Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Odda yandırılan, denizde boğdurulan söz ve fikir adamları -DƏHŞƏTLİ EDAMLAR

03 Ekim 2016
9:44 am


03/10/2016 [13:43]: xeber –
Zaman və məkandan asılı olmayaraq söz məfhumu hər bir cəmiyyətdə yüksək nüfuz sahibi olub. Bəzən söz adamlarının dedikləri həqiqətləri dövrün hakimi-mütləqləri qəbul etməyib və bu onların (söz sahiblərinin) faciəvi edamlarına səbəb olub.sayt təqdim edəcəyi yazıda dünyanın ayrı-ayrı ölkələrində dəhşətli edam cəzasına məruz qalan söz adamlarından danışacaq. Onların arasında Azərbaycan şairi Nəsiminin də adı var:Nəfi:XVII əsrin Osmanlı imperiyası özünün siyasi çaxnaşmaları, hərc-mərciliyi ilə seçilirdi. Sultan II Osman və II Murad dönəmində Osmanlıda gərgin siyasi hadisələrin, üsyanların, edamların bir-birini əvəz etməsi adi hala çevrilmişdi. Belə bir şəraitdə isə şairlərin də həcv yazması qadağan olunmuşdu. Əsasən məddahlıqla məşğul olan saray şairlərinin mədhiyyə, fəxriyyə, gözəlliyin tərifi ilə dolu qəsidələri şeir adı ilə səsləndirilir, həqiqəti, acı sosial durumu özünə əks etdirən həcvləri yazanlar isə ağır şəkildə cəzalandırılırdı. Fərqli xarakterə və yüksək təhsilə malik şair Nəfi isə həcv yazmaqdan çəkinmir, sosial ədalətsizliyi bununla dilə gətirirdi. 1635-ci ildə Osmanlı sədrəzəmi Bayram paşa haqqında yazdığı həcv isə sonuncu şikayəti oldu. Bundan sonra Nəfinin edamına fitva verilir. Şairi sarayın gizli yerlərinin birində kəndirlə boğub, cəsədini isə dənizə atırlar.Tomas MorMəşhur “Utopiya” əsərinin müəllifi, “bütün zamanların insanı” adlandırılan Tomas Mor da faciəvi şəkildə edam edilən söz, fikir adamları arasındadır. XVI əsrin əvvəllərində vaxtilə böyük ümidlər bəslədiyi və şəninə mədhiyyələr də yazdığı kral VIII Henri tərəfindənedam cəzasına məruz qalır. Kral onun yaxın dost olsa da, Tomas Mor VIII Henrinin kilsənin başına keçməsinə, katolik dinini ləğv etməsinə qarşı çıxdı. Bu səbəbdən də kralın qəzəbinə düçar oldu. Kral əvvəlcə Tomas Morun yavaş-yavaş, işgəncələr içində əzab veriləcək edam olunmasına əmr verir. Daha sonra onun əvvəlki xidmətlərini nəzərə alaraq fikrini dəyişdirir: edamı başın kəsilməsi ilə əvəz edirlər.Pir Sultan AbdalXVI əsrdə yaşayan xalq ozanı, təriqət rəhbəri, ədalətsiz şahlara qarşı qaldırılan üsyanın başçısı Pir Sultan Abdalın adı bugün də çəkilir və şair bugün də çox sevilir. Azərbaycanda Şah Təhmasibin, Osmanlıda isə Sultan Süleyman Qanuninin dövründə özünün açıqfikirliliyi ilə seçilən şeirlər yazırdı. Təsəvvüf ruhunda yazdığı şeirlərdə üsyançı, barışmazlıq dalğaları da hiss olunub ki, bu da onun sonradan edam olunmasına səbəb olub. Səfəvi Qızılbaşlarına və şiəliyə yaxın ideyaları şeirlərində əks etdirdiyi üçün Osmanlı valisi tərəfindən ölümünə fitva verilib. Əllərini zəncirlə bağlayıb valinin hüzuruna gətirdikləri zaman vali ondan misralarında “Şah”, “Əli” sözlərinin işlənmədiyi üç qoşmanı oxumağı tələb edir. Pir Sultan isə oxuduğu hər üç şeirdə İmam Əlinin adını çəkir.NəsimiBöyük Azərbaycan, Şərq mütəfəkkiri Nəsiminin edamı təbliğatçısı və əsas siması olan hürufilik fəlsəfi təliminə görə olub. Fəzlullah Nəiminin yaratdığı və qayəsində kainat sirlərinin əks olunduğu hürufilik cərəyanını Nəsimi öz şeirləri vasitəsilə bütün Şərq miqyasına çıxara bildi. Elə bu səbəbdən də 1417-ci ildə Hələb şəhərində dövrün ruhani rəhbərlərinin fitvası ilə dərisi soyularaq öldürülür.Cordano BrunoQərbdə panteist fikirləri inkiş.af etdirən böyük filosof, din xadimi Cordano Bruno da faciəvi şəkildə edam edilib. O, kosmoloji dünyagörüşü səbəbindən kilsə tərəfindən təzyiqlərə məruz qalır və 1600-cü ildə yandırılaraq edam edilir. Onun edam olunduğu yerdə, Romanın Güllər meydanında sonralar alimə abidə ucaldıldı. Həmin abidənin üzərində bu sözlər həkk olunmuşdur: “O, bütün xalqların fikir azadlığı uğrunda öz səsini ucaltmış və bu azadlıq yolunda da ölümə getmişdir”.Elmin Nuri


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler