Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

İsa Muğannanı bu eserine göre çox incitdiler  – TARİX

19 Ağustos 2016

11:00 am


19/08/2016 [14:53]: xeber –
sayt təqdim edəcəyi yazıda mərhum Xalq yazıçısı İsa Muğannanın “Yanar ürək” povestinə görə məruz qaldığı təzyiqlərdən danışacaq:XX qurultaydan sonra bütün sovet ədəbiyyatında olduğu kimi Azərbaycan ədəbiyyatında da toxunulmamış mövzulara müraciət kütləvi hal almağa başladı. “Yumşalma”dan sonra bəzi yazıçılarımız artıq cəsarətdə bulunub, sosial və ideoloji problemləri işıqlandırmağa çalışdılar. “60-cılar” nəslinin yaranmasına səbəb olan İsa Hüseynov yaradıcılığı o dövrdə  ən böyük sensasiyaya səbəb oldu. Həmin dövrdə, heç şübhəsiz, ədəbiyyatımızda ən böyük sensasiyanı İsa Hüseynov  “Kabus” və “Yanar ürək” povestləri ilə yaratdı. İstər Stalinin, istərsə də Mircəfər Bağırovun “ifşa olunmasına” özünün “vətəndaşlıq borcu” kimi yanaşan Azərbaycan ədəbi ictimaiyyəti çaş-baş şəkildə bu əsərləri qavraya, qəbul edə, özünə yaxın buraxa bilmədi. Cəmiyyətin içindəki qara qüvvəni – kabusu bədii təhlilin işığına tutan, insanların yoluna yanar ürəyin alovu ilə məşəl tutmağa çalışan  İsa Hüseynova qarşı kəskin tənqid kampaniyası başladı. Həmin vaxt faktiki olaraq “Kabus” əsərinin çapı qadağan edildi, “Yanar ürək”sə yenidən işlənildi və “Kabus”dan bəzi fraqmentlər daxil edilməklə povest romana çevrildi. Bu roman istər problematikasına, qoyduğu məsələlərin çəkisinə görə, istərsə də poetikası, bədii keyfiyyətləri baxımından Azərbaycan ədəbiyyatında yeni və fərqli bir hadisə idi. İsa Hüseynov bədii yaradıcılığın diqqətini ideologiyadan, quruculuqdan, dağıdıcılıqdan insana, insanın içinə, ruhuna, faciəsinə yönəltdi (heç təsadüfi deyil ki, ədib həmin illərdə yazdığı “Teleqram” povestini ömrünün son illərində “Faciə” adı ilə nəşr etdirdi).Bu əsərlərin müzakirəsi zamanı İsa Hüseynovu ən çox müdafiə və himayə edən Mehdi Hüseyn olmuşdu və ədəbi həyatın bir sensasiyası da bununla bağlı baş verdi. Ancaq sonradan zaman öz hökmünü verdi, ədəbiyyatın yönü dəyişdi və həm ”Yanar ürək”, həm də İsa Hüseynovun digər əsərləri layiqli qiymətini aldı, dəfələrlə nəşr edildi və yeni oxucu nəslinin yetişməsində mühüm rol oynadı. ”Yanar ürək” Azərbaycan xalqının yaddaş dəyərinə çevrildi… Zənnimcə, “Yanar ürək”lə bağlı sovet ideologiyasının gücü çatmayan ən böyük sensasiyanı da elə İsa Hüseynovun özü yaratdı: 1980-ci illərin ortalarında bu əsərin mətni əsasında müəllif ədəbiyyat tariximiz üçün yeni mərhələ təşkil edən “İdeal” romanını yazdı və “Yanar ürək”dən, eləcə də bir sıra əsərlərindən imtina etdi. Bu İsa Hüseynovun ikinci sensasiyalı imtinası idi: “Yanar ürək” yarananda özünün çox populyar olan “Dan ulduzu” və “Bizim qızlar” povestlərindən də imtina etmişdi.Elmin Nuri


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler