Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Qax rayonunda baş veren taun xesteliyinin qarşısı nece alındı?

29 Ağustos 2016
4:52 pm


29/08/2016 [20:51]: xeber –
“Övliyalar ensiklopediyası” kitabımın tədqiqatı üçün  bugünlərdə Qax rayonunda səfərdə oldum. Hacı Mustafa əfəndinin şərif məzarını ziyarət etdim və həyatını öyrəndim. Qeyd edim ki, Sufi şeyxi Hacı Mustafa əfəndi övliyaların görkəmlilərindəndir. O, XIX əsrin ortalarından, 1919-cu ilə  qədər Qax rayonuun Malax kəndində yaşamışdır.Atasının adı İsgəndər olub. Onun Malax kən-dindəki qəbrinin başdaşındakı kitabənin ərəbcədən tərcüməsi belədir:“Ya Rəhman, Ya Rəhim! Yer üzündə olan hər kəs fanidir. Ancaq əzəmət və kərəm sahibi olan Rəbbinin zatı baqidir. Bu məhşur şeyx, bacraqlı mürşid, sufilərdə üçüncü dərəcəyə çatmışların başçısı (əl-salikin), iki müqəddəs şəhəri-Məkkə və Mədinəni ziyarət etmiş, şərəflilərin və zəvvarların, insanların və cinlərin başçısı əl-Hac Mustafa Əfəndi, əl-Əhmədi, əl-Mahmudi, əl-Xalidi, əl-Xədra nəqşibəndi şeyx əl-Hacı Mustafa Əfəndi bin Hacı İsgəndərin qəbridir. Rəhmətlik cəmadiül-əvvəl ayı 1337-ildə (02.02-04.03.1919) cənnət otağına köçmüşdür”Kitabədən göründüyü kimi, Hacı Mustafa əfəndi sufiliyin nəqşibəndiyyə qoluna mənsub olmaqla, üçüncü dərəcəyə çatmış şeyx olmuşdur. Bildiyimiz kimi sufilərdə bu dərəcəni almaq üçün mütləq digər sufi şeyxinə mürid (tələbə) omalı və onun rəhbərliyi altında bütün zahiri və batini elmləri mənimsəməli idi. Sonda imtahan verərək, müvəffəqiyyət qazanan tələbə hansısa bir bölgəyə şeyx təyin edilirdi. İmtahanlardan biri 40 saymaq di ki, bu vaxt mürid bir bardaq su və qırx ədəd xurma götürüb, qaranlıq quyuya girər, gündə bir qurtum su və bir xurma yeyərdi. Bu müddətdə orada ibadət edər və “Quran”ı oxuyub, başa çıxardı.. 40 gün tamam olanda müridi quyudan çıxarıb, tanımadıgı bir qəbiristanlığa aparar, oradakı qəbirlərdən birini (və yaxud bir neçəsini) göstərib, qəbirdə yatan şəxsin cinsi, yaşı, həyatdakı fəaliyyəti və s. barədə soruşardılar. Əgər düzgün cavab verərdisə, deməli 40 saymaq effektli olmuşdur. Bu vaxt ona dərəcə verər və şeyx təyin edərdilər. Dərəcəsini artırmaq istəyənlər bəsirətli olduğunu sübut etmək üçün daha ağır imtahanlardan keçməli olardılar.Şeyx Mustafa Əfəndi də üçüncü dərəcəli (əl-saik) şeyx rütbəsi almazdan oncə, bir neçə il böyük ovliya Talalı Şeyx Əhməd Əfəndiyə mürid oldu. Onun nəzarəti altında seyr və sülukunu tamamladıqdan, zahiri və batini elimləri mənimsədikdən sonra, imtahan verərək, müvəffəqiyyət qazanmış və irşaq fəaliyyəti göstərmək üçün Malax bölgəsinə şeyx təyin edilmişdir. Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, talalı Şeyx Əhməd əfəndi özü Almalı Şeyx Mahmud əfəndidən (1809-1876) dərs almış, o da öz nəvbəsində kəramətli övliya Lələli Şeyx Yunis Əfəndidən (XVIII-XIX əsr) dərs almış, sonuncu isə, Kürdəmirli mövlana Hacı İsmayıl Əfəndi Şirvanidən (1782-1848) dərs almışdır. Hacı Mustafa Əfəndi şeyx olmaqla yanaşı, həm də kəramət sahibi övliya idi. Duaları haqq dərgahında qəbul olunduğundan, insanlar çətin anlarında ona üz tutardılar. Onun bəsirət və kəramət sahibi olmasını sübut edən əhvalatlar bu gün də xalq arasında maraqla danışılmaqdadır. Deyilənə görə Şeyx cümə namazından qayıdanda həyat yoldaşı soruşur ki, niyə gec gəldin? Cavab verir ki, namazdan sonra Şalbuz Babanı ziyarətə getmişdim, onunçün ləngidim (Dağıstanda dəfn olunmuş övliya). Qadın heç nə demədən otağa keçir. Şeyxin iki arvadı vardı.   Mustafa Əfəndi eşidir ki, qadınlardan biri o birinə deyir: «Əfəndi elə bilir ki, biz qadınıq deyə heç nədən başımız çıxmır, bizi aldatmaq istəyir. Guya biz bilmirik ki, bir saatın içində Dağıstanda Şalbuz Babanı ziyarət edib, qayıtmaq olmaz?!» Övliya bu söhbəti eşitsə də, heç nə demir. Növbəti cümə günü namazdan evə qayıdanda qəsdən həyat yoldaşına deyir ki, başmaqlarımı təmizlə. Qadın başmağa baxanda, üstündə qar olduğunu görür və ərinin Şalbuz Babanın ziyarətindən gəldiyinə heç bir şübhə etmir. Onu da qeyd edim ki, sufilərin həyatına dair apardığım araşdırmalardan görünür ki, onlardan üçüncü dərəcəyə (əl-salik) çatanlar su üzərində gəzmək, uzaq məsafəni qısa vaxta qət etmək kimi problemlərin öhdəsindən Allahın izni ilə çox asanlıqla gəlirlər. Şeyx  Mustafa əfəndidə də bu cür kəramətlər olmuşdur.XX əsrin əvvəllərində Malax kəndində taun xəstəliyi yayılmışdı. Xeyli sayda insan bu xəstəliyin qurbanına çevrilmişdi. Nəhayət, ağsaqqallar Hacı Mustafa əfəndinin yanına gəlib, çıxış yolu göstərməsini xahiş etdilər. Bu xəstəlikdən dünyasını dəyişənlərin məzarlığı təpənin ütündə idi. Şeyx camaatı toplayıb, həmin məzarlığın altından təpənin bir üzündən o biri üzünə tunel qazdırdı. Sonra bütün kənd əhalisini bir-bir həmin tuneldən keçirməyə başladı. Özü isə tunelin çıxışında dayanaraq, əlində tutduğu və əvvəlcədən dua oxuduğu bir vedrə sudan adamların üzərinə çiləməyə başladı. Yaşlı adamların danışdığına görə həmin gündən kənddə  bir nəfər də olsun bu bəlaya düçar olmadı.Bu ev it kimi adamlara qismət olacaqŞeyxin Malax kəndindəki evini ötən əsrin əvvəllərində İlisudan olan ustalar inşa etmişlər. Evin eyvanlarından birinə tamet döşənmişdir. Həmin dövrdə tametlər həyətdə kustar usulla hazırlandığından yaş-yaş düzülürdü, yerində də quruyub bərkiyirdi. Bir gün ustalar görürlər ki, axşam eyvana düzdükləri tametin üzərində itin ayaq izləri var. Mustafa Əfəndiyə deyirlər ki, bu tametləri sökək, başqasını düzək; bunlar artıq murdarlanıb, sizə layiq deyillər. Şeyx cavab verir ki, «Narahat olmayın, onsuz da yaxın vaxtlarda bu ev it kimi adamlara qismət olacaq». Bu söhbətdən sonra çox keçmir ki, övliya dünyasını dəyişir. Bir neçə ildən sonra isə, Allahı inkar edənlər – kommunistlər hakimiyyətə gəlirlər. Şeyx Mustafa Əfəndinin evini müsadirə edərək, bir otağını kolxoz sədrinə, birini partiya katibinə, birini komsomol katibinə, bir otağını isə, məktəbə verirlər. Övladlarını isə kənddən didərgin salırlar. Nəhayət, sovet hökuməti dağılana yaxın nəvə-nəticələri həmin mülkü geri qaytara bilirlər. Onu da qeyd edim ki, həmin eyvandakı it ləpirləri bu günə qədər qalmaqdadır.Malax kəndinin adı Ömərabad olubMalaxda olarkən, burada diqqətimizi çəkən qədim bir məscidin qalıqları oldu. Məciddəki kitabənin məzmunundan aydın olur ki, bina Molla Xəlilin oğlu Molla Mübin tərəfindən hicri 1277 (miladi 1860-1861) ilində tikilib.Digər bir camenin ərəbcə yazılmış kitabəsində deyilir ki, hazırda Malax adlanan ərazi əvvəllər Ömərabad adlanırmış. Həmin cameni 1906-cı ildə Hacı Mustafa Əfəndi kənd camaatının köməyi ilə tikdirmişdir.Bu və digər faktlar sübut edir ki, Şeyx Mustafa əfəndi mədəni maarif işlərinin inkişafında, bölgədə sosial problemlərin həll edilməsində də mühüm işlər görmüşdür. Onun çox zəngin kitabxanası olmuşdur ki, kommunistlərin hakimiyyəti dövründə hamısı yandırılmış, vəyaxud torpağa basdırılmışdır. Kəramətləri ilə məşhur olan Şeyx Mustafa əfəndinin şərif məzarı bölgənin inanclı insanları tərəfindən bu gün də hörmətlə yad edilməkdədir.  Biz də öz növbəmizdə bu həzrətin pak ruhuna dualar oxuyub, Bakıya qayıdırıq.Paşa Yaqub – tədqiqatçı-yazıçıQax – Bakı. Yazarın arxivi: http://www.moderator.az/search?q=pa%C5%9Fa+yaqub


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, Asgari ücret zammı için milyonlarca işçi, bugün yapılan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Toplantısı'na gözünü dikti. Bilindiği üzere geçtiğimiz günlerde Asgari Ücret Tespit Komisyonu üç kere toplanmış ancak bu toplantılardan asgari ücret zammına ilişkin karar çıkmamıştı. Bugün yapılan dördüncü toplantı saat 14:00'da başladı. Türk-İş ise asgari ücret zammına ilişkin "bin 893 lira 90 kuruş olmalı" ifadelerini kullanmıştı. Ve merakla beklenen 2018 asgari ücret zammı belli oldu. İşte detaylar. 1404 lira olan asgari ücretin, ortalama yüzde 12 enflasyon dikkate alınarak zam yapılması halinde brüt bin 990 lira, net 1 572 lira olması tahminler arasında yer alıyor. Böyle bir sonuçta, bekar bir işçi için Asgari Geçim İndirimi'nin de (AGİ) 149 lira olması söz konusu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), kredi kartı işlemlerinde 2018 yılı ilk çeyreğinde uygulanacak azami faiz oranlarına ilişkin açıklama yayımladı. Açıklamaya göre 2018 yılı ilk çeyreğinde kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranlarında değişiklik yapılmadı. 1 milyon 157 bin m2’lik büyüklüğü ve değeri ile uzun yıllar sürekli gündeme gelen ve geçtiğimiz yaz ihalesi yapılarak satılan Galatasaray Sportif AŞ.’nin arazisinin ardından fiyatların artışa geçtiği Riva bölgesinde İstanbul’un en büyük arazisi sessiz sedasız satışa çıktı. 4 milyon m2’lik büyüklüğü ile Galatasaray'ın Riva arazisinin 4 katı büyüklüğündeki arazi için istenen rakam da dudak uçuklatacak seviyelerde. İsmi verilmeyen gizemli bir iş adamına ait olduğu öğrenilen arazi için 3 milyar liranın üzerinde bir rakam telaffuz ediliyor. Arazinin büyüklüğü kıyaslama yapıldığında ise İstanbul’un en küçük ilçesi olarak bilinen Güngören’in yarısına denk geliyor. VAKTİ ZAMANINDA 100 BİN TL’YE ALINMIŞTI Galatasaray’ın eski başkanlarından Selahattin Beyazıt’ın 1971 yılında 100 bin lira karşılığında aldığı Riva arazisi 15 Haziran tarihinde satılmıştı. 1 milyon 157 bin m2’lik arazinin ihalesini en yüksek teklifi veren Fema İnşaat ve KLV İnşaat ortaklığı 3.1 milyar liralık teklifle kazanmış, ancak ihale sonrası C¸evre ve S¸ehircilik Bakanlığı’nın imar değişikliğine gitmesiyle 50 bin metrekarelik pazarlanabilir alan kaybı yaşanınca ihaleyi kazanan ortaklık grubu ihaleden çekilmişti. BİNE YAKIN VİLLA YAPILACAK İhaleyi ikinci sırada tamamlayan ve Yılmaz İnşaat Taahhüt ve Ticaret AŞ'nin teklifi ise 3 milyar 808 milyon lira toplam gelir ve 952 milyon lira şirket payı olmuştu. İhalenin kesinleşmesi sonrası bölge için düşünülen projeler konuşulurken, Galatasaray Başkanı Dursun Özbek, Emlak Konut’la üzerinde anlaştıkları Riva projesinde 950 villa yapılacağını açıklamıştı. EKOLOJİK KÖY GELİYOR Emlak Konut’un Riva ihalesi kapsamında inşa edilecek projesi ekolojik ve sürdürülebilir mimari yaklaşımıyla tasarlandı. EKO-KÖY projesinin toplam konut alanı 869 bin 522 metrekare olduğu belirtilirken, projede 206 bin 497 metrekare özel orman alanı bulunuyor. Emlak Konut Eko-Köy projesi için köy ve doğa yaşantısının bu projede hayat bulması için ihale şartnamesine belirli maddeler ekleyecek. İnşaatın 2018'de başlaması ve 3 yıl sürmesi bekleniyor. BÖLGEYİ HAREKETLENDİRDİ Galatasaray Sportiv A.Ş.’nin arazisinin satışı ve gündeme gelen proje bölgeyi de hareketlendirdi. Söz konusu arazinin satışı sonrası araziye yakın konumdaki arsaların fiyatlarında da ciddi artışlar meydana geldi. 3.Köprü ile hali hazırda değerine değer katan bölgede arsa m2’leri de 350-400 dolar seviyelerine kadar yükseldi. 3 MİLYAR 100 MİLYON TL Bölgede yaşanan değer artışlarının yanı sıra satışa çıkartılan bir arazisinin büyüklüğü ve fiyatı da dikkat çekiyor. 4 milyon m2 olarak satışa çıkartılan arazisi yakın tarihte İstanbul’da satışa çıkartılmış m2 olarak en büyük arazi olarak biliniyor. Arazinin büyüklüğü kıyaslama yapıldığında daha net ortaya çıkıyor. 4 bin dönümlük arazi 7,17 km2’lik İstanbul’un Güngören ilçesinin yarısı kadar. Değeri ve fiyatı ile uzun yıllar sürekli gündeme gelen Galatasaray'ın 1 milyon 157 bin m2’lik arazisinin 4 katı büyüklüğündeki arazinin satışı için istenen rakam da astronomik seviyelerde. 4 bin dönüm arazisinin satışı için 800 milyon dolar yani yaklaşık 3 milyar 100 milyon TL, eski para ile ise 3 kat trilyon isteniyor. Merkez Bankası’ndan yapılan duyuruda, “Kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranlarında değişiklik yapılmamıştır. Bankalar, diğer ülkelerde olduğu gibi, kredi kartı faiz oranlarını bireysel kredi faizlerine göre daha yüksek belirlemektedir. Bu nedenle, kısa vadeli kredi gereksinimi olan kredi kartı sahiplerinin bu gereksinimlerini kredi kartları yerine tüketici kredileri yoluyla karşılamaları menfaatlerine olacaktır” ifadeleri kullanıldı Milyonlarca işçiyi yakından ilgilendiren ve heyecanla beklenen 2018 asgari ücret zam oranı için yapılan görüşme sona erdi. Toplantının ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jülide Sarıeroğlu, 2018 asgari ücret zammını açıkladı. Buna göre 2018 asgari ücret brüt olarak 2 bin 29 TL net olarak bin 603 TL olarak açıklandı.günün ilk yarısında yüzde Afet ve Acil Durum Yüksek Kurulu, Başbakan Yardımcısı Recep Akdağ'ın başkanlığında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığında (AFAD) toplandı. Akdağ, toplantının açılış konuşmasında AFAD'ın afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ilişkin hizmetlerin ülke düzeyinde etkin bir biçimde yerine getirilmesi için kurulduğunu hatırlattı. Türkiye'nin 1999'daki büyük depremler sırasında çok büyük acılar yaşadığını anımsatan Akdağ, "Bu acılara sebep olan depremler sırasında organizasyon, etkin müdahale, hazırlık açısından Türkiye eksiklerini de görmüş oldu. Dolayısıyla hükümetimiz, o dönemde belli kurumları bir araya getirerek Başbakanlığın çatısı altında topladı." diye konuştu. Afet ve acil durumla ilgili olarak birçok bakanlığın ve kurumun görevleri olduğunu ifade eden Akdağ, bu görevlerin bir uyum ve ahenk içerisinde yürütülmesi gerektiği için bu nedenle Yüksek Kurul'un tesis edildiğini dile getirdi. Yüksek Kurul'un yılda en az iki kez toplandığını belirten Akdağ, bu yılın ikinci toplantısını gerçekleştirdiklerine işaret etti. Recep Akdağ, Yüksek Kurulu 2018 yılında biraz daha sık aralarla toplama ihtiyacı olacağını ifade ederek "Çünkü bu organizasyonun, bu kurul yapısının özellikle afetlere hazırlanmak, riski azaltmak konusunda çok daha farklı bir hamleyi bu yıl içerisinde, yani 2018 yılı içerisinde yerine getireceğini düşünüyorum. Dolayısıyla 2018 yılı içerisinde biraz daha sık toplantılarımız olacak." dedi.0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler