Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

“İmam Hüseynle Babek eyni adamdı” – Fexreddin Salim

09 Eylül 2016

9:12 am


09/09/2016 [13:10]: xeber –
İstər Babək, istərsə də Şah İsmayıl Xətainin barəsində son illər müxtəlif cür fikirlər səsləndirilir. Bu da cəmiyyətdə müəyyən çaşqınlıq yaradır. Babək Xürrəmidin kimliyi, mübarizəsinin əsl mahiyyəti, tutduğu yol, davasını apardığı əqidəsi haqqında fərqli fikirlər olub… Bütün bunlara aydınlıq gətirmək üçün Azərbaycan Milli Konservatoriyasının müəllimi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Fəxrəddin Salimlə söhbətləşdik. – Fəxrəddin bəy, Babək haqqında hərə bir cür danışır. Əslində Babək kimdi?- Babək Xürrəmid tarixdə çox nadir rast gəlinən bir şəxsiyyət və şəxsiyyətdən də çox təriqət daşıyıcısıdır. Cənubi Azərbaycanın Bilalabad deyilən məntəqəsində anadan olub. Yalan informasiyalara görə İslamı qəbul etməyib. Ancaq nəyə görəsə adı Həsəndir. Necə olur ki, İslamı qəbul etməyən bir şəxs Həsən adını daşısın? Deyim ki, bütün bunlar xırda nüanslardır. Ənvər Məmmədxanlının “Babək” romanında maraqlı bir detal var. Yazır ki, Babək uşaq vaxtı gizlində tənbur çalarmış. “Milli yaddaş sistemində ürfan və təsəvvüf” kitabımda Babəkin tənbur çalması haqqında yazmışdım. Və onun tənbur çalmasını heç bir mənbədən oxumamışdım və heç təxmin də etmirdim. Mənim həmin detalı yazmağım sadəcə bir məntiqin məhsulu idi. Sonradan Ənvər Məmmədxanlının kitabında buna rast gəldim və digər mənbələrdən də bu barədə eşitdim. Babək qılınc qəhrəmanından çox əqidə daşıyıcısı, nəhəng bir alim, arif idi. Manidən, Məzdəkdən, Zərdüştdən və nəhayət özündən də daha böyük alim olan Cavidandan gələn o yolun, əqidənin daşıyıcısı idi. Babək yolun, əqidənin davasını aparırdı. Ümum Azərbaycan ərazisində üç böyük qala var, bu qalaların üçündə də zülmə və mənim bütün vücudumla nifrət etdiyim xilafətə qarşı savaşılıb. Onlardan birincisi Bəzz qalasıdır. Məlumdur ki, burada Babək 20 il savaşıb. İkincisi Ələmut qalasıdı. Həsən Sabbah burada 35 ilə yaxın xilafət olmasa da – Türk də olsalar, olduğu kimi deyəcəm – İslam adı ilə gələn Səlcuqlulara qarşı döyüşüb. Və nəhayət üçüncüsü də Teymurilərə qarşı 14 il mücadilə verən Əlincə qalasıdır. Bu qalalarda aparılan davaların mahiyyəti və bu davaların öndərlərinin şəxsiyyətini formalaşdıran şeyin adı təriqətdir. Bu qalaların üçü də təriqət qalaları idi. Yeri gəlmişkən deyim ki, son zamanlar hər şeydən məhrum olunmuş Azərbaycanda təriqəti məzhəblə qarışdırırlar. Məsələn, sünnü-şiə. Bunlar İslami məzhəblərdir. Onlar dindir. Təriqət isə dini bir anlayış deyil. Təriqət, ümumi adına sufizm dedikləri təsəvvüflə, ürfanla bağlı, İslamdan da öncə mövcud olan və İslamdan sonra da formalaşan, bu günə gəlib çıxan, taa, Adəmdən Xatəmə mövcud olan, insan-Allah vəhdətini təlim edən bir yoldur. Təsəvvüfə, ürfana düşmən kəsilən üləma, alimlər, bir çox tarixçilər bilərəkdən Babəkiliyin özünü, Hürufiliyi, Qızılbaşlığı və s. İslamdan öncəki batil, kafir düşüncələrlə əlaqələndirirlər. – Yeri gəlmişkən, Osmanlı din alimləri də bu qənaətdə olublar…- Bəli. Osmanlı imperiyası ilə, konkret olaraq Yavuz Sultan Səlimlə Çaldıranda üz-üzə gələn Səfəvi Şahı Şah Xətai haqqında düşmən cəbhənin – yanlış anlamayın, savaşa çıxırsansa demək ki, döyüşənlər bir-birinə düşməndir – Osmanlı din alimlərinin fətvası var: Şah İsmayıl mürtəddir, səfəvilik küfrdür, Şah İsmayıl İslam düşmənidir. O İslamdan öncəki Məzdəkilik, Muğluq, Zərdüştlük və Xürrəmilik kimi inanclarla təsəvvüfü, Əliçiliyi birləşdirib ortaya kafir bir təriqət qoyub. Əslində bu fikirlər həqiqətdir. Ancaq bu həqiqəti həmin alimlər küfr kimi təqdim edirlər ki, yanlış olan budur. Bütün bunlar Babək, Xətai, Nəsimi düşmənlərinin fətvasıdır. Bu gün də o fətva davam edir. Məlumunuz olsun ki, Babəkə də, Nəsimiyə də, Həllac Mənsura da vurulan kafir damğası – fətva hələ də İslam alimləri tərəfindən onların üzərindən götürülməyib. XXI əsrdə yaşayırıq, hələ də İslam üləması onlara reabilitasiya verməyib. Stalin, Mircəfər Bağırov ölən kimi Hüseyn Cavidlər reablitasiya aldı, amma 1200 ilə yaxındır ki, İslam dünynasında böyük təsəvvüf ərbablarının üstündən o damğa götürülməyib. Babəki də, Nəsimini də, Mənsur Həllacı da, Şah Fəzlullah Nəimini də, Eynülqüzzat Miyanəçini də və nəhayət İmam Hüseyni də mollalar öldürdü. İmam Hüseynin qatilləri ilə Babəkin qatilləri eyni adamlardır. Babək qatı şiə yox, ələvi – Həzrəti Əlinin eşqi ilə yaranmış böyük sufi təriqətinin öndəri idi. Babəkin çaldığı tənburu bu gün Qızılbaşlar-Ələvilər çalırlar. Həmin tənbur sonra Çoğur alətinə və daha sonra isə indi bildiyimiz Azərbaycan və Anadolu sazına çevrildi. Türk olanlar tənburu saza çevirdi, milliyyətçə türk olmayan sufilər isə hələ də iki simli tənburu çalırlar. Osmanlıda çalınan çox simli, uzun qollu alət tənbur deyil. Həmin tənburdan indi Şimali Azərbaycanın Balakən bölgəsində də var. Onlar da tənbur çalıb Yunis Əmrədən oxuyurlar. Tənbur Allaha çatmaq vasitəsi olub. Babək o tənburu çalırdı. – Xürrəm sözü hansı anlama gəlir? – Xürrəmiyyə Xürrəm sözündəndir, yəni şad olmaq, dünya qəmindən azad olanlar, Allahın eşqi ilə fərəh yaşayanlar. – Xilafətin Babəkə qarşı savaşmasının səbəbini bildik. Ancaq bu gün ərəb olmayan özümüzünkülər nə istəyir Babəkdən?- Gəldiyiniz nəticəni daha da qüvvətləndirmək üçün deyirəm bunu. 70 illik sovetlər dönəmində Babək qəhrəman idi. Amma İslam dünyasında yox, tək sovetlərdə, sovet Azərbaycanında. Niyə? Babəki İslama qarşı vuruşur deyə ateist kimi qəhrəman etmişdilər. Hətta Məzdəkdən gələn Babəkin qaldırdığı qırmızı bayrağı kommunistlərin qırmızı bayrağı ilə müqayisə edirdilər. Yeri gəlmişkən deyim ki, Babək Cənubi Azərbaycanda da məşhurdur. İldə səkkiz yüz min, bir milyon azərbaycanlı Bəzz qalasına yürüş edir. Amma inanın mənə ki, o azərbaycanlılar da Babəki İslam düşməni olaraq sevirlər. Çünki onlar da İslam cümhuriyyəti olan İranın əlindən zara gəliblər. – Onlar da Babəkin əsl mahiyyətindən xəbərsizdirlər…- Babəkə kafir adı verənlərlə onu bu formada qəhrəman edənlərin heç bir fərqi yoxdur. Hər ikisi də haqsızdır. Babək İslam dininə qarşı yox, xilafətə qarşı vuruşurdu. Yox, əgər deyirlərsə xilafət elə din deməkdir. Xəlifəyə qarşı çıxmaq Allaha qarşı çıxmaqdır, o zaman daha sözüm yoxdur. Ona görə İmam Hüseyni öldürdülər. Dedilər ki, Hüseyn xəlifəyə qarşı çıxır, xəlifə yer üzündə Allahın kölgəsi sayılır. Ona qarşı çıxmaq Allaha qarşı çıxmaqdır və Hüseynin qanı halaldır. O zaman sual edirəm: Babəki kim öldürdü? Mötəsim Billah. Mötəsim kim idi? Yəzidin soyundan gələn birisi. Əgər bu insanların qatili eyni adamlardırsa, demək ki, özləri də eyni adamlardır. Əgər bunları eyni ittihamlarla öldürüblərsə, deməli eyni “günah”ı işləyiblər. Tutaq ki, Babək İslam düşməni idi. Hüseyn neynəmişdi? Peyğəmbərin bütün ailəsini qırdılar, nəslindən bir nəfər qalmadı. On iki imamın hamısını şəhid etdilər. Şiələr həvəslənməsin, mən on iki imamçı deyiləm. Bu gün İran o xilafətdən betərdir… – Demək ki, işlərinə necə yarayırsa o cür də “oformut” edirlər?- 70 il sovet dönəmində Nəsimini Allahsız eləmək üstündə yarış gedirdi, indi də Nəsimini molla eləmək üstündə yarış gedir. Dindar təbəqə qalxıb ayağa ki, siz başa düşmürsünüz, Nəsimi dindar olub. Nəsimi nə dindar, nə də ateist olub. Nəsimi nə sovetlərin dediyi kimi Allahı inkar edib, nə də bunların dediyi kimi təsdiq edib. Həqiqət həmişə üçüncü yolda olub. Ənəlhəqq demək kafirlik demək deyil, eyni zamanda dindarlıq da deyil. Deyirlər ki, Füzuli molla olub. Hətta adı təzkirələrdə Molla Məhəmməd Bağdadi kimi keçir. Bu şiələr, hətta sünnilər deyirlər ki, molla idi, Kərbəla ziyarətgahının rəisi olub. Sizcə, qatı dindar yazar ki: Könül, səccadəyə basma ayaq, təsbihə əl urma,Namaz əhlinə uyma, onlar ilə durma, oturma,Əyilib səcdəyə, salma fərağət tacını başdan,Vüzudan su səpib, rahət yuxusun gözdən uçurma.Sakın, pamal olursan buriyatək, məscidə girmə,Və gər naçar girsən, onda minbər kimi çox durma. Budur dindar?! Belə olanda da deyirlər Fizuli, Nəsimi ateist olub. O zaman bunların Allaha yazdıqları mədhiyyələri oxuyun. Bəs belə ateist olar?! Anlamırlar! İnanın, dindarlar da ateistlər qədər zavallıdır. İkisi də yalan danışır və yalan danışdıqlarını da bilirlər. Həmid Araslının tərtibatı ilə sovet dövründə Nəsiminin çox gözəl divanı dərc olunmuşdu. Kitabın ön sözündə ateist dünyagörüşü deyən Həmid Araslı istisnasız olaraq Nəsiminin bütün beytlərini Quran ayələri ilə şərh edib. Bəs ateist Quran ayəsindən sitat gətirib, Quran ayəsinə istinad edib qəzəl yazar?! Bu hansı məntiqə sığır? Amma bunlar molla, şəriətçi deyil. Şəriət dindir, bunlar şəriəti inkar etmişdi. Eyni zamanda da Babək. Şəriətdən sonra təriqət, mərifət, hətta həqiqət var. Bax, onlar bu yolların yolçuları idi. – Babəkin qoşun toplayıb qanlı savaşlara girməkdə məqsədi ideyasını qorumaqmı olub?  – Bilirsiz necədir? Qanlı savaşları Babək açmayıb. Ona qarşı qanlı savaşlar açıblar. Onu da deyim ki, döyüşlər zamanı ideyaya bir şey olmurdu. İnsanlar ölürdü. Sizə bir fakt deyim. Xürrəmi qızları kafirdir deyə hər səfərdə yüzlərlə gənc xürrəmi qızlarını aparıb xilafətin sarayında bakirəliyini pozurdular. Ki, bunlar ancaq xəlifənin hərəmxanasında pak ola bilərlər. Bunu ona görə edirdilər ki, İslamda qız uşağını öldürmək günahdır. Bunun üçün də bakirəliyini alıb sonra öldürürdülər. İndi İranda elədikləri kimi. Babək buna görə savaşırdı, deyirdi ki, mənim yurdumdan çəkilin. Babəkin bir qardaşının adı Abdullah, o biri qardaşının adı isə Müaviyə idi. Hər ikisi də Babəkin yanında vuruşurdu. Yeri gələndə də namaz qılıb, ibadət edirdilər. Xilafət ordusunda Babəkə qarşı döyüşən türk sərkərdəsi Buğanının həvadisinə görə Səlcuqlu – Osmanlı mənbələri də Babəki kafir elan ediblər. Çünki Babək, Nəsimi  kimilərinin varlığı heç kimə sərf etmir. Onlar Allah, din adı ilə dövlət qurub, səltənət qazanır, hakimiyyət əldə edirlər. Burada bir az kommunist kimi danışıram. Dinləyən elə bilər ki, Çe Gevaradır danışan. Amma məsələ o deyil. Söz zalım və məzlumdan gedir. – Deyilənə görə, zülümlərlə üzləşən İmam övladları Babəkin yanına da gediblər…- Çox gediblər. Dəqiq xatırlamıram, çox olub. Səid Nəfisinin “Babək” adlı əsərində, hətta ərəb alimlərinin əsərlərində də belə faktlar var. Ümumiyyətlə, Babək Əhli-beytin intiqamını alanlardan biri olub. Babək deyirdi ki, siz Əli kimi, Hüseyn kimi kişinin qiymətini bilmədiniz. – Amma bu şiəlik deyildi…- Şiəlik sonradan yaranmış doktirinadır. Sünnüliyi yəhudilər yaratdı, şiəliyi də ingilislər. Yəhudilər Osmanlıda sünnüliyi yaradıb, ucaltdılar göyün bir qatına, doktirina olaraq. Şiəliyi də İranda ingilislər yaratdı. Səfəvi olmasına baxmayaraq, Şah Abbasın vaxtında ingilislər İrana girib şiəliyi yaratdılar. Bir faktı deyim ki, Şah Xətainin zamanında xalq aşura günü saz çalardı. İndiki Anadoludakı Ələvilər kimi semah dönərdilər, məclis qurardılar ki, aşiq məşuquna qovuşub. Şah Abbasın vaxtında xalqın əlindən sazı alıb, şaxsey zincirini verdilər ki, döyün özünüzü. Paytaxt Təbriz idi, dövlət dili də türk dili idi. Paytaxtı köçürdülər İsfahana, dövlət dilini də yenidən etdilər fars dili. Bununla da Azərbaycan Səfəvi dövləti getdi. Bax, şiəlik o cür oturdu İrana. Şiəliyi İrana Şah İsmayıl Xətai gətirməyib. – Xilafəti narafat edən nə idi ki, peyğəmbər nəslini bu qədər təqib edirdilər?- Onlar bilirdilər ki, Həzrəti Peyğəmbər Həzrəti Əliyə nələr deyib. Bundan da xilafət qorxurdu. Bu gün belə ərəblər müsəlman deyil. Görüntüdə müsəlmandırlar. Hüseyn Cavidin “Peyğəmbər” dramında bir məqam var. Əbu Sufyanın dilindən deyir: “Qonacaqdır Qara daş büt yerinə…” Bəlkə də Əbu Sufyan belə söz deməyib. Ancaq Hüseyn Cavid onların fəlsəfəsini açır. Ümumiyyətlə, ərəb fəlsəfəsi belə olub. Onlar deyib ki, biz Məhəmmədlə niyə savaşırıq, bu nə deyir ki? Deyir atalarınızın dinindən, bütünüzdən imtina edin, tək Allaha inanın. Biz də bilirik ki, bu büt boş şeydir, orda Allah olmaz. Bizə Allah lazımdır, yoxsa pul? Əgər bizə var-dövlət lazımdırsa Məhəmməd o var-dövlətə dəymir. Deyir ki, Kəbədə bütləri yıxın, yerinə bir dənə Qara daş qoyun… -Allah Rəsulu Məkkəni fəth edəndə şəhərin lap yaxınlığında Əbu Sufyan Onun ayağına gedib deyir ki, mən İslamı qəbul edirəm. Həmin o Müaviənin atası, Yezidin babası Əbu Sufyan. Amma bir şərtlə qəbul edirəm, ey Abdullahın oğlu Məhəmməd. Həzrəti Peyəmbər soruşur ki, şərtin nədir, ey Əbu Sufyan? – Mən Məkkə rəisiyəm, düzdü? İslamı qəbul edəndən sonra Məkkə rəisi olaraq qalacam, ya yox?Peyğəmbərimiz buyurub ki, mənim sənin rəisliyində, dəvələrində, heç nəyində gözüm yoxdur. Sən öz vəzifəndə qalacaqsan, yetər ki, bütpərəst olma. Bu cür qəbul etdilər İslamı. Babək də bütün bunları bilirdi. İmam Hüseyn də gördü ki, bunlar sərvətlərini qorumaq naminə haqsızlıq edirlər, etiraz etdi.  Bax, o Qara daşdan ərəb xilafəti milyonlar qazanır. Keçən əsrin 30-cu illərində neft də çıxdı. Dünyanın varı-dövləti ayaqlarının altındadır. Səudiyyədə, Qətərdə, Kuveytdə – hamısında olmuşam – elm yoxdur. Neft çıxmayan Misir, Suriya kimi ərəb ölkələrində elm var. Kuveytdə olanda baxdım ki, ali məktəb, muzey nədi, yoxdur. Soruşanda dedilər ki, onlar nə olan şeydir, kimə lazımdır? Oxumaq istəyən milyon dollarını verib uşağını Harvardda, Kembrincdə oxutdurur. Deyir ki, oxumaqda məqsəd pul qazanmaq deyilmi, mənim pulum onsuz da var da. Bax budur ərəb beyini. Misirin İsgəndəriyyə kitabxanası niyə Səudiyyədə yoxdur? Çünki Misirdə neft yox idi. Xilafət çox şeyi məhv elədi, çox şeyi. – Son olaraq demək olarmı ki, Babək İmamların əqidələrinin davamçısı idi.- Yox, imamlar deməyək. Babəki şiələşdirməyək. Babəki şiələşdirməklə Allahsız etməyin heç bir fərqi yoxudur. Babək həqiqət daşıyıcısı idi. Son olaraq, bir sual verəcəm, cavab da istəmirəm. Əcəba, Həzrəti Əlinin xilafəti dövrünə düşsəydi, Babək üsyan qaldırardımı?! (admiral.az)


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler