fikirlər səsləndirib:“Doğrusu, bu yeniliklərin poeziyaya nə dərəcədə təkan verəcəyini dəqiq söyləyə bilmirəm. Amma hesab edirəm, poeziyada elmi təfəkkürün rolu əhəmiyyətlidir və bu amil ədəbiyyatın intellektual qolunun inkişafı üçün zəruridi. Təkcə dəqiq elmlər deyil, bütün elm sahələrindən bədii model, bədii vasitə kimi istifadə edilməsi bədii mətnin fəlsəfəsini, məna çalarlarını zənginləşdirir, informativliyi artırır.Bu məqsədlə, yeni ədəbi-fəlsəfi cərəyan təklif etdiyini bildirən Ə. Şükürlü ideyasının fərqli oxucu təfəkkürünün, zövqünün formalaşmasına xidmət edəcəyinə əmindir:“Bu məqsədlə, yaxın günlərdə Ədəbi Suprematizm adlı ədəbi-fəlsəfi cərayan təklif etmişəm ki, bu cərəyan altında intellektual bədii mətnləri sistemləşdirib təhlil etmək, bu istiqamətdə bədii texnikanı təkmilləşdirmək mümkündür. Bu da özlüyündə yeni poetexnikaların yaranmasına səbəb olar ki, poeziyamızda mövzu dairəsi genişlənsin, yorulmuş ifadələrdən, yorulmuş formalardan xilas olsun. Bu, həm də fərqli oxucu təfəkkürünün, zövqünün formalaşmasına xidmət edər”.Həmin yeni cərəyana aid şeir nümunəsini oxuculara təqdim edirik:ƏDƏBİ SUPREMATİZMDƏN – yeni nümunə Qara kvadrat“Qara kvadrat” rəsm əsərinə istinad olunubDüz bir əsrdən çox neçə-neçə heyranlıqla dolu baxışları keçmişin qaranlıq uçurumuna yuvarladan rəsm əsəri: Ağ kvadrat kətan üzərində qara kvadrat, ölçüsü – 79.6 x 79.5. Tərəflər arasındafərq cəmi 0.1(sıfır bir) – fərq olmalı deyildi axı – sıfır tam onda bir qədər fərqhardan ağlına gəldi, ustad Maleviç, heç nə mütləq deyil yəni? “Qara kvadrat” yazıb, xeyli susuram baxışlarımı zilləyərək dördkünc vərəğin ağ hissəsinə. Az sonra yazılan mətn tədricən dördbucaqlıya bənzər fiqura tamamlanacaq yəqin…Və ağ vərəq üzərində dördkünc həndəsi fiqur.“Həyat kvadratdır” – hər şey çərçivədə deməli, ustad Maleviç; dördkünc pəncərələrdən boylanır,dördkünc qapılardan çıxıb, dördkünc yollarladördkünc qismətlərə, dördkünc qədərlərə üz alır dördkünc adamlar.Sonda, lap sonda isə dördkünc qeyri-müəyyənlik, sondakı, lap sondakı qeyri-müəyyənliyi deyirəm – qapqara, – bəmbəyaz dünya işığının itdiyi mək(z)an(r), yeni başlanğıc bir adı.Kitəkcə həyat dördkünc deyil yəni.Çərçivə daha çox pəncərələri xatırladar adama, bir də pəncərə şüşəsində divardan asılmış rəsm əsərlərinə bənzəyən tanış üzləri; sevinc, kədər, heyrət, ümid, ümidsizlik boylanır çərçivələrdən, bəzən də çəkinə-çəkinə intihar – uçmaq ehtirasından doğulan qədər.bəzən də intihar…vəçiliklənmiş pəncərə şüşəsi çərçivəsindən qopub ayrılan, – bu mənzərə isə“Qara kvadrat”ın tərsini təsvir edən rəsm əsərinə bənzədi deyəsən.Nə qədər insan doğulur, nə qədər adam ölür, ağ gündüzü qara gecəyə, qara gecəni ağ gündüzə daşıyansizif əzablı, sizif sevincli dördküncağ adamlar, qara adamlar, qırmızı, sarı adamlar, doğulan-ölən adamlar, hamısı eyni taleli – azacıq fərqlə, fərq cəmi sıfır tam onda bir.Ağ kvadrat kətan üzərində qara kvadrat;anladı, ustad Maleviç, hamı anladı   hər şey çərçivədə və heç nə mütləq deyil yəni, təkcə fonda təsviri verilmiş ağappaq, bəmbəyaz və məna ilə dolu boşluqdan savayı – o da çərçivədə. O da çərçivədə! O da çərçivədə?Elmin Nuri


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler