Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Şamaxı üsyanı haqda şok faktlar…

22 Ağustos 2016
ekindex
10:36 am


22/08/2016 [14:33]: xeber –
Azərbaycanda müqəddəs ziyarətgaha çevrilən xanım övliyalardan biri də “Pir Cahan” adı ilə tanınan pirdə dəfn olunmuş xanımdır. Bu pir Zərdab rayonunun Lələağacı kəndi ilə Yarməmmədbağı kəndinin sərhədində yerləşir. Pirin ərazisi sıx bitmiş yulğun ağacları ilə örtülüdür. Burada cəmi iki ədəd qəbir mövcuddur. Qəbirlərdən biri xanım övliyaya, digəri isə, kişiyə (ola bilsin ki, onun həyat yoldaşıdır. Düzünü Allah bilir) məxsusdur. Bu pir orta əsrlərdən bu yana mövcuddur. Ona görə də buradakı ağaclara toxunulmur. Şahidlərin dediklərinə görə, pirin yanından keçən adamlar müxtəlif zamanlarda burada qədim geyim formasında bir qadınla bir kişini görmüşlər və onlar bir anda yox olmuşlar. Ağsaqqalların dediyinə görə zaman-zaman insanlara görünən və yox olan bu varlıqlar ola bilsin ki, pirdə dəfn olunanların ruhlarıdır. XIX əsrdə bu pirə Yarməmmədbağı kənd sakini Soltanəhməd kişi mücövürçü olmuşdur. Onun pirdə mücövürçü olmasının çox maraqlı tarixçəsi vardır və mühüm bir tarixi hadisəyə bağlanır. Belə ki, təxminən 1850-ci illərin əvvəllərində Soltanəhməd kişi pirin yanından keçəndə burada yad bir kişi görür və onunla salamlaşaraq kimliyi ilə maraqlanır. Kişi cavab verir ki, “Mən Ağsunun Külüllü kəndindən olan Hacı Əhməd əfəndiyəm. Nikolay hökumətinin təqibindən qaçaraq bura sığınmışam”. Beləliklə, Hacı Əhməd əfəndi bir müddət (1850-ci illərin əvvəllərində) bu pirdə yaşayır və bu müddətdə Soltanəhməd kişi hər gün evindən ona çörək gətirib verir. Soltanəhməd kişinin övladlarına danışdığı və bu günə gəlib çatan söhbətə görə  günlərin birində Hacı Əhməd əfəndi onun gətirdiyi çörəyi yeyərək, artıq getmək vaxtı olduğunu bildirir və Soltanəhməd kişi ilə halallaşır. Tapşırır ki, bundan belə bu pirə mücövürçü olarsan və bura xidmət göstərərsən. Bunu deyəndən sonra möcüzəli şəkildə havaya qalxmış və bir anda yox olmuşdur. Həmin vaxtdan Soltanəhməd kişi ölüncə  “Pir Cahan” pirinə  xidmət göstərmiş, ölümündən sonra bu işi övladları və nəvələri davam etdirmişlər (son 5-6 ilə qədər nəvəsi Soltanəhməd bu işi davam etdirirdi).Araşdırmalarımız göstərir ki, XIX əsrin ortalarında Ağsu rayonunun Külüllü kəndində həqiqətən də Hacı Əhməd əfəndi adlı şəxs (məşhur Bilal əfəndinin atası) yaşamış və kəramətli övliya olmuşdur. Tarixi mənbələrdən o da məlumdur ki, Külüllü kəndindən olan Hacı Əhməd əfəndi öz təhsilini Kürdəmirdə məşhur  Nəqşibəndi Şeyxi Mövlanə Hacı İsmayıl Şirvanidən (1782-1848) almış və müridizm hərəkatının öncüllərindən biri olmuşdur. (Mövlanə İsmayıl Şirvani haqda bu linkdən oxuya bilərsiniz: ( http://www.moderator.az/news/145614.html                                 ) Çar hökumətinin sufilərə qarşı amansız mübarizəsi Hacı Əhməd əfəndidən də yan keçmədi. Belə ki, 1813-cü ildə Rusiya ilə İran arasında bağlanan “Gülüstan” müqaviləsindən sonra Azərbaycanın şimalında din xadimlərinə, özəlliklə də sufilərə qarşı böyük təzyiq və təqiblər başlandı. Bu gün arxivdə saxlanan rus rəsmi sənədlərində 1849-cu ildə Şamaxı quberniyasından dindarların kütləvi şəkildə sürgün olunması haqda qeydlər vardır. Sürgünlərin səbəbi kimi Şirvan əhalisinin yeni təlim – müridizm bayrağı altında mübarizəyə başlamaları göstərilir. Sənədlərdə həmçinin hərəkatın rəhbərinin Külüllü Hacı Əhməd əfəndi olduğu göstərilir (!). Hadisədən yeddi il sonra knyaz Behbudov təəssüf edirdi ki, 1849-cu il sürgünləri zamanı Hacı Əhməd əfəndinin kənarda qalması (tapılmaması) 1855-1856-cı illərdə yeni Şirvan üsyanının başlanmasına səbəb olmuşdur. Tədqiqatçı Məhəmməd Rıhtımın araşdırmalarına görə 1855-ci ilin yanvarından etibarən çar məmurları Şeyx Hacı Əhməd əfəndini izləməyə başlayırlar. Knyaz Behbudov 1856-cı il 6 sentyabr tarixində Daxili İşlər Nazirliyinə göndərdiyi 552 saylı rəsmi məktubda Hacı Əhməd əfəndinin və Qaraqoyunlu Qəhrəman bəyin həbs edilərək Tambov quberniyasına sürgün olunduğunu qeyd edir.Hacı Əhməd əfəndi 1856-cı il dekabrın 24-də Tambov şəhərində vəfat etmiş, orada da dəfn olunmuşdur. Göründüyü kimi, tarixi sənədlərdə göstərilənlərlə “Pir Cahan”ın mücövürçüsü Soltanəhməd kişinin dediyi sözlər tam üst-üstə düşür və zaman baxımından da uyğun gəlir. Sual yaranır ki, Şamaxı üsyanının rəhbəri  Külüllü Şeyx Əhməd əfəndi çar məmurlarından qaçarkən gizlənmək üçün niyə məhz  “Pir Cahan”ı seçmişdir? Bu sualın dəqiq cavabı məlum olmasa da, onu bir neçə variantda izah etmək olar. Birinci variant sufi şeyxlərinin aldıqları mənəvi ilham və işarələrlə əlaqəlidir. Belə ki, kəramətli övliya olan Əhməd əfəndiyə mənəvi işarələrlə göstərilə bilərdi ki, bu pir onun üçün təhlükəsizdir və burada təqibdən qurtula bilər. İkinci variant genetik bağlılıqla əlaqədardır. Araşdırmalarımız göstərir ki, bir çox kəramət sahiblərinin nəsil şəcərəsi çox qədimlərdə mövcud olmuş pirlərə, imamlara bağlana bilir. Odur ki, Hacı Əhməd əfəndinin də nəsil şəcərəsinin “Pir Cahan”da dəfn olumuş xanım övliyaya bağlanması mümkündür. Bu iki ehtimaldan hansının doğru olmasını Allah bilir.Pir Cahan piri əsrlərdir ki, bölgə əhalisinin sevə-sevə ziyarət etdikləri müqəddəs məkandır. Buradan edilən dualar xanım övliyanın üzünün nuru hörmətinə Allah dərgahında tez qəbul edildiyindən bugünkü nəsil tərəfindən də yad edilməkdədir…Paşa Yaqub – tədqiqatçı-yazıçıZərdab – BakıQeyd: “Pir Cahan” ziyarətgahı haqda daha geniş məlumatı müəllifin “Xanım övliyalar” kitabından ala bilərsiniz. Yazarın arxivi: http://www.moderator.az/search?q=pa%C5%9Fa+yaqub


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler