Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Sel aparsın bu suyu…

10 Ağustos 2016
11:40 am


10/08/2016 [15:37]: xeber –
(Salam Sarvanın 45 yaşına)Uğurlu FəxriDağlara çatan kimi bizə şərt qoyurdular: buraların havasını götürənəcən çayda çimmək, bulaqdan su içmək olmaz – arandan gəlmisiniz, qızdırarsınız. Bir neçə gün çayda çimən uşaqlara yanıqlı-yanıqlı baxırdıq, bulaq suyuna tamarzı qalırdıq. Su istəyəndə samovara od atırdılar, bir az da bərk dirəşəndə başımızı belə aldadırdılar: suyu sel aparıb.Suyu seldən ayırmağa başlayandan sonra bu poetik el deyimi mənim də dilimdən düşmədi. Məndən bir içim su istəyənin sözünü ağzında qoyurdum: suyu sel aparıb.Bir gün də sel suyu gerçəkdən apardı – bu səfər zarafatsız-zadsız. Bir göy atım vardı, səhər-səhər dağa hörükləməyə aparmışdım. Hələ sabah samovarı qaynanmamışdı, çılpaq qollarım, yuxulu üzüm, qırışığı açılmamış boynum-boğazım kəklikotu, qantəpər, zirə qoxuyan sərin yellə dəstəmaz alırdı. Göyün üzünə hələ xal düşməmişdi, günün işığı hələ toz-torpağa bulaşmamışdı. Dağda çobanlarla çənə-çənəyə verdim, dedim o gözəl səhər bir az da uzansın.Ancaq səhərin gözündən şeh-duman tam çəkilməmiş dağların o tayından axıb gələn qara bulud göyün üzünü sel kimi aldı. Yerlə göyün arası açıldı, nə açıldı! Üç-dörd saat dayanmadan yağış dolunu, dolu yağışı qovdu. Çoban bürüncəyinin altında bu seldən daldalanmaq pencəyini başına atmaqla gülləbarandan qorunmağa bənzəyirdi. Yer üzündə bir quru sap qalmadı, malların gönü, qoyunların dərisi su keçirdi, atlar ağzını otdan çəkib qulaqlarını salladı, dağların içi, qayaların sümüyü də islandı.Çayların, dərələrin suyu neçə gün durulmadı. Neçə gün bulaqların gözündən palçıq gəldi. Suyu sel aparmışdı!…..Ondan sonra belə müsibət görmədim. Selin suyu aparması bir də Salamın şeirində ürcahıma çıxdı – bu dəfə materiyanın yox, ruhun dəliliyi, təbiətin yox, qəlbin tufanı kimi:Lələk göndərim gəl, qanadım yanır,Sel göndər aparsın bu suyu, Allah.Salam dağlarda qurulan o tamaşanı harda görmüşdü, hardan bilərdi sel suyu necə aparır? Aran uşağıdı, bilməzdi. Ancaq qəlbin möcüzəsi də elə bundadı: görməyə-görməyə GÖRMƏK, tanımaya-tanımaya TANIMAQ, bilməyə-bilməyə BİLMƏK.Hələ gör o biri misralarda nə deyir:Özünü ölümdən qoruyur hamı,Hamı özün səndən qoruyur, Allah.Kainat adlı soyuq, qaranlıq daxmanın təməlinə qoyulmuş, bir üzünə yaşamaq həvəsi, o biri üzünə ölüm qorxusu yazılmış özünüqoruma instinktini bəlkə də hələ heç kim bu qədər açıq, sadə mətnlə, bu qədər sərt məntiqlə ifşa eləməyib.Qəddar fələyin çarxına ilişmiş insanın təkliyini, köməksizliyini, əlacsızlığını Salam qədər dərindən duyan şair artıq kosmik hissiyatını itirib məişət girdabına düşmüş ədəbiyyatımızda bir də çətin tapıla. Böyük-böyük dəyərləri məişət sularına axıtmaqdan meşədə azmış bəni-insana təzəyi çörək yerinə yedirdən cin kimi zövq alan qələmxorlardan, sözbazlardan fərqli olaraq o, adicə məişət faktını da böyüdüb universal gerçəkliyin mənzərəsinə çevirə bilir. Məsələn, belə:Sənin tənhalığın nədi ki, guya?!Kirayə qaldığın evdəkiözgə əşyalar əhatəsindəinsan təkliyidi.Bizim nəslin içində yalnız onun ədəbiyyata gəlişi hadisə oldu. Yaşı çatan 90-cı illəri yada salsın: it yiyəsini, yiyəsi də itini tanımırdı; şər evlərə, küçələrə, könüllərə sunami gücüylə girirdi; kimsəkimsənin nəinki kitabını, heç fatihəsini də oxumurdu. Belə bir vaxtda şair kimi ortaya çıxıb oxucu toplamaq hünər istəyir. O vaxtacan bizim yaşıdlar yalnız Ramiz Rövşənin oxucu ordusu olduğunu görmüşdü. Onun şəriksiz liderlik elədiyi, irili-xırdalı neçə-neçə şairin malına müştəri tapmadığı bir bazara girib özünə köşk açmaq, matahını satmaq üçün adamda – nə əsgər, nə dalğıc, nə kosmonavt – məhz şair cəsarəti olmalıydı.Mənim sənət adamında ən çox bəyəndiyim cəhət onun sistemli düşüncəsinin olmasıdı. Salamın da bütün şeirləri, bəlkə bütün misraları bir qədim, həm də sadə gerçəyin başına dolanır: ömür – fani, ölüm – qaçılmaz, insan – çarəsiz. Poeziyanın gücü də elə min illərin bəlli həqiqətinə insanı heyrətləndirəndə, insanı bildiyinə inandıranda, gördüyünə sevindirəndə üzə çıxır. Məsələn, bu şəhərdə bir cavan oğlanın bir qoca qarının qoluna girib yolu adlatmasını min dəfə görmüşük. Ancaq kim bu mənzərəyə Salamın baxdığı gözlə baxıb:Yox e, sürdüyümüz ömür-gün deyil,baxma ki, bir azca uzun çəkdi bu…Bir qoca, kor baxtın əlindən tutubyolun o üzünə keçirtməkdi bu.Min illərin gerçəyinə adamları heyrətləndirmək üçün şair o həqiqətə öz yoluyla gəlib çıxmalıdı; tutalım, həyatın ölümlü olduğuna oxucunu inandırmaq üçün yer üzündə ilk dəfə adam ölümü görən insanın heyrətindən üzübəri yol gəlməlidi. Yoxsa şair özgənin həqiqətini mənimsəmiş sayılacaq.Öz həqiqətinə yetişən adamın o həqiqəti danışdırmaq üçün öz vasitələri də yaranır. Salamda olduğu kimi. Onun şeirlərinin vəzni əruzla hecanın qarışığından yaranıb, di gəl, nə əruz kimi əruzdu, nə heca kimi heca. Onun bir çox şeiri qoşma ölçülərində yazılıb, ancaq Ramiz Rövşənin gəraylı qəlibində yazdığı şeirlər klassik gəraylıya nə qədər oxşayırsa, Salamın qoşmalarının da özündən əvvəlki qoşmalara bir o qədər bənzəri var. Bütün bunlar ədəbiyyatda formanın, qəlibin nə qədər şərti xarakter daşıdığından xəbər verir. Petrarkadan tutmuş Rilkeyəcən neçə-neçə böyük Avropa şairi sonet yazıb. Ancaq Şekspirlə Qonqoranın, Kevedoyla Bodlerin yazdığı sonetlər formaca eyni olsa da, bu şeirlərin məzmununda dağlarca fərq var.Sonradan Salam özü üçün yaratdığı qəlibi öz əliylə də söküb atdı. Şeirlərinin məzmunu dəyişmədisə də, forması dəyişdi. Doğrusu, bu dəyişikliyin hansı zərurətdən ortaya çıxdığını mən hələ tam anlamamışam. Görünür, əski qəlib artıq ona mane olurmuş. Özü bilər.Mən bir gerçəyə möhkəm inanıram: durğunluq varsa, bütün qəlibləri dağıtmaq, bütün bəndləri açmaq lazımdı. Qoy su bütün gücüylə gəlib selə dönsün, harda bulanmış, iylənmiş su varsa, qoy hamısını sel aparsın.Sonra o sel də suya dönəcək. O su da durulacaq.O suyun dibində selin yeri-göyü süpürüb gətirdiyi incilər sayrışıb göz qamaşdıracaq.Sel aparsın bu suyu…13 iyul, 2011


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler