Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Nizami Gencevinin Qaxda doğulduğunu tesdiq eden – FAKTLAR

29 Eylül 2016
11:44 am


29/09/2016 [15:41]: xeber –
 “Onlar Allaha, axirət gününə inanır, insanlara yaxşı işlər görməyi əmr edir, pis əməllərdən çəkindirir və xeyirli işlər görməyə tələsirlər. Onlar əməlisaleh şəxslərdəndirlər”. Quran, “İmran ailəsi” surəsi, 114-cü ayə.İnsanlara yaxşı işlər görməyi təbliğ edən və pis¬liklərdən çəkindirən saleh şəxslərdən birinin qəbrini ziyarət etmək üçün Qax rayonunun Qum kəndinə yola düşürük. İnsanların sevimli ziyarət yeri olan bu qəbrin sahibi “Axund baba” adı ilə tanınır. XVIII-XIX əsrlərdə yaşayan bu övliya dini təbliğ etməklə və tələbə yetişdirməklə məşğul olduğundan xalq arasında “Axund baba” deyə çağırılıb. Odur ki, əsil adı bilinmir.Övliyanın bizə məlum olan Yusif adlı bir oğlu, həmin oğuldan Mustafa, İsgəndər, Hacı Məhəmməd, Hacı adlı dörd nəvəsi olub.“Axund baba”nın törəmələrindən bəziləri zaman-zaman (hər biri öz dövründə) övliyanın yolunu davam etdirərək dini təbliğ etmiş və övliyalıq məqamına yetişərək, kəramət göstərmişlər. Məsələn, onun nəticəsi Yusif Bağdadda İlahiyyat məktəbini bitirərək dövrünün alimi kimi tanınmışdır. O, 1938-ci ildə Finlandiya müharibəsinə getmiş, geri qayıtmamışdır.  “Axund baba”nın qəbri Qum kəndində yaşadığı evin hə¬yə¬tindədir. Hər gün Qumdan və ətraf kəndlərdən, rayon¬lardan neçə-neçə ziyarətçi müxtəlif niyyətlər üçün gəlib bu ocaqda Allaha dua edirlər.  Onlardan bəziləri ilə  tanış olub söhbət etdim. Bu  söhbətlərin bəzi məqamlarını moderator.az-ın oxucularına təqdim edirəm.Dualarım burada qəbul edildiMustafayeva Çiçək Həzrət qızı- Qax rayonu, Qum kənd sakini:-Böyük qızım Ülkər Moskvada yaşayırdı, 14 il idi ailə qurmuşdu, övladı olmurdu. Bir gün getdim Axund babanın ziyarətinə, dua etdim ki, Allah qızıma bir övlad versin. Övliyanın xatirinə duam qəbul olundu. Ziyarətdə olarkən, mücövürcü Abduləziz qardaş dedi ki, sənin duanı Allah qəbul etdi. Dedim hardan bilirsən? Dedi: “Sən dua edəndə, məni soyuq tər basdı, qəribə hal keçirdim, hiss etdim ki, duan qəbul edildi”. Doğurdan da çox keçmədi ki, qızım zəng edib hamilə olduğunu bildirdi.İndi onun qızı Lalənin 5 yaşı var.Pirin tütyəsini sürtdük, anamın gözü açıldı.Məmmədova Nəzmiyyat  Həzrət qızı- Qax rayonu Qum kəndinin 79 yaşlı sakini:-12-13 yaşım olardı, bir gün qəflətən anamın gözü tutuldu, heç nəyi görmədi. Bir neçə gün anam gəzə bilmədi. O vaxtlar həkim yox idi. Bir gün anam mənə qəpik verib “Axund baba” ziyarətgahına göndərdi. Dedi bunəziri ziyarətgaha qoy, mücövürçü Xanpəri arvada de ki, anam deyir mənə tütyə versin, gözlərimə çəkim. Gəldim nəziri qoydum,  Xanpəri xalaya vəziyyəti danışdım. Arvad qəbrin üstündəki bardaqdan boş stəkana su tökdü, qəbrin üstündəki xırda daşı da suya salıb çıxartdı. Həmin suyu mənə verdi, tapşırdı ki, bu su ilə gözlərini yusun, amma altına təmiz ləyən tutsun ki, su yerə tökülməsin. Həmin suyu da axırda elə yerə tökün ki, ora insan ayağı dəyməsin, təmiz yer olsun. Həmin tütyəni gətirdim evə, anam onunla gözlərini, üzünü yudu. Ləyənə tökülən suyu da qalxdım evin damına tökdüm ki, ora heç vaxt insan ayağı dəyməyəcək. Gecə yatdıq, səhər duranda gördük ki, anamın gözləri açılıb.Qum kəndi həm də Nizami Gəncəvinin vətənidir Məlumdur ki, İran alimləri Nizami Gəncəvinin:“Mən mirvari kimi Gəncə dənizində qərq olsam da, dağda yerləşən Qum şəhərindənəm” yazmasını əsas gətirib onun İranın Qum şəhərindən olmasını iddia edirlər. Amma, əslində bu belə deyildir. Çünkü, İranın Qum şəhəri dağlar qoynunda yerləşmir və relyefi düzənlikdir. Həmçinin, İranın Qum şəhəri orta əsrlərdə – Nizami dövründə şəhər yox, kənd idi (sonradan inkşaf edərək şəhərə çevrildi). Tədqiqatlar göstərir ki, dahi şair: “Mən dağda yerləşən Qum şəhərindənəm” deyərkən məhz Qax rayonunun  Qum kəndini nəzərdə tutmuşdur. Çünkü, bu kənd həqiqətən də dağlar qoynunda yerləşir.   Həmçinin, Qum kəndində bugünədək mövcud olan tarixi min illərlə ölçülən  Qala divarlarının, şəhərə aid müxtəlif tikililərin qalıqlarından, eləcə də kənd ərazisində aşkar olunmuş digər maddi mədəniyyət nümunələrindən aydın olur ki, burada orta əsrlərdə  şəhər möv¬cud olmuşdur. Tarixin müxtəlif mərhələlərində bu şəhər tənəzzülə uğrayaraq  kənd səviyyəsinə enmişdir.  Görkəmli alim mərhum Ziya Bünyadovun yazdıqları da fikrimizi təsdiq edir. Belə ki, “Azərbaycanın Atabəylər dövləti” adlı əsərində Z. Bünyadov  tarixi və coğrafi faktlara söykənərək yazır: “Nizami Gəncəvi (1141-1209) Qum şəhərində doğulmuşdur. “Mən mirvari kimi Gəncə dənizində qərq olsam da, dağda yerləşən Qum şəhərindənəm” yazması ilə şair özü bunu təsdiq etmişdir.  Qum kəndi hazırda Azərbaycan respublikasının Qax rayonunda yerləşir.  Nizaminin İran Qumundan olduğu fikrini bir kənara atmaq lazımdır. Eyni zamanda məlumdur ki, Nizami heç bir vaxt öz vətənini tərk etməmişdir. (Nizami yalnız bir dəfə-1185-ci, ya da 1187-ci ildə, o da iradəsindən asılı olmayaraq, Gəncədən kənara çıxıb.) Elmin müxtəlif sahələrində dərin biliyinə əsasən demək olar ki, Nizami hərtərəfli təhsil görmüşdür. Bu isə, varlı ailələrin nümayəndələrinə nəsib ola bilərdi. Nizaminin yüksək təhsilə malik olması təsvir etdiyimiz dövrdə Gəncənin çiçəkləndiyinə bir sübutdur.Nizaminin “Məxzənül-əsrar” poemasını yaradana qədər necə həyat tərzi keçirdiyi barəsində əlimizdə heç bir məlumat yoxdur. Sonralar həyatının sonuna qədər o, abidliyə üstünlük vermiş, təam məhdudluğuna diqqət yetir¬miş və həyat nemətlərindən özünü məhrum etmişdir. Lakin onun şerlərindən məlum olur ki, zahidlik vəziyyətinə, arpa çörəyi ilə dolandığına baxmayaraq o, saray qulluğunu da yerinə yetirmişdir. Belə ki, “Xosrov və Şirin” poemasında Qızıl Arslanı tərifləyərkən Nizami deyir: “Mən bir müddət qulluqdan kənar qalsam da, hökmdara xidmət göstərməkdən tamam azad deyildim”.Həm Ziya Bünya¬dovun tədqiqatlarına, həm də bu gün Qax ra¬yonunun Qum kəndində  mövcud olan və buranın tarixi bir şəhər olmasını sübutedən Qala divarlarına, şəhərə aid müxtəlif tikililərin qalıqlarına əsasən təsdiq olunur ki, Nizami Gəncəvi “Mən dağda yerləşən Qum şəhərindənəm” deyərkən məhz buranı nəzərdə tutmuşdur. Deməli, Qum kəndi  tək kəramətli övliyaların deyil, həm də həm də dahi Şeyx Nizaminin vətənidir. Odur ki, bir yazar olaraq Qum kəndindən xoş təəssüratla ayrılırıq.Paşa Yaqub – tədqiqatçı-yazıçıQax – Bakı Müəllifin arxivi: //www.moderator.az/search?q=pa%C5%9Fa%20yaqub


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler