Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Tanınmış hüquqşünas konstitusiya deyişikliklerini şerh etdi

01 Ağustos 2016
7:16 am


01/08/2016 [11:14]: xeber –
AR Konstitusiyanın 155-ci maddəsində ağdan qaraya yazılıb ki, Konstitusiyanın III-cü fəslində (söhbət Konstitusiyanın 24-71-ci maddələrindən gedir) nəzərdə tutulmuş insan və vətəndaş hüquqları və azadlıqlarının ləğvi və ya Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdə nəzərdə tutulduğundan daha artıq dərəcədə məhdudlaşdırılması haqqında təkliflər referenduma çıxarıla bilməz.Referenduma təklif edilən Lahiyədə həmin fəsillə bağlı 15 dəyişiklik təklif edilir. Bu fəsillə bağlı təklif edilən dəyişiliklərin əsas niyyət və motivi məhz orada nəzərdə tutulan əsas insan və vətəndaş hüquqların məhdudlaşdırmasıyla bağlıdır. Bunun dərki üçün heç hüquqşünas olmaq lazım deyil.Sözü gedən maddələrə təklif edilən və hüquqların məhdudlaşdırılmasıyla bağlı olan aşağıdakı dörd dəyişikliyi əyani nəzərdən keçirək.1) 29-cü maddəyə (Mülkiyyət hüququ) iki hissə əlavə edilir:”V. Xüsusi mülkiyyət sosial öhdəliklərə səbəb olur.VI. Sosial ədalət və torpaqlardan səmərəli istifadə məqsədi ilə torpaq üzərində mülkiyyət hüququ qanunla məhdudlaşdırıla bilər.”Əvvəla “sosial öhdəlik” hüquqi deyil, idealoji anlayışdır. Məzmunu bəlli olmayan və ölçüləri istək və arzula müəyyən olunan belə bir ifadənin Konstitusiyaya daşınması mülkiyyət hüququnun əsaslarının dağıdılması demək olacaq. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı insan hüquqlarıla bağlı beynəlxalq müqavilələrdə belə bir ifadəyə təsadüf edilmir.Digər tərəfdən təklif edilən dəyişiklin özündə belə deyilir ki, torpaq üzərində mülkiyyət hüququ qanunla məhdudlaşdırıla bilər. Həmin qanunun müvafiq beynəlxlaq standarta zidd olub-olmaması barədə isə heç nə deyilmir.2) 32-ci maddəyə (Şəxsi toxunulmazlıq hüququ) VI, VII və VIII hissələr əlavə edilir:”VI. Qanunla müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, üçüncü şəxslər haqqında məlumat almaq məqsədi ilə elektron formada və ya kağız üzərində aparılan informasiya ehtiyatlarına daxil olmaq qadağandır.VII. Məlumatın aid olduğu şəxsin buna razılığını aşkar ifadə etdiyi hallar, ayrı-seçkiliyə yol verməmək şərtilə anonim xarakterli statistik məlumatların emalı və qanunun yol verdiyi digər hallar istisna olmaqla, informasiya texnologiyalarından şəxsi həyata, o cümlədən əqidəyə, dini və etnik mənsubiyyətə dair məlumatların açıqlanması üçün istifadə edilə bilməz.VIII. Fərdi məlumatların dairəsi, habelə onların emalı, toplanması, ötürülməsi, istifadəsi və mühafizəsi şərtləri qanunla müəyyən edilir.”Burada şəxsi toxunulmazlıq hüququ əsas gətirilərək informasiya almaq hüququnun məhdudlaşdırılmasına cəhd edilir. Özü də üçüncü şəxsin ictimai rolu, daşıdığı funksiya nəzərə alınmır. Məlumdur ki, beynəlxalq standart sıravi vətəndaşla ictimai-siyasi xadimin arasında barələrində informasiya əldə etməklə bağlı fərq qoyur. Yəni sıravi vətəndaş haqqında məlumat əldə etmə hansısa formada məhdudlaşdırıla bilər, amma bunun vəzifəli şəxslərə, ictimai-siyasi xadimlərə şamil edilməsi yol verilməz hesab edilir.3) 49-cü maddədə (Sərbəst toplaşmaq azadlığı) təsbit olunan hüququn məhdudlaşdırılması isə lap göz oxşayır: “ictimai qaydanı və ya ictimai əxlaqı pozmamaq şərtilə”.Sərbəst toplaşmaq azadlığıla bağlı Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilədə nəzərdə tutulan məhdudiyyətin mətni isə belədir: “Bu hüquqların həyata keçirilməsinə milli təhlükəsizlik və ictimai asayiş maraqları naminə, iğtişaşın və cinayətin qarşısını almaq üçün, sağlamlığın və mənəviyyatın qorunması üçün və ya digər şəxslərin hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi üçün qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olanlardan başqa, heç bir məhdudiyyət qoyula bilməz” (İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyanın 11-ci maddənin 2-ci hissəsi).”İctimai qayda” ifadəsini “ictimai asayiş” ifadəsinin interpretasiyası kimi hardasa qələmə vermək olar. Amma beynəlxlaq standartda “ictimai əxlaq”dan ümumiyyətlə söhbət getmir və çox ölçülü məzmuna malik olan belə bir ifadəni Konstitusiyaya gətirməklə sərbəst toplaşmaq hüququnu istənilən formada məhdudlaşdırılmasına rəvac verəcək.4) 53-cü maddəyə (Vətəndaşlıq hüququnun təminatı) təklif edilən dəyişiklik əslində həmin maddənin əvvəlki məzmununu alt-üst edir.Qüvvədə olan variant belədir: “Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı heç bir halda Azərbaycan Respublikası vətəndaşlığından məhrum edilə bilməz.”Təklif edilən variant isə budur: “Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı Azərbaycan Respublikası vətəndaşlığından (onun qanunla müəyyən edilmiş itirilmə halları istisna olmaqla) məhrum edilə bilməz.”Artıq burada vətəndaşlıq hüququnun təminatından deyil (sözü gedən maddənin adına diqqət edin), onun birbaşa məhdudlaşdırılmasına yollar axtarılır. Motivin də hökmdarın arzuolunmaz, və yaxud üsyankar təbəələrdən yaxa qurtarmaq istəyinin olması şübhəsizdir.Göründüyü kimi yuxarıda istinad etdiyimiz dörd təklifin hər biri Konstitusiyada nəzərdə tutulan müvafiq hüququn məhdudlaşdırılmasına yönəlib. Onlar Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdən irəli gəlmir, müvafiq beynəlxlaq standartı aydın şəkildə məhdudlaşdırır Bu o deməkdir ki, belə təkliflərin referenduma çıxarılmasını AP Konstitusiyasının 155-ci maddəsinin tələblərinə zidd olduğu üçün ciddi Konstitusiya pozuntusudur…Ataxan Əbilov, Niderlandda mühacirətdə yaşayan tanınmış hüquqşünas


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler