Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Semed Bayramzadenin yeni kitabı rus dilinde çap olunub

08 Eylül 2016
8:44 pm


09/09/2016 [00:43]: xeber –
Bu günlərdə AMEA akademik Z.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun Cənubi Azərbaycan şöbəsinin müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Səməd Zülfəli oğlu Bayramzadənin “Cənubi Azərbaycan: “21 Azər”dən İranda “ağ inqilab”a kimi (iqtisadi və sosial-siyasi vəziyyət)” adlı elmi əsəri rus dilində 334 səhifədə işıq üzü gördü. Kitab “Tərəqqi” MMC nəşriyyat evində çap edilmişdir.Müəllif kitabı uzun illər SSRİ və sonra Rusiya Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunda çalışmış tanınmış tarixçi-şərqşünas alim, İran tarixi üzrə bir sıra sanballı əsərlərin müəllifi, tarix elmləri doktoru, professor Saleh Məmməd oğlu Əliyevin əziz xatirəsinə ithaf etmişdir.Adıgedən əsərdə Azərbaycan və eləcə də xarici tarixşünaslıqda çox az tədqiq edilmiş bir dövrü – 1947-1962-ci illər ərzində, Cənubi Azərbaycan məsələsinin siyasi, iqtisadi və sosial cəhətləri hərtərəfli nəzərdən keçirilmişdir.Kitabda İranda əhalinin 30%-dən çoxunu təşkil edən azərbaycanlıların milli hüquqlardan məhrum olması, ona görə də Azərbaycan məsələsinin ölkənin ən mühüm siyasi, sosial problemlərindən biri olduğu vurğulanır.S.Bayramzadə adıgedən əsərində göstərir ki, 1946-cı il dekabr ayının 12-də (21 Azər) Azərbaycan Milli Hökuməti ləğv edildikdən sonra yerli sahibkarların böyük bir hissəsi Tehranda fəaliyyət göstərmək və öz kapitallarını Azərbaycandan çıxarmaq məcburiyyətində qaldı. Çünki 1945-1946-cı illər milli-demokratik hərəkatın məğlubiyyətindən sonra Cənubi Aərbaycanda iqtisadi fəaliyyət üçün münasib şərait yox idi, mərkəzi hökumət burada sənaye obyektləri yaradılması üçün çüzi maliyyə vəsaiti ayırırdı.Müəllif eyni zamanda onu da vurğulayır ki, tədqiq olunan dövrdə Cənubi Azərbaycan İranda öz iqtisadi əhəmiyyəti və potensialını saxlamaqda davam edirdi. Belə ki, bu diyar İranda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı üzrə qabaqcıl yerlərdən birini tutmaqla yanaşı ölkənin toxuculuq, yundarama, pambıqtəmizləmə sənayesi mərkəzi olaraq qalırdı. Həmin sənaye sahələri ilə yanaşı unüyütmə, quru meyvə, gön-dəri istehsalı da inkişaf edirdi. Cənubi Azərbaycan, həmçinin əvvəllərdə olduğu kimi, iri xalça ixracı rayonu idi.S.Bayramzadənin oxuculara təqdim olunan əsərində XX əsrin 40-cı illərinin axırlarından etibarən İran mərkəzi hökumətinin Azərbaycan məsələsinə münasibətində yeni cəhətlər müəyyən edilir. Bu da hər şeydən öncə, mərkəzi hökumətin Cənubi Azərbaycanda demokratik fikrin, siyasi fəallığın qarşısını almaq səyi ilə bağlı idi. Başqa sözlə, Azərbaycan məsələsinə yalnız etnomilli məsələ çərçivəsində deyil, həm də ümumi siyasi, demokratik hərəkat çərçivəsində yanaşılırdı. Bütöblükdə, İran mərkəzi hökumətinin Azərbaycan siyasəti daim asimilyasiya tədbirləri ilə müşayiət olunurdu.Müəllif adıgedən kitabında Azərbaycan məsələsinə Cənubi azərbaycanlıların bəzi təbəqələrinin münasibətini də göstərməyə çalışmışdır. Hər şeydən öncə qeyd edilməlidir ki, 21 Azərdən İrandakı ağ inqilaba qədərki dövr ərzində ölkədəki mövcud şəraitdə Azərbaycanın, azərbaycanlıların bir çox siyasi, sosial, iqtisadi, demokratik problemləri və müvafiq tələbləri parlament kürsüsündən belə səslənirdi. Ölkədəki şərait bu və ya digər dərəcədə demokratikləşdikdə, xüsusilə də 1951-1953-cü illər İran neftinin milliləşdirilməsi uğrunda antişah, antiimperialist və demokratik hərəkatın yüksəlişi və ondan sonrakı illərdə həmin problem və tələblər daha qabarıq şəkildə önə çəkilməyə başladı. Digər tərəfdən, Tehranda mövcud olan “Azərbaycanlılar cəmiyyəti” Azərbaycanın vəziyyəti barədə yerli mətbuatda tez-tez məlumatlar dərc etdirirdi. Həmin cəmiyyətin üzvləri dövlətin maarif və dil sahəsindəki siyasətini tənqid edirdilər, bəzi zamanlar tənqidlər daha kəskin formada sərgilənirdi.Müəllifin gəldiyi nəticələr İranda Azərbaycan məsələsinin aydınlaşdırılmasına əhəmiyyətli kömək göstərir. Monoqrafiyada şah hökumətinin Azərbaycanın sənaye cəhətdən inkişafına mane olduğu və orada demokratik hərəkat və ideallara qarşı güclü ideoloji, siyasi mübarizə apardığı xüsusi vurğulanır.Beləliklə, S.Bayramzadənin “Cənubi Azərbaycan: “21 Azər”dən İranda “ağ inqilab”a kimi (iqtisadi və sosial-siyasi vəziyyət)” adlı monoqrafiyasında Azərbaycan məsələsinin mahiyyəti həmin məsələnin beynəlxalq münasibətlərlə bağlılığı, daha doğrusu, beynəlxalq münasibət və şəraitin mərkəzi İran hökumətinin bu məsələ ilə bağlı siyasətinə təsiri fonunda araşdırılır, dövlətin Azərbaycan siyasətindəki yeni cəhətləri nəzərdən keçirilir.Tədqiqat əsərində Azərbaycan məsələsinin ictimai-siyasi həyatda inikası və azərbaycanlıların müxtəlif təbəqələrinin nümayəndələrinin həmin məsələyə münasibətinin bir sıra xüsusiyyətləri bu və ya digər dərəcədə öz əksini tapır.Müəllifin təqdim olunan monoqrafiyası tədqiqatçılar, müəllim və tələbələr, eləcə də geniş oxucu kütləsi üçün faydalı və gərəkli ola bilər.Vidadi Mustafayev,tarix üzrə fəlsəfə doktoru,Şərqşünaslıq İnstitutunun “İrantarixi və iqtisadiyyatı” şöbəsinin müdiri


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler