Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Rusiyadan işğalçıya tehlükeli “İsgender” hediyyesi…

24 Eylül 2016

6:48 am


24/09/2016 [10:47]: xeber –
Ermənistanda “müstəqilliyin” 25 illiyi ilə bağlı keçirilən hərbi paradda “İsgəndər” operativ-taktiki raketlərinin nümayişi Azərbaycanı ciddi şəkildə narahat edir və bu, təbiidir. Düzdür, işğalçı ölkədəki raketlərin daha müasir “İsgəndər-M” deyil, “İsgəndər” komplekslərinin köhnə versiyası olan “İsgəndər-E” olduğu iddiası da var. Ancaq istənilən halda söhbət qonşu dövlətin ərazisini işğalda saxlayan ölkəyə həmsədr dövlət (!) tərəfindən verilən və dağıdıcı gücə malik təhlükəli “hədiyyə”dən gedir. Hələ ki rəsmi Bakı Rusiyanın bu addımını şərh etməyə tələsmir. Rusiyanın Bakıdakı səfirliyi də bildirib ki, bu barədə suala cavab vermək səlahiyyətinə malik deyil. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmisi Mariya Zaxarova isə İrəvanda nümayiş olunan “İsgəndər” raketinin “İsgəndər-M” olması barədə yayılan qeyri-səhih məlumatın ancaq Rusiya Müdafiə Nazirliyi tərəfindən cavablandırılmalı olduğunu bildirib. Beləliklə, rəsmən etiraf yoxdur, lakin fakt budur ki, dağıdıcı silahlar təcavüzkar dövlətin ərazisindədir. “İsgəndər”in nümayişinin indiki dövrə təsadüf etməsi onu deməyə əsas verir ki, Kreml Azərbaycanın aprel döyüşlərində Ermənistana verdiyi dərsin qarşılığında “balans” yaratmağa qərar verib. Ancaq bu addım heç cür vasitəçilik prinsiplərinə uyğun gəlmir və Azərbaycana açıq təhdiddir. Düzdür, Azərbaycanın raket qoşunlarının komandanı, general Zahid Hüseynov bir neçə ay əvvəl Azərbaycanın düşməni məhv etmək imkanlarının böyük olduğunu bildirmişdi. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın raket qoşunları hətta İrəvana dəqiq zərbələr endirmək imkanına malikdir və yetər ki, Ali Baş Komandan əmr versin. Rusiyanın Ermənistana verdiyi “İsgəndər” raket kompleksi regionda əlavə təhdid yarada bilər. Bunu da Rusiya mətbuatına açıqlamasında hərbi ekspert Pavel Felgenhauer söyləyib (axar.az) Onun sözlərinə görə, bu silahların İrəvana verilməsi regiondakı qüvvələr balansını dəyişir: “Böyük ehtimalla balansın saxlanılması üçün Rusiya bu cür raket komplekslərini Azərbaycana da satacaq”.Politoloq Şahin Cəfərli bildirdi ki, Rusiyanın işğalçıya “İsgəndər” operativ-taktiki raket kompleksi verməsi bir neçə səbəblə əlaqədardır: “İlk növbədə aprel döyüşlərinə təkrar nəzər salmaq lazımdır. Aprel döyüşlərində məlum oldu ki, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri yeni hərbi texnologiyalar sahəsində Ermənistandan xeyli irəlidədir. Azərbaycan ordusunun hücum xarakterli pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə etməsi qarşı tərəf üçün sürpriz oldu. O da bəlli oldu ki, Ermənistan tərəfi bu aparatları səmada vaxtında aşkarlayıb məhv etmək üçün yetərli vasitələrə malik deyil. İşğalçı ölkənin tank və zirehli texnika parkının da ciddi şəkildə köhnəldiyi və Azərbaycanın əlindəki tank əleyhinə müasir sistemlərin qarşısında aciz olduğu, eyni zamanda Azərbaycan ordusunun öz tank və hərbi texnika parkını yeniləyib, müasirləşdirdiyi üzə çıxdı. Bütün bunlara Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin döyüş qabiliyyətinin yüksəlməsi gerçəyi də əlavə olunduqda, hər kəs anladı ki, iki ölkə arasında hərbi sahədə balans ciddi şəkildə Azərbaycanın xeyrinə pozulub. Bu gerçəyin aşkara çıxması Ermənistanı qorxutdu, Rusiyanı isə narahat etdi. Rusiya əlbəttə ki, Azərbaycanın silah arsenalı haqqında məlumatlı idi, lakin bir tərəfdən bu silahların döyüş şəraitində tətbiqi, digər tərəfdən isə Azərbaycan xalqının öz torpaqlarını hərbi yolla işğaldan azad etmək arzusu və həvəsinin güclənməsinin ortaya çıxması Moskvada narahatlıq yaratdı. Onlar təcili şəkildə balansı bərpa etməyə çalışaraq Ermənistana 200 milyon dollar güzəştli kredit ayırıb, bu məbləğin qarşılığında işğalçıya müasir silah sistemləri verdilər. Ermənistanın əldə etdiyi silahlara nəzər saldıqda görərik ki, bunlar Azərbaycanın əlindəki müasir silahları zərərsizləşdirməyə və beləliklə, tərəflər arasında tarazlığı bərpa etməyə yönəlib. 200 milyon dollarlıq anlaşmadan kənar Ermənistana ”İsgəndər” raketlərinin verilməsi isə Azərbaycanı öz torpaqlarını hərbi yolla işğaldan xilas etmək həvəsindən çəkindirməyə yönəlib. Azərbaycan dövlətinə və xalqına açıq mesaj verilir ki, bu niyyətinizdən daşının, imkan verməyəcəyik”. Ekspertə görə, “İsgəndər” sövdələşməsinin başqa bir məqsədi Ermənistan ictimaiyyətində Rusiyanın zəifləyən nüfuzunun bərpasıdır: “Aprel hadisələrindən sonra Ermənistanda Rusiya əleyhinə etiraz aksiyalarının keçirilməsi, bu ölkədə Rusiya əleyhdarlığının güclənməsi Moskvada narahatlığa səbəb oldu. Kreml Ermənistanla müttəfiqliyinə uyğun addım atmaq, bunu erməni xalqına nümayiş etdirmək ehtiyacı hiss etdi. ”İsgəndər”in Ermənistana verilməsi və parada çıxarılması həm də bundan irəli gəlir. Diqqət yetirirsinizsə, aprel döyüşlərindən sonra intensivləşən danışıqlar prosesi son vaxtlar yenidən səngiyib. Bunun da əsas səbəbini, məncə, Ermənistan-Rusiya münasibətlərində axtarmaq lazımdır”. Ş.Cəfərlinin fikrincə, belə görünür ki, Sərkisyan Qarabağ məsələsində güzəştlərə getməsinin hansı nəticələrə səbəb ola biləcəyini Rusiya rəhbərliyinə anladıb və onları inandıra bilib: “Sərkisyan güzəştlərə gedərsə, devrilə bilər və bunun nəticəsində Ermənistan ciddi xaosa sürüklənər. Xaos durumunda isə proseslərin Rusiyanın nəzarətindən çıxması, hətta Ermənistanda qərbyönlü qüvvələrin hakimiyyətə gəlməsi ehtimalı var. Bu ehtimal Moskvanı qorxudur. Danışıqların səngiməsinin səbəblərindən biri budur. Ermənistanda gələn il keçiriləcək parlament seçkilərinə qədər danışıqlarda ciddi irəliləyiş olacağına şübhə edirəm. Rusiya isə qeyd etdiyim səbəblərə görə Sərkisyana təzyiq göstərməyəcək. Azərbaycanda bir çoxlarının gözləntilərinin əksinə olaraq, Rusiya-Türkiyə yaxınlaşmasının Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə müsbət təsir göstərmədiyini də qeyd etməliyik. Hətta müsbət təsir bir yana qalsın, son hadisələrdən də görürük ki, təsir varsa da, yalnız neqativdir və Azərbaycanın maraqları əleyhinədir. Biz Rusiya-Türkiyə münasibətləri pisləşəndə atəşkəs sazişindən bəri ilk dəfə olaraq öz torpaqlarımızın kiçik də olsa, bir hissəsini işğaldan qurtarmışdıq. Rusiya-Türkiyə yaxınlaşmasından sonra isə Moskva işğalçıya uzaq mənzilli raket sistemi verdi. Bu, bir daha göstərir ki, Rusiyaya ümid etmək əbəsdir. Moskva bu münaqişəni həll etmək istəsə belə, elə şəkildə həll etməyə çalışacaq ki, regionda mövqeləri daha da güclənsin. Rusiyanın Ermənistan kimi sadiq müttəfiqdən vaz keçəcəyini düşünmək sadəlövhlükdür. Danışıqların dalana dirənməsi istər-istəməz müharibə alternativini gündəmə gətirir, lakin mən hazırda bu ehtimalın çox zəif olduğunu düşünürəm. Məncə, bizi müharibə yox, yeni bir qeyri-müəyyənlik gözləyir. Rusiya-ABŞ münasibətlərində yaşanacaq gəlişmələrdən, Gürcüstan da daxil olmaqla, regiondakı proseslərdən, Azərbaycanın Rusiya və Qərblə əlaqələrinin gələcəyindən çox şey asılıdır”.  *** “Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu da hesab edir ki, əslində Rusiya “İsgəndər” təhdidi ilə bağlı Azərbaycana iki mesaj verib: “Birinci mesaj bundan ibarətdir ki, Rusiyanın Ermənistana verdiyi silahlar, o cümlədən müasir ”İsgəndər” raketləri Ermənistanı qorumaq və Azərbaycanı təhdid altında saxlamaq gücündədir. İkinci mesaj isə odur ki, həmin silahlar yalnız Ermənistanı deyil, Dağlıq Qarabağı qorumaq üçün nəzərdə tutulub. Başqa sözlə, həmin silahların bir hissəsi Dağlıq Qarabağda yerləşdiriləcək. Halbuki bu, beynəlxalq hüquqa ziddir”. E.Şahinoğlunun fikrincə, “İsgəndər” raketlərinin separatçıların əlinə keçə biləcəyi Rusiyanı narahat etmir: “Əks halda, hansısa rusiyalı rəsmi açıqlama verib deməliydi ki, “Rusiyanın Ermənistana verdiyi silahla Dağlıq Qarabağda yerləşdirilməyəcək”. Ancaq rusiyalı rəsmilər və diplomatlar belə bir açıqlama verməyiblər”.E.Şahinoğlu Rusiyanın çox dağıdıcı xüsusiyyətlərə malik olan bu silahı hər dövlətə satmadığını vurğulayıb: “Rusiya üçün əsas odur ki, Ermənistan Azərbaycandan zəif olmasın”. Ekspert hesab edir ki, raketlərin hansı dövlətə məxsus olmasıyla bağlı qeyri-müəyyənliyə Azərbaycan XİN aydınlıq gətirməlidir: “Əlbəttə, rəsmi Bakı raketlərlə bağlı Rusiyaya nota verə bilməz. Rəsmi Bakı Rusiyanın silahı kimə satması və hədiyyə verməsi işinə qarışa bilməz, bu, Moskvanın daxili işidir. Ancaq Azərbaycan XİN heç olmazsa öz kanalları ilə məsələni aydınlaşdırmalı və bu haqda Azərbaycan ictimaiyyətinə məlumat verməlidir ki, İrəvanda nümayiş etdirilən ”İsgəndər” raketləri kimə məxsusdur, Rusiyaya yoxsa Ermənistana?”***Qəribəsi budur ki, Amerikanın nüfuzlu “Stratfor” analitik-kəşfiyyat mərkəzi “İsgəndər” raketlərinin Ermənistana satılması faktını sakit qarşılayıb, hətta əsaslandırmağa çalışır. Analitik-kəşfiyyat mərkəzi Moskvanın bununla bölgədə güc balansını qorumaq istədiyini və yeni müharibənin olmamasına çalışması kimi şərh edib. (modern.az): ““İsgəndər” raketi ilə bağlı sövdələşmə Rusiyanın Azərbaycanla Ermənistan arasında güc balansını saxlamaq niyyətinin ən bariz nümunəsidir. Rusiya Qarabağda yeni müharibə istəmir və “İsgəndər” bunu bir daha sübut etdi”. “Stratfor” agentliyi ehtimal edir ki, “İsgəndər” raketləri  aprel döyüşlərindən sonra Azərbaycanı ehtiyatla davranmağa vadar edəcək.Məsələ ilə bağlı XİN-dən münasibət öyrənmək cəhdimiz isə alınmadı. Adətən rəsmi Bakı mövcud reallıqları nəzərə alaraq sakit şəkildə diplomatik kanallarla məsələləri aydınlaşdırmağa çalışır və ola bilsin ki, bu dəfə də analoji təcrübədən istifadə olunur. Nəticəni gözləyək.(musavat.com)


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler