Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Kenddeki bütün körpelerin beşiyinde ilan göründü – Qubada

05 Ağustos 2016

1:40 pm


05/08/2016 [17:36]: xeber –
Azərbaycanda sufiliklə bağlı zaviyələrdən biri də  Babadilim piridir.  Bu pir Quba rayonunun Hapıt kəndində yerləşir. Günbəzin içərisində iki övliyanın qəbri vardır. Binanın divarının çöl tərəfində müxtəlif dövrlərdə ərəbcə yazılmış üç ədəd daş kitabə vardır. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Etnoqrafiya İnsitutunun elmi əməkdaşı Məşədixanım Nemətova kitabələri aşağıdakı kimi tərcümə etmişdir:Birinci kitabə:“Allahdan başqa Allah yoxdur. Məhəmməd Onun elçisidir. Bu mübarək zaviyə binası tikilmişdir. Əzəmətli şeyxlərin şeyxi Şeyx Kamil və Şeyxzadə və Şeyx Mir Hacı və Şeyx Səid və Şeyx Cami və Şeyx Tahir və Şeyx Camal və Şeyx Rəhim və Şeyx Ağa, Mir Məhəmməd və Şeyx Səid və Şeyx Şirzad”. İkinci kitabə:“Allahdan başqa Allah yoxdur. Məhəmməd Allahın Peyğəmbəridir, Əli Allahın köməkçisidir. Bu binanı möhkəmlənmiş, qalibiyyətli, zəfərli şah Səfiəddinin (hakimiyyəti) dövrünün əvvəllərində Soltan Fərrux tikdirmişdir.” Üçüncü kitabə:“Qarqiçay və Kükcə Badkuinin səyi və ustadlığı ilə min otuz səkkizinci il tarixdə”.  (1623-1624)Dördüncü kitabədə yazılıb:“Şeyx Arif Nurunun oğlu ibn Məhəmməd bağışlanmış, vahid Allaha inanan Fətəlixan… Allah onun hökümranlığını əbədiləşdirsin… ustadları Cəfər və şamaxılı Haşim”.Yazılardan belə qənaətə gəlmək olur ki, burada X-XI əsrlərdə sufiliklə bağlı bir mərkəz olmuş, kita-bələrdə adları çəkilən şeyxlər də həmin zaviyədə fəaliyyət göstərmişlər. Kənd əhalisi övliyanın qəzəbinə gəldiBabadilim pirini ziyarət və tədqiq edərkən Hapıt kəndinin ağsaqqalları mənə pirlə bağlı maraqlı əhvalatlar danışdılar. Əhvalatlardan biri adını çəkmək istəmədiyim qonşu kəndin camaatına aiddir. Belə ki, hər il bu kəndin əhalisi üç illik bir cöngə alıb, Babadilim pirində qurban kəsirlər. Neçə əsrlərdir ki, davam edən bu ənənənin maraqlı bir tarixçəsi vardır. Əhvalat belə olmuşdur:Pirdə dəfn olunan övliyanın sağlığında onun üçillik bir cöngəsi itir. Övliya duyumla bilir ki, heyvanı həmin qonşu kənddən kimsə tutub. Kənd camaatına sifariş göndərir ki, heyvanı buraxsınlar. Amma camaat sözü bir yerə qoyaraq, yalandan and-aman edir ki, heyvan bizim kənddə tutulmayıb. Üçüncü gün Şeyx özü həmin kəndin məscidinə gələrək ağsaqqallara deyir ki, bilirəm, heyvanım bu kənddə tutulub və siz onu tutanı tanıyırsınız. Xahiş edirəm həmin adama deyin heyvanı qaytarsın. Camaat yenidən and içir ki, cöngə bu kənddə tutulmayıb. Övliya naəlac qalıb, üzünü kəndə sarı tutaraq: “Ay heyvan, sağsansa dirin gəlsin, kəsilmisənsə dərin gəlsin” – deyir. Belə dedikdə, Qüdrəti-İlahidən kəramət hasil olaraq, heyvanın dərisi kənddəki həyətlərin birindən diyirlənə-diyirlənə çıxaraq, gəlib camaatın qabağında dayanır. Bayaq and-aman edən adamlar bu möcüzəni görəndən sonra utandıqlarından başlarını aşağı salırlar. Belə olduqda övliya üzünü onlara tutaraq: “Sizi görüm yeddi bölük olasınız və sözünüz bir yerə düz gəlməsin. Uşaqlarınızın beşiyindən ilan çıxsın” – deyərək, kənd əhalisini qarğıyir.Deyilənə görə həmin gündən sözü gedən kənd yeddi bölük olur və heç vaxt sözləri bir yerə düz gəlmir. Ən dəhşətlisi də odur ki, körpə uşaqların beşiyində ilan görünməyə başlayır. Bundan sonra camaat pul toplayaraq üçillik bir cöngə alırlar, Şeyxin həyətində qurban kəsərək, üzr istəyirlər. Həmçinin, söz verirlər ki, beşiklərdə ilan görünməsin, hər il kənd camaatı bir baş üçillik cöngə alaraq burada qurban kəsəcəklər. Bundan sonra uşaqların beşiyində ilan gözə dəymir. Camaat əhdinə əməl edərək, hər il qurbanı gətirib Babadilim pirində kəsirlər. Üstündən əsrlər keçməsinə baxmayaraq, hələ də bu ənənə davam edir.Yeri gəlmişkən, bu əhvalat yadıma Quran-Kərimdə zikr olunan Sleh Peyğəmbərin dəvəsinin kəsilməsi hadisəsini saldı:…“Ey camaatım! Allahın bu dəvəsi sizin üçün bir möcözədir. Qoyun Allahın torpağında otlasın, ona bir pislik etməyin, yoxsa şiddətli bir əzaba düçar olarsınız! Lakin onlar dəvəni tutub kəsdilər…”. Quran, “Hud” surəsi, 64-65.  Paşa Yaqub – tədqiqatçı-yazıçıYazarın arxivi: http://www.moderator.az/search?q=pa%C5%9Fa+yaqub


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler