Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Manatın 24 yaşı tamam oldu…

15 Ağustos 2016
5:00 am


15/08/2016 [08:58]: xeber –
Ölkənin müstəqilliyinin əsas atributu əvvəlki mövqeyinə qayıda biləcəkmi? Avqustun 15-də  milli valyutamız  manatın 24 yaşı tamam olur. 24 ildir ki, hər bir Azərbaycan vətəndaşının həyatında iştirak edən, “əl çirki” adlandırılsa da, bir o qədər sevilən manat ölkəmizdə tədavül vasitəsidir. Qeyd edək ki, “manat” sözü, rus dilindəki “moneta” sözündən yaranıb. Bu söz isə  latın dilindən alınıb və mənası “məsləhətçi” deməkdir. Onu da xatırladaq ki, Azərbaycanla yanaşı, Türkmənistanın da milli valyutası manat adlanır. Müstəqilliyin əldə edilməsindən sonra, manat ilk dəfə 1992-ci il avqustun 15-də tədavülə buraxıldı. Azərbaycan manatının hazırlanmasına Ayaz Mütəllibovun vaxtında başlansa da, prezident Əbülfəz Elçibəyin dövründə reallaşdı. İlk Azərbaycan manatı 15 avqust 1992-ci ildə dövriyyəyə buraxıldı. Eyni ildə prezidentin əmri ilə ölkənin Milli Bankı yaradıldı və 1993-95-ci illərdə istifadə olunan ilk əskinaslar tədavülə buraxıldı.  1994-cü ilin 1 yanvarından etibarən isə manat ölkə ərazisində yeganə ödəniş vasitəsi oldu. Bu banknotların dizaynı Fransa Milli Bankı tərəfindən yaradılır, orada çap edilirdi. Bu pullar 2006-cı ilə qədər qüvvədə qaldı. 2005-ci il fevralın 7-də isə prezident İlham Əliyev tərəfindən “Azərbaycan Respublikasında pul nişanlarının nominal dəyərinin və qiymətlər miqyasının dəyişdirilməsi (denominasiyası) haqqında” fərman imzalandı və buna uyğun olaraq 2006-cı il yanvarın 1-dən etibarən yeni pul nişanları dövriyyəyə buraxıldı. 2005-ci ildə yeni növ əskinaslar buraxılırdı. 1, 5, 10, 20, 50 və 100 nominalında olan bu əskinaslar 2006-cı ilin ilk günündən etibarən dövriyyədədir. Yeni manata keçid zamanı 1 yeni manat 5000 köhnə manata bərabər tutuldu. AZM abreviaturası isə AZN-ə dəyişdirildi. Müasir Azərbaycan valyutası 6 növ qəpik və 6 növ əskinasdan ibarətdir.2009-cu ildə Azərbaycanın Milli Bankı öz adını banknotlar üzərində “Azərbaycan Mərkəzi Bankı” olaraq dəyişirdi. Manat uzun illər nəinki regionun, dünyanın ən bahalı və ən möhkəm valyutalarından biri olaraq tanınsa da, dünya bazarında neftin ucuzlaşmasından sonra 2015-ci il fevralın 21-də ilk böyük devalvasiya yaşadı. Mərkəzi Bankın  qərarı ilə manatın 1 dollara görə dəyəri 33,8 faiz devalvasiyaya uğrayaraq 1.05 AZN təyin edildi. Xatırladaq ki, daha öncə manatın bir dollara görə dəyəri sabit olaraq 0,78 AZN idi. 2015-ci il dekabrın  21-də  isə manat üzən məzənnəyə keçdi və 1 ABŞ dollarının rəsmi məzənnəsi 1,55 manat səviyyəsində qərarlaşdı. Hazırda 1 dollar 1.61 manatdır. 24 illik bir döv keçən, dövlətimizin milli atributlarından biri olan manatın tarixinə iqtisadçı ekspert Qubad İbadoğlu ilə nəzər saldıq. Ekspert bildirdi ki, manat Azərbaycanın milli atributudur və hər zaman ölkə iqtisadiyyatının durumuna uyğun olaraq mövcud olub: “Bir vaxtlar Azərbaycanın böyük neft  gəlirlərinin olduğu dövrdə manatın da nominasiyası  gücləndi. O zaman bu çox düzgün addım idi. Manatın möhkəmlənməsi dövrü neft gəlirlərinin Azərbaycana daxil olduğu zamana təsadüf edirdi. Həmin dövrdə də Azərbaycan manatını stabil valyuta kimi istifadə elədik.  Manatın stabillik dövründə də Azərbaycan iqtisadiyyatında neft gəlirləri hesabına bir inkişaf dövrü oldu, biznesə vəsait qoyuluşu genişləndi. Təbii ki, ölkəyə valyuta axdıqca manat da hər il möhkəmləndi”. İqtisadçı onu da vurğuladı ki, son iki il Azərbaycan manatı üçün ağır dövr oldu: “Manat iki dəfə devalvasiyaya uğradı. Bu da iqtisadiyyatın durumu ilə bağlı idi. Ümumiyyətlə, bundan sonra da manatın durumu iqtisadiyyatımızın vəziyyətindən asılı olacaq. İqtisadiyyatda artım müşahidə olunacaqsa, manat da  möhkəmlənəcək. İqtisadiyyatımız tənəzzülə qədəm qoyacaqsa, manat üçün bunun nəticəsi heç də arzuolunan olmayacaq. Arzu edərdim ki, manatı biz əvvəlki mövqeyinə qaytara bilək. Təbii ki,  istehlakçı mövqeyindən də asılıdır, biznesin davranışlarından da asılıdır. Mən manatı 24 yaşı münasibətilə təbrik edirəm. Bu bizim müstəqilliyimizin yaşıdır. O dövrdə manat yeganə valyuta deyildi, hətta paralel valyutadan istifadə olunurdu. Ölkədə rus rublu işləyirdi və milli valyuta üçün bazarda işləmək o qədər də asan deyildi. İndi çox müsbət haldır ki, Azərbaycan manatı ölkədə yeganə ödəniş vahididir, milli valyutadır. Arzu edərdik ki, bank əməliyyatlarında, əmanətlərdə, kreditlərdə də Azərbaycan manatının payı yüksəlsin, manata etimad artsın. Bunun üçün də Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafına ehtiyac var. O gün olsun ki, manatımızın yüzilliklərini qeyd edək. Çünki o bizim müstəqilliyimizin atributudur”. 


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler