Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Odu pambığa bükdü…

18 Temmuz 2016

4:28 pm


18/07/2016 [20:24]: xeber –
 “Biz Davuda və Süjeymana elm verdik. Onlar dedilər: “Bizi öz mömin bəndələrinin çoxundan üstün tutan Allaha həmd olsun!” “Quran”, “Qarışqalar” surəsi, 16-cı ayə.Allah-təalanın bəndələrinin çoxundan üstün tutaraq, elm, hikmət verdiyi dostlarından biri olan Şıx Eyyub babanı ziyarət etmək üçün Şamaxı rayonuna yola düşürəm. Əvvəlcə qeyd edim ki, kəramətləriylə məhşur olan Şıx Eyyub Baba (1730-1797) Şamaxı xanlığının Ərəbqədim kəndində doğulub. Uşaq yaşlarında atasını itirdiyindən, anasıyla bərabər ana ocağı Quşçu kəndinə gələrək, dayısının himayəsində yaşamışlar. Soykökü haşimilər nəslinə bağlanan övliyanın əcdadları VII əsrdən sonra ərəbstandan Azərbaycana İslam dininin gözəlliklərini və qayda-qanunlarını təbliğ etmək üçün ezam olunmuşlar. Təbii ki, özləri də Peyğəmbər nəslinin nümayəndələri olaraq, iman və təqva baxımından bu gözəlliyin nümunəsi olmuşlar. Şıx Eyyub baba Quşçu kəndində Şölə adlı qızla ailə qurmuş, dolanışığını önləmək üçün əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olmuşdur. Bildiyimiz kimi, övliyalıq məqamına yüksələn şəxslər mütləq özlərindən əvvəlki övliyaların ya müridi olur, ya da dünyasını dəyişmiş müqəddəslərdən mənəvi ilham – işarə alır, bu yolla qəlblərini təmizləyərək, tədricən  övliyalıq məqamına yüksəlirlər. Mövlanə Cəlaləddin Rumi bu halı belə izah edir:“Bir bıçaq öz sapını başqa bir bıçaq olmadan necə yona bilər? Sən get yaralarını bir könül cərrahına göstər. Sən onları təkbaşına müalicə edə bilmərsən”. Şıx Eyyub babanın mürşidi Baba dağda ziyarətgahı olan Qütbül-övliya (övliyaların qütbü) Həzrət Baba idi. İnsanlar arasında  özünə həmsöhbət tapa bilməyəndə Babadağa qalxar, günlərlə orada tək qalaraq, Həzrət Babanın ruhuyla həmsöhbət olar, ondan mənəvi güc, ilham alaraq, qəlbini cilalayardı. Çar hökumətinə aid arxiv sənədlərində Şıx Eyyub baba və onun müridlərinin zikr mərasimləri haqda sənədlərə rast gəldim. Sənəddə yazılır:“Cəzbə adlanan zikr mərasimlərini Şıx Eyyub həftədə bir dəfə – Cümə günləri Bakı-Şamaxı yolunun üstündəki Acıdərə adlanan yerdə keçirir. Şıx Eyyub nəfissiz adamdır. Özünü Həzrət babanın xəlifəsi hesab edir. Həzrət babanın nəsil davamçıları olmadığı üçün, gətirilən nəzirlərin hamıya məxsus olduğunu müridlərə bildirir. Ədalətli bölgü aparmaq üçün o, müridlər arasında cümlə-icma yaradıb. Bütün nəzirlər Cümə  gününə qədər toplanır, Cümə namazından sonra isə, toplanan nəzirlər müridlər arasında ədalətlə bölünür.Müridlər ayinlərini – zikirlərini belə həyata keçirirlər:Cümə günü bütün müridlər Acıdərədə yığışırlar. Günorta Cümə namazı qılınarkən müridlər Şeyxin ətrafında yarımdairə vurub eyni səslə oxumağa başlayırlar. Min dəfə “La İlahə İllallah” (Allahdan başqa Allah yoxdur), sonra Şeyxin həftə ərzində öyrətdiyi zikirləri oxuyurlar. Başlarını və bədənlərini sağa-sola əyərək, vəcdə gələnədək “Allah hey” oxuyurlar. Görəndə ki, müridlər yorulub, Şeyx ucadan hansısa zikri oxuyur, müridlər o dəqiqə sakitləşirlər.Sonra xəlifələri xeyir-dua almaq üçün Şeyxə yaxınlaşır, o da onların kürəyinə yumruqla vurur. Daha sonra növbə sıravi müridlərə çatır…Şeyx Eyyubun ölmündən sonra şeyxlik oğlu Molla Məhəmədə keçir. O, atasının təlimini heç bir yenilik gətirmədən davam etdirir. Onun ölmündən sonra isə, şeyxlik Əhmədpaşaya keçir”. (Mənbə: Qafqaz Təhsil idarəsinin nəşri. Tiflis. İ. K. Kodolkovskinin Qafqazadakı hərbi və mülki dəftərxanası)Şıx Eyyuba övliyalıq kəramətləri bəxş olunması haqda xəbərlər Şirvan xanı  Mustafa xana çatanda xan onu sınamaq qərarına gəldi. Xan evdən çıxarkən həyat yoldaşı (Güləndam xanım, yaxud, Fatma Bəyim)  bir qızıl üzüyü dəsmala bükərək  ərinə verir və deyir ki, əgər görsən Eyyubda həqiqətən öliyalıq kəramətləri var, onda bu hədiyyəni mənim adımdan ona verərsən. Mustafa xan yolda gedərkən qəlbində fikirləşir ki, əgər Eyyub da başqaları kimi, mənim pişvazına çıxıb, qulluq göstərsə, biləcəm ki, övliya deyil. Nəhayət, xan yaylağa gəlib çatır.  Şeyxin onun pişvazına çıxmadığını görüb, alaçığa daxil olur. Salam-kəlamdan sonra Şıx Eyyub baba deyir: “Xan, pişvazına çıxmamağımı qonağa hörmətsizlik kimi qəbul etmə. Qəlbində tutduğun fikrə görə pişvazına çıxmadım”. Mustafa xan bir qədər söhbətləşib, təam kəsdikdən sonra çıxıb getmək istəyir. Şeyx üstüörtülü şəkildə eyham vurur ki, cibində mənə çatası nəzir var. Xan bağlamanı çıxarıb övliyaya verir. Şıx Eyyub baba xanın həyat yoldaşını inandırmaq üçün (həyat yoldaşı “əgər övliyadırsa, üzüyü verərsən” demişdi) yan otağa keçdi və xəlvət ocaqdan bir köz götürüb pambığa bükdü. Pambığı isə, xanımın üzük bükdüyü həmin dəsmala bükdü. Övliya Mustafa xanın yanına qayıdıb, bağlamanı xanımına verməsini  xahiş etdi. Və tapşırdı ki, yolda açıb baxmasın. Xan evdə öz xanımı ilə birgə bağlamanı açanda heyrətdən donub qaldılar: övliyanın  kəramətindən od pambığı yandırmamışdı. Bu hadisədən sonra Mustafa xan Şamxı ilə Hacıqabul arasında olan və Acıdərə adlanan min hektara yaxın torpaq sahəsini Şıx Eyyuba hədiyyə etdi. Həmin torpaqlar Azərbaycanda  Sovet hakimiyyəti qurulana qədər övliyanın törəmələrinin mülkiyyətində olmuşdur. (ardı var)Paşa Yaqub – tədqiqatçı-yazıçı Yazarın arxivi: http://www.moderator.az/search?q=pa%C5%9Fa+yaqub




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler