Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Müharibe ssenarisi masanın üstünde – Peterburq görüşünün esas yekunu

22 Haziran 2016
ekindex
6:48 am


22/06/2016 [10:47]: xeber –
4 günlük aprel müharibəsindən sonra Dağlıq Qarabağa dair ümidlər bəslənilən ikinci yüksək səviyyəli görüş də real nəticə olmadan bitdi. Əlbəttə ki, Azərbaycanın köklü maraqları prizmasından baxanda belədir. Hərçənd XİN başçısı Elmar Məmmədyarov nəticəni müsbət hesab etdiyini deyib. İş də ondadır ki, verilən bəyanat və açıqlamalara inansaq, Sankt-Peterburq görüşündə də Vyana danışıqlarında olduğu kimi, əsas mövzu – işğal altındakı ərazilər yox, yenə də ikinci, üçüncü dərəcəli məsələlər diqqətdə saxlanıldı. Halbuki hamıya aydındır ki, həmin ikinci, üçüncü dərəcəli məsələlər, o cümlədən atəşkəslə bağlı narahatlıqlar məhz işğal faktından qaynaqlanır və Ermənistana bu məsələdə ciddi təzyiqlər edilməyincə atəşkəsin pozulması riski də qalacaq – qoşunların təmas xəttində müşahidəçilərin sayı on dəfələrlə artırılsa belə. Çünki işğal – səbəb, atəşkəs problemi isə yalnız nəticədir.*     *     *Doğrudur, Neva çayı sahillərindəki görüşündən sonra səslənən ortaq bəyanatda münaqişə bölgəsində müşahidəçilərin sayını artırmağa Azərbaycanın da razılıq verdiyi vurğulanır. Ancaq şübhə yoxdur ki, bu, həmişəki kimi, rəsmi Bakının sırf xoş məramından irəli gəlib və qətiyyən işğal rejimini əbədiləşdirməyə xidmət edə bilməz. Hər halda, bu, şifahi razılıqdır, yazılı öhdəlik yox. Üçüncü on ildir erməni işğalından əziyyət çəkən bir ölkə olaraq, Azərbaycanın tam haqqı çatır ki, belə razılığı yalnız şərtlə, müvəqqəti versin və əsas məsələdə – işğal məsələsində tezliklə dönüş olmazsa, onu geri götürsün. Azərbaycan tərəfinin məhz bu mövqedən çıxış etdiyini aşağıdakı detaldan da görmək mümkündür.      “Əgər kimsə fikirləşir ki, biz növbəti 20 il də mənasız danışıqlar aparacağıq, səhv edir. Biz mənasız danışıqlar aparmaq fikrində deyilik. İmitasiya naminə danışıqlar da aparmayacağıq”. Bu bəyanatı prezident İlham Əliyev Peterburq görüşü öncəsi QMİ-nin iftar süfrəsində çıxışı zamanı vermişdi. Bundan iki gün sonra rəsmi Bakının prezidentlər səviyyəsində təmasların davam etməsinə razılıq verməsi belə qənaət yaradır ki, Bakı, hər halda, müşahidəçilər məsələsinə şərtlə, danışıqlarda irəliləyiş naminə razılıq verib və işğalçını cəzalandırmaq hüququnu əsla əlindən buraxmayıb. ***Hər necə olmasa, 2016-cı ilin aprelində təmas xəttində müşahidə olunan gərginlik və Azərbaycan Ordusunun mühüm uğuru münaqişənin həlli ilə bağlı yeni bir vəziyyətin yaranmasını şərtləndirib və bu, Rusiya da daxil, münaqişəyə cəlb olunmuş böyük güclər tərəfindən artıq nəzərə alınmaya bilməz. Minsk Qrupu həmsədrləri, dünya ictimaiyyəti də bir daha əmin olub ki, bu, artıq dondurulmuş münaqişə deyil və hər an yenidən alovlana, hərbi əməliyyatlar daha böyük miqyasda bərpa oluna və faktiki, müharibə başlaya bilər. Prinsipcə, həmsədrlər də qəbul edir ki, mövcud status-kvonun davam etdirilməsi mümkün deyil və münaqişənin həlli ilə bağlı mümkün qədər tez ciddi tədbirlərin həyata keçirilməsinə başlanmalıdır. Hərçənd bu yöndə yetərli fəallıq təəssüf ki, hələlik gözə dəymir – yaxud bəlkə də bu haqda hələlik açıq deyilmir. O üzdən Peterburq görüşü danışıqlar prosesində tezliklə irəliləyişə nail olmaq üçün imkanlar yaradacağına inanmağa da müəyyən əsas yaradıb. Minsk Qrupu həmsədrlərinin, xüsusilə Rusiyanın bu yöndə iradə nümayişi pozitiv məqam kimi, hər halda, qeyd olunmaya bilməz. İstənilən halda münaqişə ətrafında yeni bir reallığın mövcudluğu faktdır. Bu reallığı münaqişənin beynəlxalq hüquq norma və prinsipləri çərçivəsində həlli yönündə rəsmi Bakının apardığı siyasətin məntiqi nəticəsi saymaq olar. Danışıqlar prosesinin intensivləşməsi, dövlət başçılarının və hər iki ölkənin rəsmi şəxslərinin görüşləri, həmsədrlərinin fəallığı məhz aprel hadisələrindən sonra yaranmış yeni vəziyyətin pozitiv  elementləridir. Ola bilsin məhz bu kontekstdə Peterburq görüşü konstruktiv, onun nəticələri müsbət qiymətləndirilir. Əslində Ermənistan rəhbərliyi də anlayır və qəbul edir ki, bundan sonrakı dövrdə danışıqlar prosesini uzatmaq, mövcud status-kvonu qoruyub saxlamaq mümkün deyil və aprel döyüşləri də göstərdi ki, beynəlxalq ictimaiyyət bu mövqeni qəbul etməyəcək. Ermənistanın konstruktiv mövqe nümayiş etdirməkdən başqa çıxış yolu qalmayıb yazsaq, yanılmarıq. Rəsmi İrəvan yəqin onun da fərqindədir ki, münaqişənin tənzimlənməsində Azərbaycanın uzun illərdir davamlı şəkildə irəli sürdüyü mərhələli həll variantı artıq əsas prinsip kimi götürülüb və başqa həll modeli olmayacaq. *      *     * Bu və digər aspektlərə görə prezidentlərin son görüşünün yekunlarına yanaşmalar fərqlidir. Məsələn, görüşün nəticələrini şərh edən sabiq dövlət müşaviri, politoloq Qabil Hüseynliyə görə, liderlərin bəyanatında danışıqlar prosesində irəliləyişlərin olduğu hiss edilir, amma…: “Amma irəliləyişlər torpaqların qaytarılması ilə bağlı deyil. Sadəcə olaraq, Rusiya istəyir ki, atəşkəs rejiminə daim əməl edilsin”. Politoloqun fikrincə, Rusiya danışıqları öz bildiyi istiqamətdə aparmaq istəyir. “Hələ ki erməni silahlı qüvvələrinin işğal altındakı ərazilərdən çıxması məsələsi danışıqların ana xəttini təşkil etmir” – Qabil Hüseynli vurğulayıb.ATƏT müşahidəçilərinin sayını artırmaq barədə razılığa gəlincə, politoloq da hesab edir ki, belə bir addımın atılması yalnız Ermənistan tərəfinə sərf edir. “ATƏT-in müşahidəçilərinin sayının artırılması Azərbaycan üçün məqbul olmayan məsələdir. Həmçinin onların sayının artırılması üç həmsədr dövlətin razılığı əsasında olmalıdır. Müşahidəçilərin sülhyaratma prosesinə heç bir dəxli yoxdur və onların sayının artırılması status-kvonun qorunub saxlanılması deməkdir. Cəbhə xətti boyu müşahidəçilərin sayının artırılması müharibənin dayandırılması demək deyil”, – deyə o qeyd edib.  Qabil Hüseynli onu da bildirib ki, belə təkliflərin irəli sürülməsi erməni işğalının əbədiləşdirilməsinə xidmət edir: “Odur ki, müəyyən müddətdən sonra Azərbaycan tərəfi bu təklifdən imtina edə bilər”. ***Məsələ ondadır ki, görüşöncəsi Kremldən verilən rəsmi açıqlamada da Azərbaycan torpaqlarının boşaldılması ilə bağlı bir cümlə belə əksini tapmamışdı. Prezident Putinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Dmitri Peskov açıqca bəyan eləmişdi ki, danışıqlarda əsas vəzifə hərbi əməliyyatların bərpasından sığortalanmaq olacaq. Elə də oldu. Rusiya yenə öz oyununu oynadı. Moskvanın konfliktin həllinə dair hansısa “Yol xəritəsi”nin olduğu haqda iddialar da təsdiqini tapmadı. Rusiya, sadəcə, tərəflər üzərinə, ən çox da Azərbaycanın üzərinə müharibə etməmək öhdəliyi qoymağa çalışmaqla işini bitmiş hesab elədi. Bu da o anlama gəlir ki, münaqişədə “açar rolu” etiraf olunan Kreml onu hər hansı formada həll eləməyə hələ ki hazır görünmür. ***Beləliklə, apreldəki blits-hərbi zəfəri ilə uğurlu mövqe qazanan Azərbaycan bu hərbi uğuru Rusiya əngəli üzündən hələlik diplomatiya və danışıqlar müstəvisinə keçirə bilmir. Rusiyanın buna niyə əngəl olması isə başqa bir mövzudur. Söhbət Kremlin Avrasiya layihələri ilə bağlı Bakıdan gözləntilərindən gedir – hansına ki, Azərbaycan pozitiv cavab verməyib, verməyə hazırlaşmır. Çünki haqlı olaraq, ölkənin ərazi bütövlüyünə təminatını (işğala son) ön şərt kimi qoyur. Rusiya isə aydın oldu ki, işğalçıya təzyiq göstərməyə hazırlaşmır. ***Bəs yaranmış vəziyyətdə Azərbaycan nə etməlidir? Əlbəttə ki, Qarabağ məsələsində açıqca Rusiyanın iradəsi əleyhinə getməyimiz, prosesi süni şəkildə sürətləndirməyimiz təhlükəli olar. Rəsmi Bakı bölgə və konflikt ətrafında, hətta Suriya məsələsində dəyişən şərtləri və gedən prosesləri, o sırada Kremlin Qərblə, eləcə də Türkiyə ilə münasibətlərinin dinamikasını diqqətlə izləməlidir. Paralel surətdə qardaş ölkə ilə birgə çevik, sinxron siyasət yürütməyə çalışmalı, həmçinin ABŞ və Avropa Birliyi ilə əlaqələri daha möhkəm və etibarlı səviyyəyə çatdırmalıdır. Ən önəmlısi, Azərbaycan Türkiyə ilə birgə, həmçinin Pakistan, İsrail kimi dost-müttəfiq ölkələrin hesabına özünün hərbi qüdrətini durmadan artırmalı, Qarabağ məsələsində işğalçıya son və qəti zərbəni vurmaq üçün əlverişli fürsəti gözləməlidir. Təbii ki, belə bir fürsətin dəqiq hesablamaq şərtilə. Çünki tələsmək də, gecikmək də ziyanımıza ola bilər. Unutmayaq ki, belə bir deyim Qarabağ məsələsində də keçərlidir: “Sülh istəyirsənsə, müharibəyə hazır ol!”(musavat.com)




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler