Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Stalinizmle faşizmin ferqi – İlginc müqayise…

25 Ekim 2016
6:36 am


25/10/2016 [10:35]: xeber –
Moskvada 2012-ci ildə çap olunmuş «Viktor Suvorovdan niyə qorxurlar?» məqalələr toplusunda görkəmli rus tarixçisi və publisisti Yuri Tsurqanovun «Böyük vətən müharibəsi ideyası» adlı məqaləsində iki zalım rejimin müqayisəsini vermişdi. «Ədalət naminə deyək ki, Almaniyada SSRİ kimi mükəmməl bir formada totalitarizm formalaşmadı. Hitlerin yaratdığı siyasi modelin Leninin və Stalinin yaratdıqları modellə çox ümumilikləri vardı, lakin eyni zamanda ciddi fərqləri də: bolşeviklər köhnə dövlət maşınının dağıdılmasını həyata keçirdilər, nasistlər bu cür dağıdılma aparmadılar. Bolşeviklər aristokratiya və sosial elitanı məhv etdilər, nasistlərisə saxladılar; bolşeviklər fərdi işgüzarlığı, şəxsi kapitalı və istehsal vasitələrinə əsaslanan xüsusi mülkiyyəti ləğv etdilər, nasistlər bütün bunlara toxunmadılar.Eyni şəkildə SSRİ-də və Almaniyada insanların həyat tərzi də fərqlənirdi. Qeyri-dövlət təsisatlarının yoxluğu şəraitində SSRİ-də vətəndaşın dövlətdən asılı olmaması imkanı da aradan götürülmüşdür. Sadəcə, insan işləməyə hara getsə, o, yenə dövlət müəssisəsində qulluq etməli olacaqdı. Bundan əlavə, sovet adamı işdən azad olanda xarakteristika alırdı ki, bunsuz heç yerdə təzə qulluğa girə bilməzdi. Bu xarakteristikada elə sözlər yazıla bilərdi ki, səni heç dalandar kimi də işə götürməzdilər.Bu sistem 20 iyun 1940-cı il qərarı ilə elə şəkildə yekunlaşdı ki, vətəndaşa ümumiyyətlə, heç öz istəyi ilə bir işdən başqa işə keçmək qadağan olundu.Nasist Almaniyasında isə vətəndaşların müstəqil kampaniyalarda iş yerlərini dəyişməsi mümkün idi.SSRİ-də həyat səviyyəsinin Reyxə nisbətən daha aşağı olması birincilərdə iqtisadiyyatda şəxsi sektorun yoxluğu, ikincilərdə isə varlığı ilə bağlı idi.Almaniyada çoxmənzilli kommunal yaşayış binaları yox olduğu halda, sovetlərin şəhər adamlarının böyük əksəriyyəti məhz bu cür binalarda yaşayırdılar.Nasist Almaniyasında müharibəyə qədər ərzaq talonları yox idi, SSRİ-də isə hələ 1929-cu ilin aprelindən əvvəlcə çörək, sonra digər ərzaq növlərinə, daha sonra isə sənaye məhsullarına talon qoyulmuşdu.1931-ci ildə isə əlavə orderlər verildi və bununla talonla da müəyyən edilmiş ərzaq payını almaq mümkün olmurdu. Sovet adamları ərzaq qıtlığından boğulurdu. Ən adi ərzaq məhsullarını almaq üçün çoxminli növbələri dağıtmaq üçün atlı milis dəstələrindən istifadə olunurdu.Alman kəndləri aclıq nə olduğunu bilmədilər, SSRİ-də isə 1932-33-cü illərdə aclıq kənd əhalisinin 6 milyon yarım nəfərini qırdı.SSRİ-də repressiya siyasəti lotereya metodu ilə (bəxtəbəxt) həyata keçirildiyindən repressiyaya məruz qalmaq rejimə loyallıq dərəcəsindən asılı deyildi.İnsan «partiya işinə və şəxsən Stalin yoldaşa» nə qədər desən sədaqətli olsa belə, yenə bu, onun axşam evdə deyil, həbsxanada gecələməsinə əsla mane ola bilməzdi. Nasist Almaniyasında isə seçmə repressiyası mövcud idi. Orada insanın həbsxanaya atılması üçün sistemlə konfliktə girməsi, özünün sosial-demokrat, kommunist, provsoyuz aktivi, Avstriya separatist və ya yəhudi olması lazım idi. Belələri isə o vaxt Almaniyada o qədər də çox deyildi.Bütün bunlara görə də SSRİ-də adamları əsasən donos vasitəsilə siyasi repressiyalara məruz qoyurdular. Donosa da adamları həyatın aşağı səviyyədə olması həvəsləndirirdi.SSRİ ilə müqayisədə Reyxdə repressiyalar nisbətən kiçik idi. Donosla həbs etmək nasistlərdə bolşeviklərə nisbətdə çox az idi.Hitlerdə narazılara susmaq icazəsi verilirdi. Stalin isə hamıdan çox fəal heyranlıq nümayişi tələb edirdi.SSRİ-də Reyxdən fərqli olaraq aktiv qeyri-azadlıq tətbiq olunurdu. Hamının rəsmi təbliğatı oxuması və ya dinləməsi kifayət deyildi. Hər kəs özü təbliğat aparıb, özlərinin siyasi şüurunu və loyallığını sübut etməli idi.Nəhayət, müqayisə olunan iki ölkədə ictimai atmosfera çox fərqli idi. SSRİ-də mahud – kirza (rezin) stili hökmranlıq edir, hər yanda həyatın zahiri cılızlığı nümayiş etdirilir, riyakarlıq və asketizm kultu tətbiq edilirdi.Almaniya isə Hitler vaxtında da kübar ölkə olaraq qalırdı».YURİ TSURQANOV, «BÖYÜK VƏTƏN MÜHARİBƏSİ İDEYASI», «VİKTOR SUVOROVDAN NİYƏ QORXURLAR?», MOSKVA, «YAUZA-PRESS», 2012, SƏH.320-322.Yazıçı, filosof Əlisa Nicatın tərcüməsi ilə.Osman Eminov


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler