Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Onu ilk defe o gün ağlayan gördüler – Atatürkün heyatının son 10 günü

10 Kasım 2016
12:20 pm


10/11/2016 [16:18]: xeber –
 Bu gün bütün Türk dünyası böyük qazi, Türkiyə Cumhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkün anım gününü qeyd edir. sayt bu günlə bağlı Atatürkün həyatının son illəri, əsasən də Dolmabaxça sarayında keçirdiyi son günlərini ıks etdirən yazı təqdim edir. Millətinin nicatını və aydın sabahını 57 illik ömrünə sığışdırmağı bacaran ər ürəkli M.K.Atatürk 78 il bundan öncə, 1938-ci ildə Dolmabaxça sarayında vəfat edib. Bir millətin var olma mübarizəsindəki bütün cəbhələrdə ən öndə yer almış Atatürk ömrünün böyük bir hissəsini cəbhədə keçirib. 1923-1938-ci illər arasındakı siyasi fəaliyyət isə Atatürkü olduqca zəiflədib. Zaman-zaman səhhətində müxtəlif problemlər yaşanıb, 1937-ci ilin sonundan başlayaraq isə səhhətindəki yaranmış ciddi xəstəlik getdikcə daha ağırlaşıb. 1938-ci ilin əvəllərində ayaqlarında Atatürk ayaqlarında yaranmış qaşınmaya görə müalicə almaq məqsədilə Yalovaya gedir. Həkimi müayinə zamanı Atatürkün qara ciyərinin böyüdüyü və qalınlaşdığı aşkar edilir. Qısa müddət ərzində yerli və xarici həkimlər də Atatürkü müayinə edirlər və bu müayinələrdən sonra ona qaraciyər serrozu diaqnozu qoyulur. Həkimlər Atatürkə bundan sonra müalicə ilə yanaşı ciddi pəhriz gözləməyi və bolluca istirahət etməyi məsləhət görürlər. Ancaq Atatürk hər zaman vətənin və millətin gələcəyini öz həyatından üstün tuturdu. Bu səbədən də özünü bir qədər yaxşı hiss edən kimi yenidən iş başına keçir. Müharibənin astanasında dünyanın problemləri və daha da əhəmiyyətli olan Hatay məsələsi beyninə rahatlıq vermirdi. Düzdür, Hatay vilayətinin muxtariyyəti təmin olunmuşdu. Ancaq Millətlər Cəmiyyətinin regionda keçirdiyi siyahıya almada Türklər azlıq, ərəb və ermənilər çoxluq təşkil edirdi. Bu vəziyyətə etiraz etmək, Fransaya hansısa mənada təsir etmək məqsədilə  türklər Antakyada mitinq keçirmişdilər. Atatürk xəstəliyinə baxmadan Ankarada “19 May Gənclik və İdman Bayramı”nı qeyd etdikdən sonra qatarla Mersinə səfər edir. Oradakı yorucu iş qrafiki və boğucu istilər Atatürkün xəstəliyini bir qədər də artırır. Həmin tarixdən bir il sonra Hatay anavətənə birləşdirilir və Atatürk bununla da millətinə qarşı son vəzifəsini də yerinə yetirmiş olur. Atatürk  29 oktyabrdan 7 noyabra qədər son 10 gündə xəstəliklə mübarizə aparır. 29 oktyabr 1938-ci ildə  Parisdən gətirilmiş həkim xəstəliyinin daha da ağırlaşdığını bildirir. Həmin ərəfədə Atatürk Cumhuriyyətin 15-ci ilini qeyd etmək üçün Ankarada keçiriləcək şənliklərdə iştirak etmək istəyir. Ancaq səhəti onun Ankaraya getməsinə imkan vermir. Atatürk bu vəziyyətdən çox pərişan olur, xəstə yatağında Ankaraya gedə bilməməyinə təəssüflənir. Hava qaraldıqca havaya atılan bayram fişənglərinin səsi eşidilir. Atatürk bu səslərin nə olduğunu soruşur, ona göyün guruldadığını deyirlər. Atatürk əlbəttə ki, aldığı cavaba inanmır. Həmin vaxt gözlənilməz bir hadisə baş verir. O anda 29 oktyabr mərasimindən qayıdan Qülləli Hərbi Liseyinin şagirdlərini aparan bərə Dolmabaxça sarayının qarşısından keçirmiş. Bərədəki şagirdlər səs-səsə verib “Atamızı görmək istəyirik” deyə qışqırmağa başlayırlar. Daha sonra İstiqlal marşını və 10-cu il marşını oxuyurlar. Atatürkün silahdaşı Qılınc Əli dərhal pəncərəyə tərəf qaçır. Geri baxanda isə görür ki, Atatürk yatağında qalxıb oturub. Orada olanlar Atatürkün ilk dəfə o gün ağladığını görürlər. Xəstəliyinə görə bayram şənliklərinə gedə bilməyən Atatürk göndərdiyi təbrik mətubuna “Böyük məclisə başlayacağı bütün işlərdə uğurlar arzulayıram” sözünü əlavə etmişdi və bu sözlər Atatürkün millətinə dediyi son sözləri olmuşdu.Atatürk 29 oktyabrdan 7 noyabra qədər 10 günü yarı yatılı, yarı oyaq vəziyyətdə keçirir. Yuxuda olarkən bəzi sözləri təkrar edir, ayıldıqda isə süd, düyü suyu və meyvə suyu içməyə çalışır. Son günlərində ənginar yümək (tərəəz növü)  istədiyini deyir. Lakin o zaman İstanbulda ənginar olmadığından Hataydan sifariş edilir. Ənginar gətiriləndə isə Atatürk artıq yuxuda olur, ənginarı yemək qisməti olmur.  Noyabrın 5-də bir qədər özünə gələn kimi olur, çarpayısının başında oturmuş Məqbulə xanım, Afət xanım və Sabiha xanım, zərif sümüklü əlini son dəfə öpərək Atatürklə vidalaşırlar. Noyabrın 5-dən 6-na keçən gecə narahatlığı daha da artıq, 7 noyabrda isə daha da ağırlaşır. Qarnına yığılmış su daha da çoxalır, sinəsinə və ürəyinə təzyiq edir. 7 noyabrda qanlı tüpürməyə başlayır. Bundan dərhal sonra həkimlər Atatürkün qarnından 6 litr həcmində su çəkir. Bundan sonra hərarəti artsa da, bir qədər rahatlaşır. Axşam 20:00-dan gecə yarısına qədər rahat yatır. Gecəyarısı oyanır və 8 noyabra qədər özündə olmur. Noyabrın 9-da Atatürk tez-tez öskürməyə başlayır, tərləyir, saat 11-dən başlayaraq 3-ə qədər həkimlər ona oksigen verir. Axşama doğru isə yenidən komaya girir. 9-dan 1-na keçən gecə isə olduqca çətin keçir. Həkimlər fasiələrlər Atatürkə oksigen verirlər. Səhər 9-dan başlayaraq sinəsi sürətlə enib qalxmağa başlayır. Dolmabaxça sarayının çölünə yığılmış millət narahatlıq içindəydi. Hər kəs diqqətlə radionun verəcəyi məlumatı gözləyirdi. Saray səsssizliyə qərq olmuşdu. Saat 10-a beş dəqiqə işləmiş isə dünya sükuta daldı, ətraf matəmə büründü. Atatürkün Yavəri Salih Bozok şüursuz şəkildə sarayın pilləkənlərindən aşağı qaçdı. Alt mərtəbədəki otaqlardan birinə girib qapını örtdü. Az sonra içəridən silah səsi eşidildi. Səsi eşidib otağa qaçanlar yavəri qan içində tapdılar. Tapancasıyla ürəyinə açdığı bir gülləylə yerə yıxılmışdı. Yavəri Atatürkü əbədiyyətə də tək buraxmamışdı… Bütün türklərin qəlbini fəth etmiş Atatük cismi ilə millətindən arılsa da, indiyə qədər qəlblərdə əbədi yaşayır və yaşayacaq da. Hazırladı: Rumiyyə


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler