Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

“Özünden müştebehlik bedbextçilikdi…”

22 Haziran 2016

9:00 pm


23/06/2016 [00:57]: xeber –
Kanal 13 Roya xanımla müsahibəm xeyli müzakirələrə səbəb oldu və hesab edirəm ölkənin iqtisadiyyatının müasir vəziyyətinin təhlili üçün xeyli faydalı oldu. Amma bəzi müddəalar, xüsusilə manatın dollara nisbətən gerçək alıcılıq qabilliyətinin bir dolların 50 qəpik olması tezisi, məsələnin mahiyyətini belə dərk etmək qabilliyətindən uzaq olan bəzi cahil insanlar tərəfindən öz bildikləri səviyyədə başqa cür dəyərləndirilmişdir. Guya mən demişəm ki, manatın bazar kursu bir dollar 50 qəpik olacaqdır, ya olmalıdır. Bu adamlar hələ iqtisadi kurs, bazar kursu, alıcılıq qabiliyyəti nə olduğunu hələ anlaya bilmirlər. Bilməmək ayıb deyil, amma özündən müştəbehlik, bu səbəbdən də öyrənməyə cəhd göstərməmək ikiqat bədbəxtçilikdi. Platonun tələbəsi gəlir ki, ustad, filankəs sizi tərifləyirdi, cavabında alim çox fikrə getmiş və qəhərlənmişdi. Xəbər gətirən deyir, tərifləyirdi, pisləmirdi. Platon deyir ki, fikirləşirəm, görüm əlimdən və dilimdən nə nöqsan baş vermişdir k, belə bir cahil məni tərifləsin. Amma mənim ünvanıma səslənən cahil fikirləri tamamilə inkar edərək doğru izahatını vermək istəyirəm. Məsələ burasındadır ki, milli valyutanın gerçək alıcılıq qabiliyyətini müəyyən etmək bir nəfərin gücündə olan iş deyil. Bu nəticələr BVF, DB, CİA (ABŞ) kimi nəhəng qurumların işidi və mən sadəcə təhlil edib bu nəticəni açıqlamışam. Bunun üçün hər bir ölkədən eyni adda və keyfiyyətdə 1000-lərlə məhsul xidmət götürülür və neçəyə alınmışdırsa qarşılıqlı müqayisə ilə kurs çıxarılır. Əgər Azərbaycanda təqribən bu alımlara 1000 manat yetərlidirsə, ABŞ-da 2000 dollardan xeyli çox vəsait sərf olunur. Deməli, alıcılıq qabiliyyətinə görə iqtisadi kurs bir dollar əlli qəpiyə olacaq. Dünya miqyasında bu kurslar ÜDM-un alıcılıq qabilliyətinə görə müəyyən olunur. Bütün beynəlxalq institutların hesablamalarına görə Azərbaycanda 2015-ci ildə ÜDM-un nominal dəyəri (DB-nın açıqlaması) 54mlrd manat olmuşdursa, alıcılıq qabilliyətinə görə 166 mlrd dollar (PPP) təşkil etmişdir. Bu rəqəmlərlə bir dollar 33-35 qəpik alınır. Bazar kursu başqa bir məfhumdur, bu göstərici alıcılıq qabilliyyəti ilə yanaşı ölkənin siyasi gücü, reytinq səviyyəsi, idarəçilik üsulları, mərkəz banklarının peşəkarlıq səviyyəsi kimi amillərin təsiri altında formalaşır. Təəsüflər olsun ki, bu günkü dollar-manat bazar kursu alıcılıq qabilliyətinə və ya siyasi gücə görə deyil, yanlış qərarlara görə bu qədər yüksəlmişdir. Əgər, təbii ki, bu qaydada davam edərsə kurs daha da qalxa bilər.Saleh Məmmədov, tanınmış iqtisadçı alim, professor, keçmiş maliyyə naziri




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler