Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

“İnsanlar narahatdır ki, birden uşaqları zombileşer”

06 Temmuz 2016

6:04 am


06/07/2016 [10:02]: xeber –
“Əgər təkfirçilər Türkiyənin qapılarını döyürlərsə, bizim də qapılarımızın döyülməsi tamamilə mümkündür”Bu gün dünya müsəlmanları, eləcə də Azərbaycanın inanclı insanları mübarək Ramazan bayramını qeyd edir. Bugünlərdə Ramazan bayramının qeyd olunması ilə bağlı yaranan ixtilaf yenidən gündəmdir və həm mediada, həm də inanclılar arasında mübahisə mövzusuna çevrilib. Bundan başqa, müsəlman dünyasını  narahat edən digər problemlər də var. Müqəddəs bayram ərəfəsində bu məsələlərin müzakirəsi üçün redaksiyamızın qonağı dəyərli ilahiyyatçımız Hacı İlqar İbrahimoğludur. Onunla Ramazan ayı ilə bağlı məzhəb fərqlərindən, cəmiyyətdə dinə olan münasibətdən, bütün dünyanı silkələyən İŞİD təhlükəsindən və sairdən danışdıq. (əvvəli ötən sayımızda…)- Azərbaycanda bu siyasət indi də varmı? – Hesab edirəm ki, bu nəzəriyyə hələ də yaşayır. Təəssüflər olsun  ki, zahirdə deyilməsə də, bu düşüncə hələ də yaşamaqdadır. – Azərbaycanda hər iki məktəbə aid din adamları toplanıb bu təhlükəni müzakirə etmirlərmi?- Çox təəssüflər olsun ki, bəlli bir tarixi dönəmdə Azərbaycanda formalaşan əhli-sünnə var idi. Sonradan təkfirçi vəhhabilik onların içinə daxil olub və daha dominantlıq təşkil edib. Mən deyərdim ki, bəlli dönəmlərdə orada əsas mövqeləri ələ keçirməyə çalışıblar. Ona görə də bizim Azərbaycanımızın acı gerçəkliklərindən biri budur ki, tarixən təbii inkişaf edən bu iki məktəb və onlar arasındakı münasibət, səmimi qardaşlıq münasibətləri artıq əvvəlki kimi deyil, on illər öncəkindən daha fərqlidir. – Deməli, təəssüf ki, bu hələ mümkün deyil…“Nə qədər valideynlər var ki, xahiş edirlər oturun, övladımla bir çay için, görün radikallara qoşulmayıb ki… İnsanlar dinə, inanca, mənəviyyata qarşı deyil”- Biz bu sahədə çox çalışmalıyıq. Təəssüflər olsun ki, İraqda olan birgə yanaşma, İŞİD və təkfirçilərə qarşı birgə vuruşma Azərbaycanda yoxdur. Bəzən hətta bizim təkfirçi vəhhabiliyə qarşı olan bu müsahibəmizdən səmimi sünni qardaşlarımız narahat olurlar, bu sözləri özlərinə götürürlər. Lakin biz onları eyni yerdə görmürük, ayıra bilirik.- Belə başa düşdüm ki, təkfirçi vəhhabilik daha çox elə sünni cameəsinə zərər vurub.- Azərbaycanda mahiyyət etibarilə, sünni cameəsinə fövqəladə dərəcədə böyük zərər vurub. Təkcə Azərbaycanda yox, Çeçenistanda da eyni vəziyyət yaranıb. Çeçenistanda Dudayev dövrünün bir Çeçenistanı var idi, nəqşibəndlik  məzhəbi, Şeyx Şamildən qalma bir ənənə var idi. Bu gün isə Çeçenistanda dominantlıq təkfirçi vəhhabiliyin əlindədir. – İnsanı dəhşətə gətirir. Bu o deməkdir ki, qarşısı alınmasa, bizi heç də yaxşı şeylər gözləmir…- Əgər Türkiyənin qapıları döyülürsə, bizim də qapılarımızın döyülməsi tamamilə mümkündür. O təhlükə praktiki olaraq heç də uzaqda deyil.- Bu sualın cavabını əslində biz də, əksər oxucularımız da bilirik. Lakin bilməyənlər üçün bu sualı cavablandırmağınızı istəyirəm. İslam dini intihar vasitəsilə terror törətməyə, canlı bomba olmağa necə baxır? Həmin insanların cənnətdə yeri varmı? – İslam dini, hansı inancdan olursa-olsun, dinc insanlara qarşı bu cür terror aktlarını törətməyi böyük cinayət və böyük günah sayır. Terrorçunun özünün ölüb-ölməməsinin heç bir fərqi yoxdur. – Canlı bombaları adətən cənnətlə müjdələyirlər. Gerçək İslama görə, onların cənnətə düşməsi mümkündürmü?- Bu, özü-özünə bəlli olan bir mövzudur ki, dinc insanları öldürənlər cəhənnəmə gedəcək. İnancımız nəinki insanı öldürməyi, hətta ağac kəsməyi, heyvanların incidilməsini böyük günah bilir, o ki qaldı insan.- Bəs bu qədər oxumuş cəmiyyət necə imkan verdi ki, vəhhabilik  Azərbaycanda ayaq tutsun? Bu necə oldu?- Azərbaycanda  bunun müəyyən köklü səbəblərindən biri də bu oldu ki, hər kəs öz vicdanı ilə razılaşmaya getdi. O barədə ki, Azərbaycanda çoxluq şiə Cəfəri məzhəbidir, bəziləri bunun özünü də bir təhlükə kimi görürdülər. “İslam inancı insana siyasətlə maraqlanmamaq, ictimai problemlərlə maraqlanmamaq, toplumda baş verənlərlə maraqlanmamaq kimi bir lüks tanımır”- Əsasən kimləri nəzərdə tutursunuz? Azərbaycanda müəyyən nüfuzu və təsirləri olan Qərb dairələrinimi, yoxsa hakimiyyət dairələrinimi və ya dini dairələrimi?- Ümumiyyətlə, Azərbaycan insanının məsuliyyət daşıyan elit təbəqəsi bu məsələdə vicdanı ilə razılaşmaya getdi ki, qoy bir balans olsun. Bu indinin məsələsi deyil, 10-15 il öncənin məsələsidir. Təəssüflər olsun ki, o balansın qurulmasında tərəzinin digər gözünə təkfirçi vəhhabiliyin qoyulmasına insanlar razı oldu və bu gün onun acısı yaşanır.- Hacı, siz bildirdiniz ki, bu boşluq maariflənmənin olmamasından yaranır. Bu gün Azərbaycan televiziyalarında keyfiyyətli dini verilişlərin olmamasının səbəbi nədir?Xüsusən Ramazan  ayında qardaş Türkiyənin televiziyalarına baxsaq, xüsusi proqramlar yayımlanır, gündəlik olaraq dini verilişlər efirə verilir, insanlar maarifləndirilir. Azərbaycanda bu niyə yoxdur? – Bilirsinizmi, mən 16 ildir təhsildən vətənə dönmüşəm və xatırlayıram  ki, 2001-2003-cü illərdə ölkədə İslam maarifçiliyi üçün böyük fürsətlər var idi. Ondan sonrakı illərdə bu, məhdudlaşdırılmağa başladı və hər növbəti il bir az da məhdudlaşdı. Son illərə gəldikdə isə mən hesab edirəm ki, son  5 ildə Azərbaycan telekanallarının hamısında bir senzura var. Mən bunu bütün məsuliyyətimlə deyirəm. Çox zaman dostlar soruşur ki, niyə televiziyalara dini verilişlərə çıxmırsan. Mən də bunu dedim ki, qoy bilsinlər təşəbbüs məndən irəli gəlmir, məni dəvət eləmirlər. Faktiki olaraq, bizim əvvəl maarifçilik üçün böyük imkanlarımız olurdu. Ekoloji mövzulardan, suyun israfından tutmuş dini məsələlərə qədər… Görünən odur ki, indi ölkənin aparıcı ilahiyyatçılarına bir məhdudiyyət var və bu ümumi mövcuddur. İstisna hallar da var və lakin bu istisna hallar çox azdır. Çox zaman da şou xarakterli verilişlərin içinə salınır deyə, maarifçilik yox, başqa təhriklər işə düşür. İstisna hallar çox azdır. Mən düşünürəm ki, problem təkcə dinlə bağlı deyil. Ümumiyyətlə, telekanalların özünün sərbəst və müstəqil olmaması ilə bağlıdır. Çünki istənilən azad telekanal istəyər ki, tamaşaçı kütləsi olsun, tamaşaçı kütləsi üçün də rəqabət var. Azərbaycanda problem daha köklüdür, ümumiyyətlə, medianın azadlığına,  telekanalların sərbəstliyi məsələsinə qayıdan bir problemdir. Hazırda bu məsələlər sosial şəbəkələr vasitəsilə əvəz olunur. Bizim facebook-da mənəviyyatla bağlı  “dəyərlər.org” səhifəmiz var. Çox təəccüblü olsa da, o səhifədə 250 min nəfərə yaxın insan əhatə olunur. Xüsusən Ramazan ayında bu say artıb. Dəyərlər.org-un özünə gəldikdə biz Ramazan ayının cədvəli ilə bağlı marağı hiss elədik, ay daxil olandan 100 minə yaxın insan daxil olub o cədvələ baxıb. Bu, insanların maraq göstəriciləridir. İnsanların marağı var və o maraqlarını qismən internet vasitəsilə ödəyirlər.- Razılaşsaq ki, Azərbaycan televiziyaları azad deyil və müəyyən dairələr tərəfindən idarə olunur, o zaman radikal cərəyanlar bu qədər can alarkən, gerçək dindən həmin dairələr niyə qorxur?  Cəmiyyətdə gerçək dini təbliğata qarşı bir qorxu varmı? – Ümumiyyətlə, bu təkcə dinlə bağlı deyil. Bizim keyfiyyətli təhsilimiz, keyfiyyətli səhiyyəmiz, keyfiyyətli maarifçiliyimiz də  yoxdur. Bu, toplumun ümumi problemidir. Hazırda bizim keyfiyyətli təhsil və səhiyyə ilə bağlı necə problemimiz varsa, keyfiyyətli dini maarifçiliklə bağlı da o cür problemimiz var. Hər bir valideyn istər ki, övladı gerçək dini biliklərə yiyələnsin. Mən nə qədər valideyn tanıyıram ki, xahiş edirlər oturun övladımla bir çay için, görün övladım radikallara qoşulmayıb ki… O qədər insan müraciət edir ki… İnsanlar dinə, inanca, mənəviyyata qarşı deyil. İnsanlar narahatdır ki, birdən uşaqları zombiləşər, birdən uşaqları fərqli cərəyanlara qoşular.  O baxımdan bu bir sistem böhranıdır. Necə ki, təhsildə xırda detalların düzəlməsi ilə problem həllini tapmır, səhiyyədə problemlər bitmək bilmir, din və inanc məsələlərində də belədir. Bu, toplumun ümumi problemidir. Toplumun ümumi probleminin həlli də, sağlam rəqabətdən, sağlam seçimdən, sağlam nəzarətdən, toplumdan gələn əks-əlaqə və əks-nəzarətdən keçir. Bunlar olduğu zaman təbii bir tənzimlənmə gedir. Necə ki, bir qəzetin yaxşı çıxması üçün azad və demokratik ab-havanın olması, bazarın olması mühümdürsə, təhsilin də, səhiyyənin də, o cümlədən dini maarifçiliyin də buna ehtiyacı var.  İnsanların bu mövzuya tələbatı isə fövqəladədir. ““Bu gün ölkədə siyasət çalışması, demokratikləşmə çalışması, ictimai fəaliyyət və media çalışması üçün  fürsətlər çox daralıb”- Siz təhsil ocaqlarında dini dərslərin keçirilməsinin tərəfdarısınızmı? Hansı mərhələdən sonra? – Maraqlı sualdır. Birmənalı cavab verə bilməyəcəyəm. Həm hə, həm də yox. Tərəfdarıyam ona görə ki, istənilən halda insanların maariflənməsi çox önəmlidir. Ancaq o cür təhsil ki, bu gün  məktəblərdə verilir və insanların inancı, ülvi məsələləri ilə bağlı da o cür  veriləcək, bu sual doğurur. O dərsləri kim keçəcək, necə keçəcək? Bu sualların cavabı olmadığı üçün birmənalı şəkildə bu suala müsbət cavab verə bilmirəm. Eyni sual ailə dərsi ilə də bağlıdır. Uşaqlar bu dərsləri keçməlidirlər ki, gələcəkdə ailə ilə bağlı məlumatları olsun. Ailə büdcəsi necə təşkil olunmalıdır və sair məsələlərlə bağlı öyrənsinlər. Ancaq məlum deyil ki, bu dərsləri kim və necə keçəcək. Dini dərslərin, mənəviyyat dərslərinin də necə keçiriləcəyi bəlli deyil. Tələbələrimdən biri danışır ki, onlar universitetdə əxlaq dərsi keçəndə müəllimdən soruşub ki, biz hansı əxlaqdan danışırıq, yemək yeyərkən olan etiketdən danışırıq, yoxsa mənəvi qaydalardan. Müəllim isə cavab verib ki, sən yaman çox sual verirsən və tələbəyə həmin imtahanda aşağı qiymət yazıb. Bu mövzuda dərsləri bu cür insanlar keçəcəksə, heç bir nəticəsi olmayacaq. Yadınızdadırsa, biz məktəb illərində ingilis dili müəllimimiz yaxşı insan idisə, ingilis dilini yaxşı oxuyurduq, müəllimimiz yaxşı insan olmayanda həmin fənni də oxumağa can atmırdıq. Bu mövzular indi də çox aktualdır. Ona görə də mən düşünürəm ki, xüsusən təhsil sahəsində köklü islahatlar olmasa bu mövzuların da  təhsildə tətbiqinin yaxşı nəticələrə gətirib çıxaracağını demək çətindir. – Hacı, bir neçə dəfə  siz ölkədə yaradılan ümumi siyasi bloklarda təmsil olunmusunuz.  Ancaq son vaxtlar heç birində təmsil olunmursunuz. Bu bir qərardır, yoxsa təmsil olunmağınız üçün yer yoxdur?- (Gülür). Maraqlı sualdır. Sonuncu dəfə 2010-cu ildə parlament seçkilərindən sonrakı proseslərlə bağlı olan demokratik düşərgədə təmsil olunmuşam. Ondan sonrakı proseslərdə hesab etmişəm ki, hansısa bloklarda, siyasi düşərgələrdə təmsil olunmağıma ehtiyac yoxdur. Hesab edirəm ki, bu gün Azərbaycanın indiki şəraitində daha çox maarifçilik və köklü maariflənmə istiqamətində topluma fayda verməyimiz daha önəmlidir. Səbəblər də az deyil.  Fikrimcə, ölkədə siyasət çalışması, demokratikləşmə çalışması, ictimai fəaliyyət və media  çalışması fürsətləri çox daralıb. Bu gün Azərbaycan şəraitində ləyaqətli insan qalmaq və peşəkar olmaq ən önəmli məsələdir. Ən önəmli məsələ ləyaqətini qorumaq və məşğul olduğun sahədə insanlara keyfiyyətli xidmət göstərməkdir. Bundan böyük bir missiya yoxdur. Bundan daha yuxarısı üçün siyasi və demokratik imkanlar yoxdur. “İnancımız nəinki insanı öldürməyi, hətta ağac kəsməyi, heyvanların incidilməsini də böyük günah sayır”- Ancaq sizin siyasi iddianız var…- Siyasi iddiamız var, ya yox mövzusu mənim üçün bir qədər fəlsəfi məsələdir. Allah bəndəsi olduğum üçün öz qarşımda, Rəbbim qarşısında, toplum qarşısında vəzifələrim olduğu üçün təbii ki, toplumda baş verən bütün məsələlərdə də öz üzərimə düşənləri yerinə yetirməyə çalışıram. Hesab edirəm ki, hər bir müsəlmanın, hər bir inanclı insanın siyasi məsələlərlə məşğul olması, bu mövzularda fəal olması onun mənəvi borcudur. Ona görə də İslam inancı insana siyasətlə maraqlanmamaq, ictimai problemlərlə maraqlanmamaq, toplumda baş verənlərlə maraqlanmamaq kimi bir lüks tanımır. İnancımız zəruri edir ki, inanclı insan vicdanı qarşısında toplumda baş verənlərə səssiz qalmasın. Məsələn, Qarabağla bağlı hadisələr baş verirsə, inancımız bir nömrəli vəzifə hesab edir ki, torpaq uğrunda lazım olsa gedib şəhid olmalısan. Yəni bizim Allah qarşısında vəzifələrimiz var. Onlardan biri də topluma xidmət eləməkdir. O xidmət müəllim olaraq da mümkündür, küçədə təmizlik işi görməklə də mümkündür, siyasi fəaliyyətlə də mümkündür. Hesab edirəm ki, mən və digər inanclı insanlar həyatın istənilən müstəvilərində fəal olmalıyıq. (musavat.com)




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler