Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

NATO-nun kritik sammiti ve Qarabağ – Əsas gözlenti…

06 Temmuz 2016
4:16 pm


06/07/2016 [20:15]: xeber –
İki gün sonra – iyulun 8-də Varşavada NATO-nun növbəti sammiti keçiriləcək. Budəfəki sammit əvvəlkilərindən bir özəlliyi ilə məxsusi fərqlənir. O da toplantının alyansla Rusiya arasında münasibətlərin heç vaxt olmadığı qədər gərgin dönəmə təsadüf etməsi ilə bağlıdır. Gözlənilir ki, Şimali Atlantika bloku məhz Varşava sammitində az qala hər yerdə ona “əzələ göstərən” (bu arada Rusiya Kalininqrad bölgəsinə böyük həcmdə hərbi qüvvələr cəmləşdirməkdədir) Moskvaya nəhayət, öz sərt sifətini göstərəcək, Rusiyaya qarşı konkret strategiya elan edəcək. Moskva həm də ondan ehtiyat edir ki, NATO öz sıralarını Baltikyanı ölkələrin ardınca daha bir postsovet ölkəsi – Gürcüstan hesabına genişləndirə bilər – hərçənd belə bir gözlənti üçün əsaslar güclü sayılmır. Bununla belə, siyasi müşahidəçilər zirvə toplantısında sürpriz qərarları, fors-major vəziyyətləri də istisna etmirlər. Bütün parametrlərə və standartlara görə NATO-ya üzvlüyə tam hazır olan Gürcüstanın alyansa götürülməsi isə Cənubu Qafqazda yeni bir situasiya demək olacaq və təbii ki, qonşu Azərbaycanda da təsirsiz ötüşməyəcək. Şübhə yox ki, ABŞ dövlət katibi Con Kerrinin bu gün başlayan Gürcüstan səfəri vəziyyətin deyilən istiqamətdə mümkün inkişafından dolayı ortaya çıxacaq nəticələr və Rusiya amili ilə əlaqədardır. Bəllidir ki, Kerri Gürcüstandan sonra Azərbaycana və Ermənistana getməyi planlaşdırmır. İyulun 7-də o, Kiyevə, oradan da Varşavaya gedəcək. Demək, səfər müstəsna olaraq rəsmi Tiflisə və Kiyevə Amerikanın – NATO-nun aparıcı dövlətinin həm də sammit öncəsi siyasi dəstəyi, Kremlə isə mesajı anlamına gəlir. *****Məsələ ondadır ki, 2008-ci ildəki “5 günlük müharibə”dən sonra qərbyönlü Gürcüstana kömək edə bilməyən Qərb, ilk növbədə də ABŞ özü üçün artıq ibrət dərsi götürüb. Təsadüfi deyil ki, həmin dramatik hadisələrin acı yekunu olaraq, paytaxt Tiflisin cəmi 100 km-də qərar tutmuş Rusiya işğalçı qoşunlarının təhdilərini ciddiyə alan ABŞ iki il qabaq Gürcüstanı və Ukraynanı özünün NATO-dan kənar müttəfiqlıri elan edib. Ötən il isə Tiflisdə alyansın təlim mərkəzi açılıb və ardınca Gürcüstanda, Qara dənizdə alyansın görünməmiş hərbi təlimləri keçirilib, qonşu ölkəyə ABŞ-ın yüzlərlə müasir tankı və başqa hərbi zirehli texnikası gətirilib, nəhayət, Vazianidə NATO-nun faktiki, hərbi bazası yaradılıb. Üstəlik, bölgədə Türkiyə-Azərbaycan-Gürcüstan hərbi alyansının konturları formalaşmaqdadır.Baş verənlər əlbəttə ki, Moskvada qıcıq və neqativ reaksiyalar doğurur. Lakin Moskva indi bəyanatlardan uzağa gedə bilmir. Çünki NATO-nun “nəfəsini” Güney Qafqazda da öz “kürəyi arxasında” hiss etməyə başlayıb.Şəksiz ki, Gürcüstanın NATO-ya üzvlüyü alyansla Rusiya arasında münasibətlərə daha kritik məzmun verəcək. Moskva bununla bağlı profilaktik xəbərdarlığı artıq edib. Çünki Rusiya Güney Qafqazı bölgəsini müstəsna olaraq özünün həyati maraqlar zonası hesab edir. Bu, da ən əvvəl o deməkdir ki, regiondakı münaqişələrin, o cümlədən Qarabağ probleminin həllində Moskva öz dominant rolunu heç kimlə ilə bölüşmək niyyətində deyil.*****Bu arada nüfuzlu rus politoloqunun dilindən belə bir ehtimal səslənib ki, Kreml payızda Gürcüstanda keçiriləcək parlament seçkilərində (ölkə parlamentli respublika olduğu üçün bu seçkilərin əhəmiyyəti böyükdür) rusiyapərəst qüvvələrin qələbəsi üçün hər şeyə, hətta hərbi müdaxiləyə gedə bilər. Gürcüstanın NATO-ya üzvlüyü əlbəttə ki, belə planları poza bilər. O halda Rusiya çətin ki, Gürcüstana qarşı hərbi xarakterli addımlara getsin. Bu, onsuz da sanksiyaların ağır yükü altında olan Moskvadan ötrü siyasi intihar demək olardı. Hər halda bayırda indi 2008-ci il deyil. Ən əsası, NATO üzvü Gürcüstana hücum avtomatik şəkildə NATO-ya hücum hesab ediləcək. Biz hələ onu demirik ki, bunun ardınca Abxaziya və Cənubi Osetiya oradakı işğalçı Rusiya qüvvələri ilə birgə NATO-nun məsuliyyət zonasına düşəcək, Rusiya ilə NATO arasında daha bir qaynar çəkişmə nöqtəsi peyda olacaq. Moskva sözsüz ki, həm də bundan – iki separatçı bölgəyə görə nə vaxtsa NATO ilə toqquşa biləcəyindən narahatdır. *****Gürcüstanın geridönməz şəkildə Qərb (NATO) təhlükəsizlik sisteminə daxil olması isə onun Rusiya üçün həmişəlik itirilməsi demək olacaq. Eyni zamanda Azərbaycanın şimal qonşumuz üçün önəmi bir o qədər artacaq. Azərbaycanın əsas problemi isə bəllidir – Qarabağ. Bu xüsusda istisna deyil ki, Kreml Dağlıq Qarabağ məsələsində öz açar rolundan istifadə edib bölgənin ən böyük ölkəsi kimi heç olmasa, Azərbaycanı itirməmək naminə Qarabağ məsələsində hansısa real addım atsın. Söhbət ölkəmizin Avrasiya layihələrinə qoşulması, Qarabağa Rusiya sülhməramlılarının gətirilməsi üçün Bakının əsas şərtini reallaşdırmaqdan gedir. Bu fonda Moskva-Ankara münasibətlərinin də yeni keyfiyyət fazasına keçəcəyi istisna deyil. Maraqlıdır ki, Sergey Lavrovun son İrəvan səfəri çərçivəsində Qarabağa dair Kremlin həll planında ilk dəfə olaraq Moskvanın Türkiyə amilini nəzərə aldığı, qardaş ölkəni prosesə qoşmaq istədiyi haqda informasiyalar yayılıb… Gürcüstanın NATO-ya üzvlüyünün beləcə, Qarabağ məsələsi ətrafında da yeni situasiyaya rəvac verəcəyi real görünür. Bu situasiya Kremlin Qərblə münasibətlərini gərginləşdirsə də, onu Bakı və Ankaraya yaxınlaşdıra bilər. 




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler