Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Xalqımın toy kimi gözel bir adeti var…

10 Eylül 2016

3:24 pm


10/09/2016 [19:21]: xeber –
“Xalqımın toy kimi gözəl bir adəti var”-deyən atalarımız bilsəydilər ki, bu gün toylar öz həqiqi saflığını itirib tamamilə biznes maraqlarına uyğun həyata keçirilir, bəlkədə o vaxtı bu məsəli deməzdilər. Əvvəlki abu-havasından əsər-əlamət qalmayan toylarımız sözün həqiqi mənasında insanlara “toy tutur”. Toy adı gələndə şadlıq, sevinc, bir-birini sevən gənclərin nəhayətki, qovuşması kimi düşüncələr yerinə artıq :  “görəsən cehiz pulunu yığa biləcəyəmmi, filankəs nə qədər pul yazdıracaq, kreditimi bağlaya biləcəyəmmi” və s. kimi fikirlər ön plana çıxır. Hər kiçik hissəsi belə qazanc mənbəyi olan toylarımıza münasibətin hansı həddə olmasını bilmək üçün məncə, toya dəvətnamə alanın üzündəki ifadəni görmək kifayətdir. Çünki o, əziyyətlə qazandığı  100 manat pulu toya yazdırmaq istəmir. Xalqımızın qonaqpərvərlik, kimsəsizlərə əl tutmaq kimi xeyirxah əməlləri var ki, bu  heçkimdə şübhə doğurmur. Ölkəmizə qonaq gələn, adətlərimizdən xəbərdar olmayan bir kimsə, ilk baxışda  toy sahibinə toyun xərclərini qarşılamaq üçün insanların yardım etdiyini  düşünə bilər. Lakin o, bilsəki, toya yazdırılan pul elə onun öz puludur, öz təəccübünü saxlaya bilməyəcək. Toya gələnlərin toylarına gedib yazdırdığı pullar, indi özünə yenidən qayıdır və bir növ borc kimi hesab olunur. Dünyanın heçbir ölkəsində borc verməklə pul qazanmaq anlayışı yoxdur. Nə insanların yaşayış şərtlərinə uyğun olan, nə də iqtisadi cəhətdən heç bir əsası olmayan bu adətin nə qədər səmərəsiz olduğuna özünüz şahid olun. Pulun bugünki dəyəri (NPV) məvhumuna görə əlimizdə olan 1 manat sabahın 1 manatından daha dəyərlidir. Çünki bu gün əlimizdə olan 1 manatı investisiya etsək, sabaha qədər çox cüzidə olsa, artım göstərəcək. Bizim toya yazdırdığımız 50 manat pul bizə 1 ildən sonra gəlmiş olsa belə, dəyərdən düşmüş  halda geri dönəcək. Biz borc verib ziyan əldə etməkdənsə, pulu banka qoyub daha səmərəli bir qazanc əldə etmiş olarıq. Toylarımızınacınacaqlı durumu bununla kifayətlənmir.  Başdan-başa israfçılıq, səs-küy, qidalanmanın düzgün olmaması, spirtli içki içənlərin qeyri-etik və bəzəndə cinayət əməlləri törətmələri bizim  bugünki toylarımızın əsl simasını göstərir. Görəsən, dünyanın hansı ölkəsində oynamaq üstündə adam bıçaqlayan insanlar var? Böyük toyları qoyaq kənara, dünyanın heçbir ölkəsində qohum-əqrabadan “pul qoparmaq üçün”  kiçik oğlan uşaqlarının sünnət mərasimi keçirən bir topluma rast gəlmək mümkün deyil. Təkcə toy günü yox, toydan əvvəl və toydan sonrakı bütün adətlər pul üzərində qurulub. Dəbdə olan gəlinlik libasının alınmasından tutmuş, saç düzümü, gəlin maşınının bəzədilməsi,“od qiymətinə” olan mebel, hər dəqiqəəsəblərimizi korlayan fotoqraf, xınayaxdı mərasimivə s . boş və mənasız israfçılıqdan başqa bir şey deyil. Halbuki, bu xərcləri xeyli aşağı salıb həm əziyyətdən xilas olmaq, həm gənclərin rahat ailə qurmasına şərait yaratmaq, həmdə bu qədər sərf olunan pulu daha münasib yerə xərcləyib geri dönüşü olan bir biznesə çevirmək olardı. Qarışıqlıq, səs –küy, son dərəcə narahatçılıqla dolu olan toy məclislərində adam bir saat normal otura bilmir. Maraqlısı budurki, bizim alimlərimiz, ziyalılarımız, sosioloqlarımız bu vəziyyətlə sanki barışıb, heçbir söz demirlər. Stolun üstündə cürbəcür salatlar, isti və soyuq yeməklər, çoxlu içkilər hamısı ev yiyəsi tərəfindən artıqlaması ilə ödənilir. Bu gün toy etmək sözün həqiqi mənasında bir müşkülə çevirilib. Gələn qonaqların çoxluğu ilə fəxr edən valideynlər əslində onların toya yazdıracağı pulu düşünür. Görün, toy kimi qədim və gözəl bir adət  hansı biabırçı günə gəlib çıxıb?!Hətta qardaş Türkiyədə toy mərasimi çox sadə keçirilir. Nikaha girən gənclər yaxın qohum-əqrabanı çağırır, sadə yemək-içmək, şirniyyat süfrəsi təşkil edilərək toy başa çatmış hesab olunur. Bizim saf və təmiz valideynlərimiz bütün bunları övladlarının xoşbəxt olması üçün edirlər. Amma biz başa düşməliyik ki, bu qədər borc-xərc, israfçılıq ilə xoşbəxtlik ola bilməz. Toyun ən ibtidai və təməl prinsipi qohum-əqrəbadan pul qazanmaq yox, övladların xoşbəxtliyi olmalıdır. Gənclərin evlənmə şərtlərini yüngülləşdirək ki, cəmiyyətimizdə normal ailə dəyərləri formalaşsın. Toylarımız gülməli biznes marağından çıxıb, öz həqiqi mənasına qayıtsın.Eminov Osman


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler