Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Manatın mezennesi ne qeder olmalıdır?

18 Ağustos 2016
11:00 am


18/08/2016 [14:56]: xeber –
Milli valyutanın real dəyəri həmişə müzakirə mövzusu olub. Kimisi məzənnənin süni ucuzlaşdırıldığını, kimisi inzibati yolla sabit saxlandığını, kimisisə bahalaşmaq üçün iqtisadi əsas olmadıını iddia edir. Azərbaycanda da oxşar vəziyyətdir. Əsas fikirlər onunla bağlıdır ki, manat real bazar dəyərini almayıb və buna görə də ucuzlaşmaqda davam edəcək. Ancaq başqa hesablama metodologiyası bunun əksini göstərir. Onlardan biri də dünyada geniş tanınan Biq Maq İndeksidir.Biq Mak İndeksi (The Big Mac İndex) Britaniyanın “The Economist” jurnalı tərəfindən 1986-cı ildən etibarən hesablanır. İndeks McDonald’s şirkətinin dünyanın müxtəlif ölkələrində yerləşən restoranlar şəbəkəsində satılan məşhur hamburqerin qiyməti əsasında tərtib edilir. Hazırda 48 ölkənin və avrozona ölkələrinin valyutası bu İndeks-ə daxil edilib. Belə hesab olunur ki, bütün dünyada hamburqerin istehsalına çəkilən xərclər bir-biridən fərqlənmir və buna görə də Biq Makın köməkliyi ilə alıcılıq qabiliyyəti pariteti (PPP) əsasında valyutanın dəyərini öyrənmək olar. Müqayisə bazası kimi ABŞ-da satılan Biq Makın qiyməti götürülür. Əgər hər hansı ölkədə Biq Makın qiyməti bu həddən yüksəkdirsə, deməli, həmin ölkənin valyutasının dəyəri süni şəkildə “şişirdilib”. Yəni bu ölkənin valyutasının məzənnəsi aşağı olmalıdır. Əgər Biq Mak ABŞ-dakı qiymətdən ucuzdursa, həmin ölkənin valyutasının məzənnəsi real dəyərindən aşağıdır və bu ölkədə milli valyuta bahalaşmalıdır.2011-ci ildə “The Economist” dərgisi reytinq cədvəlinə ilk dəfə Hindistanı daxil edib. Bu ölkədə Biq Mak istehsal olunmasa da, İndeksin hesablanması üçün toyuq ətindən olan Maharadja Mak götürülüb. Jurnal bildirir ki, ətin qiyməti hamburqerin maya dəyərinin 10 faizindən az hissəsini təşkil etdiyindən ətin qiyməti arasındakı fərqə məhəl qoymamaq olar.2016-cı ilin iyul ayında ABŞ-da Biq Mak-ın dəyəri $ 5,04, Çində isə $ 2,79 olub. Bu o deməkdir ki, Çin milli valyutası olan yuan 45% az dəyərləndirilir. Yəni, yuanın dollar olan məzənnəsi bahalaşaraq indki 6,68-dən 3,69 yuana qalxmalıdır.Rusiyada Biq Maq 130 rubl və ya 2,05 dollardır. Rublun məzənnəsi 60% aşağı salındığından indeksə əsasən, 1 dollar 25,79 rubl olmalıdır. Ukrayna qrivnasının məzənnəsi real dəyərindən 69% aşağı endirilib və buna görə də indiki qirvna dollara münasibətdə 24,8-dən 7,74-ə qədər bahalaşmalıdır.Azərbaycan indeksə daxil edilməyib. Ancaq manatı da həmin metodologiya əsasında hesablamaq olar. Azərbaycanın McDonald’s restoranlar şəbəkəsində satılan Biq Mak hamburqerin qiyməti 3,8 manata (2,35 dollar) olduğu halda ABŞ-da onun qiyməti 5,04 dollardır. “Biq Mak İndeksi” metodologiyası əsasında hesablayanda məlum olur ki, milli valyutamızın məzənnəsi 53,4% az dəyərləndirilib. Bu o deməkdir ki, Azərbaycanda dollar indiki kimi 1,6 manat yox, təxminən 75 qəpik olmalıdır.İndeks milli valyutaların real dəyərini ölçü mexanizmi deyil və məzənnənin necə olacağını göstərmir. Sadəcə alıcılıq qabiliyyəti paritetini düzgün anlamaq üçün bir alətdir, iqtisadiyyatda baş verən proseslərin infikatorun rolunda çıxış edir. Hesab olunur ki, əgər ölkədə Biq Maq-ın qiyməti ucuzdursa, deməli, orda qiymətlər də ucuzdur.Samir Əliyev,iqtisadçı ekspert


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler