Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Peyğember inhisarçılara qarşı nece mübarize aparırdı? -Mütexessisden maraqlı açıqlama

17 Ağustos 2016

9:52 am


17/08/2016 [13:50]: xeber –
İqtisadçı ekspert və şərqşünas Hüseyn Hüseynov sayt- a açıqlamasında İslam dininin, eləcə də Qurani Kərimin iqtisadiyyata verdiyi önəm haqqında maraqlı açıqlaması ilə yadda qalıb. Qeyd edək ki, ərəb dilinin mahir bilicisi olan iqtisadçı ekspert demək olar ki, bütün ərəb ölkələri, onların nazirləri ilə ticari məsələlərin müzakirəsini aparıb. İqtisadçı ekspert İslamın ilk yarandığı illərdə insanların ticari mənafeləri naminə hətta peyğəmbərə də sayqısızlıq göstərdiyini qeyd edib:“Məlumdur ki , ticarət həddən artıq baş qızışdırır, tacirləri bəzən istənilən yolla böyük gəlir götürməyə sövq edir. Lakin düzgün, vicdanlı, nəfsini boğa bilən tacir mübariz hesab olunur, çünki öz nəfsindən yüksəkdə dayanır, onun qurbanı olmur. Bir gün Allahın Rəsulu ə.s. xütbə oxuyarkən xəbər yayılır ki, Şamdan ərzaq karvanı gəlib və orada olan insanların əksəriyyəti tələsik məscidi tərk edərək gedirlər, bu vaxt Peyğəmbərə ə.s. həmin insanların ünvanına xəbərdaredici vəhy gəlir, bu “əl-Cümuə ” surəsinin 11-ci ayəsidir : ” Onlar (möminlər) bir alış – veriş, yaxud bir əyləncə gördükləri zaman səni ayaq üstə ( minbərdə xütbə oxuduğun halda ) qoyub ona tərəf cumdular. ( Ya Peyğəmbər ) de : ” Allah dərgahında olan savab əyləncədən də, ticarətdən də xeyirlidir. Allah ruzi verənlərin ən yaxşısıdır “”.Ekspert bununla bərabər peyğəmbərin ticarətin əleyhinə olmadığını və Məkkə şəhərini əsaslı şəkildə Şərqin ticarət mərkəzlərindən birinə çevirdiyini da xüsusi vurğulayır:“Peyğəmbərin ə.s. ticarət sahəsində fəaliyyət göstərdiyi məlum faktdır. Hətta islam dininin yaranması və yayılması onun əsas hədəfi olsa da, o, heç vaxt ticarət sahəsini unutmamış, onun inkişafına diqqət yetirmişdir. Həmin illərdə yəhudilərin idarə etdiyi Bəni Qaynuqa bazarının əvəzinə məşhur Məkkə bazarını yaratdı və Məkkə dünya əhəmiyyətli din mərkəzi ilə yanaşı, məşhur ticarət mərkəzinə çevrildi. O da məlumdur ki, ilk dörd qızıl xəlifədən Həzrət Əli istisna olmaqla digər üçü, həmçinin bir çox səhabə və ansarlar tacir, zəngin insanlar olmuş, islam uğrunda döyüşən ordunun maliyyə xərclərini ödəmişlər”.Amma təbii ki, peyğəmbərin icazə verdiyi ticarət haram məsələlərdən çəkinməli idi:“İslam ədalətsizlik, aldatma, istismar, insan mənəviyyatına zidd olan, sağlamlığa zərər gətirən ticarət növlərini haram sayır ki, bunlardan spirtli içkilərin, narkotik vasitələrin, donuz ətinin, oğurluq malların satışını göstərmək olar. Maraqlıdır ki, zinət əşyalarının və ipəyin yalnız qadınlara məxsus olanlarının satışı halal sayılır”.H. Hüseynov Məhəmməd peyğəmbərin (ə.s.) ticarət zamanı inhisarçılığa yol verən tacirlər barəsindəki qeydləri çox maraqlıdır“İslam azad bazara, tələbatdan doğan təklif bazarına üstünlük verir və burada qiymətlərin bazar tələbatına uyğun olaraq tənzimlənməsinin tərəfdarıdır. Bir dəfə möminlər Peyğəmbərə ə.s. deyirlər : ” Ya Allaın Rəsulu ! Əmr et ki, qiymətlər sabit olsun “. O, cavab verir :” Həqiqətdə qiymətləri müəyyən və təsbit edən Allahdır. Mən kimin isə hüquqlarını pozan qərar qəbul edə bilmərəm, buna görə günaha batıb Allahın qarşısında cavab verməli olaram “.Bununla yanaşı, Peyğəmbər ə.s. bəzi tacirlərin daha yüksək gəlir əldə etmək məqsədi ilə bazar inhisarçılığı yaratmaq hərəkətlərinə qarşı qəti mübarizə aparır və inhisarçılığı ən böyük günahlardan hesab edirdi. Allahın Rəsulu ə.s. deyir :” Ucuzlaşmadan kədərlənən, bahalaşmadan sevinən tacir bədbəxt və müsibətli olar, bizi aldadan bizdən deyil “. İslam qaydalarına görə, tacir müştəriyə mal barədə tam və düzgün məlumat verməli, onu satarkən naqis olduğunu bilərək malı tərif etməməlidir, bu halda günah ikiqat olur. İslamda mal satarkən Allahın adı ilə and içmək qadağandır, çünki bu Onun böyük adını kiçildir, ona xələl gətirir.İslamın ticarətdə diqqət yetirdiyi məqamlardan biri də çəkidir. Quranda deyilir :” Ölçüdə və çəkidə düz olun ” ( Ənam, 152 ). İsalam ticarətinin iki əsas şah qanunu var : alış – veriş hər iki tərəfin müştərək razılığı ilə olmalıdır; bir tərəfin xeyri digər tərəfin zərəri hesabına olmamalıdır. Böyük Allah insanları bərabər hüquqlu və eyni zamanda bir-birindən asılı yaratmışdır. Elə bir insan yoxdur ki, təkbaşına hər şeyi edə bilsin, başqalarından asılı olmasın. Ticarət məhz bu boşluğu doldurmaq, insanlar arasında əmtəə mübadiləsinə kömək etmək, onların həyati tələbatlarını ödəmək məqsədi güdür”.Elmin Nuri


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler