Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Ruh evvel yaranıb, yoxsa beden? – Maraqlı

11 Ekim 2016

9:56 am


11/10/2016 [13:55]: xeber –
Bəzi insanları ruhlar aləmi ilə bağlı daima bir sual düşündürür: Görəsən, ruhlar daha əvvəl yaranıb, yoxsa bədənlər?sayt-ın təqdim etdiyi bu yazıda həmin suala cavab tapa biləcəksiniz. 1. Ruhlar aləmi Adəm peyğəmbərdən də əvvəl yaradılıb. Belə ki, ruhlar aləminin üzvləri olan mələklərin və cinlərin Həzrəti Adəmdən əvvəl mövcud olduğu məlumdur. Biz ruhlar aləmindən ana bətninə, oradan uşaqlığa, gəncliyə, qocalığa və qəbir, bərzəx, cənnət və ya cəhənnəmə gedən yoldayıq. Bu yolun başlanğıcı ruhlar dünyasıdır. Bu əsasla ruhların yaradılması bədənlərdən əvvələ aiddir.Necə ki, Peyğəmbərimiz (s.ə.) “Ruhlar toplanmış camaatlar kimidir. Əvvəlcədən tanış olanlar onları yaxşı başa düşürlər. Tanış olmayanlar isə ayrılırlar, anlaşa bilməzlər” deyə buyurub. (Buxari, Ənbiya, 2; Müslim, Birr, 159; Əbu Davud, Ədəb, 19) Peyğəmbərimizin bu açıqlaması insanların dünyaya gəlmədən öncə ruhlarının tanış olub qaynaşdığını xəbər verir. Bu vəziyyətin də ana bətnində baş verməsi mümkünsüz. Demək ki, rəsullullahın bu sözləri insanların daha əvvəldən var olduqlarının və ana bətninə gəlmədən yaradıldıqlarının ən açıq dəlilidir.İslamşünaslar bu hədisi şərh edərkən “Ruhların bədənə gəlmədən öncə tanış olub birləşmələri ruhların cəsədlərdən əvvəl yaradıldığını ifadə edir” deyirlər.2. Ruhların kainatın hansı mərhələlərində var edildiyinə dair dəqiq məlumata malik deyilik. Amma mələklər göylərin, cinlər isə yer üzünün sakinləri olduğuna görə, buraların onlardan əvvəl yaradılmış olması lazımdır.Unutmamaq lazımdır ki, “Sənə ruh haqqında sual verərlər. De ki, ruh, Rəbbimin əmrindədir. Sizə elmdən ancaq az bir məlumat verilmişdir ” (İsra, 17/85) tərcüməsindəki ayədə ifadə edildiyi kimi, ruh ən sirli bir varlıqdır. Onun üçün ruhun həqiqi yaradılış zamanını və mahiyyətini ancaq Allah bilir.3. Cinlərin də ruhu var. Ancaq müvafiq ayədə bəhs edilən “Ruh aləmində alınan söz” insanlarla bağlı olaraq zikr edilir. Hətta ayədə açıqca ruhdan bəhs edilməmişdir. Lakin, ümumi qənaətə görə bu hadisə ruhlar aləmində baş verib. Həmin ayənin tərcüməsi belədir: “Bir vaxt Rəbbin Adəm övladlarından, onların bellərindən gəlmiş və onları özləri haqqında şahid tutaraq: “Mən sizin Rəbbiniz deyiləmmi? Demişdi. Onlar da: “Bəli, biz şahidik”. Demişdilər. Bunu, qiyamət günü, “Bizim bundan xəbərimiz yoxdur” deməyəsiniz üçün etdik “. (Əraf, 7/172).Burada əhəmiyyətli olan mövzu Allahın ruhlardan bəhs etdiyi “Kalübela” dediyimiz müqavilənin nə vaxt olmasıdır. Bu mövzuda alimlərin fikirləri müxtəlifdir.  Bəzi təfsirçilər sözləşməyin “təmsil” və “istiarə” yoluyla bir ilahi irşad olduğunu söyləyərək belə deyərlər: “Bu bir bənzətmədir. İnsanların Allahın varlığını tanımağa müqtədir bir qabiliyyətdə yaradılmış olmaları, bir növ, şahid tutulmaları kimi dəyərləndirilib”. Təfsir alimlərinin böyük əksəriyyəti isə həm ilahi müraciətin, həm də ruhun verdiyi cavabın simvolik deyil, həqiqi olduğu fikirindədirlər. Bu fikri son əsrin alimlərindən Məhəmməd Sifəti Əfəndi belə dilə gətirir: “Ağıl və həyat vermədən dilli halla cavab vermək ehtimalları varsa da, daha doğru olanı, ağıl, həyat və nitq verdi, varlığına dəlalət edəcək dəlilləri göstərdi. Onlar da sualı anlayıb, ağılları idrak edərək dilləriylə söyləməklə cavab verdilər”.Zəhra 


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler