Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Heşterxan şeherine ilan sürüleri doldu…

03 Eylül 2016
11:28 am


03/09/2016 [15:27]: xeber –
“Üzü ağ olanlar isə Allahın mərhəməti içərisində olub, orada (cənnətdə) həmişəlik qalacaqlar!” “Quran”, “İmran ailəsi” surəsi, 107-ci ayə. Allahın cənnətlə müjdələdiyi üzü ağ bəndələrindən biri də Şeyx Mahmud əfəndidir. O, 1809-cu ildə Qax rayonunun Almalı kəndində doğulub, atası Hacı Məhəmməddir. Şeyx Mahmud əfəndi haqqında apardığımız arxiv araşdırmaları zamanı məlum oldu ki, o, savadlı olduğundan gəncliyində İlisu sultanı Daniyal Sultanın dəftərxanasında mirzə işləmiş, həmçinin qohumu Hacı Ağa Bəyin yazı işlərinə kömək etmişdir. Sultandan və bəydən yüksək əmək haqqı almasına baxmayaraq, onu ən çox mənəvi elmlər maraqlandırırdı. Odur ki, Mahmud əfəndi mənəvi dünyasını zənginləşdirmək və təsəvvüfü biliklərə yiyələnmək üçün işini tərk edərək, Qax rayonunun Lələli kəndinə getmiş, orada Sufi (Nəqşibəndiyyə) şeyxi Hacı Yunis əfəndiyə mürid olmuşdu. Mürşidi ona bir müddət batini elmləri öyrətdikdən, təsəvvüf mərtəbələrində kamal dərəcəsinə çatdıqdan sonra Almalı və ətraf kəndlərdə İslam dinini təbliğ etmək üçün xilafətnamə vermişdir. Həmin vaxtdan Şeyx Mahmud əfəndi irşad fəaliyyətinə başlamışdır. Ətrafına çoxlu sayda müridlər toplanması və bölgədə böyük nüfuz qazanması çar hökumətini narahat edirdi. Həmin dövrdə Şeyx Şamil öz müridləri ilə Rus hökumətinə qarşı “Qazavat” etdiyindən, hökumət məmurları Almalı Mahmud əfəndinin də “Qazavata” dəstək olacağından ehtiyat edirdilər. Odur ki, Şeyxi həbs edərək Rusiyaya sürgün etdilər. Məmurlar onu aparmaq üçün faytona mindirərkən, nə qədər cəhd etsələr də atlar yerindən tərpənməmişlər. Nəhayət, övliya icazə verdikdən sonra  atlar hərəkətə başlamışlar. Yolda gecənin qaranlığında faytonun təkəri açılmış, məmurlar qaranlıq olduğundan təkəri yerinə bağlaya bilməmişlər. Nəhayət, Şeyx Mahmud əfəndi yenə öz kəraməti ilə onları dardan qurtarmışdı. Belə ki, övliya sağ əlini təkərin üstünə tutduqda, əlindən çıxan işıq (nur) təkəri işıqlandırmış, məmurlar onu yerinə bağlayaraq yollarına davam etmişlər. Şeyxin sürgün dövrü Tatarıstanda keçib. Sürgündə olduğu illərdə Mahmud əfəndi Kazan universitetində müəllim kimi fəliyyət göstərib. Nəhayət 1862-ci ildə sürgündən qayıdıb. Yerli məmurlar övliyanın xalq arasındakı nüfuzundan və müridlərinin çoxluğundan həmişə ehtiyat edirdilər. Xalqın rus hökumətinə qarşı narazılığını bildiklərindən, qorxurdular ki, Şeyx Mahmud əfəndi xalqı üsyana qaldırar. Odur ki, Şeyxə qarşı müxtəlif üsullarla təzyiqlər göstərib, onu köçməyə məcbur etmək istəyirdilər. Belə bir məqamda 1864-cü ildə Həştərxan şəhərinə ilan sürüləri doldu və xalqın rahatlığını pozmağa başladı. Həştərxan valisi vəziyyətdən çıxmaq üçün Almalı Şeyx Mahmud əfəndini şəhərə dəvət etdi və ondan kömək etməsini xahiş etdi. Övliya Həştərxana gələndən üç gün sonra şəhərə doluşan ilan sürülərindən əsər-əlamət qalmadı. Xalq əmin amanlığa qovuşdu. Həştərxan valisi övliyanın bu şəhərdə yaşaması və irşad etməsi  müqabilində ona hər cür şərait yaradacağına söz verdi. Şeyx onun təklifini qəbul edərək, ömrünün sonuna qədər bu şəhərdə yaşadı və ətrafına çoxlu müridlər toplayaraq, İslam dininin gözəlliklərini xalqa təbliğ etdi.Nəhayət, 1876-cı ildə övliya Şeyx Mahmud əfəndi Allahın rəhmətinə qovuşdu. Qəbri Həştərxan şəhərinin Maşeyx (Şeyxlər) kəndindəki qəbristanlıqda, Şeyx Buxarinin qəbrinin yanındadır.Şeyxin Qax rayonunun Almalı kəndində yaşadığı və irşad etdiyi  evi indi möminlərin ən sevimli ziyarətgahıdır.  Övliyanın həmin kənddə tikdirdiyi məscidi sovet hökuməti gümbəzini və minarəsini götürərək mədəniyyət evinə çevirmişdi. Bu gün də həmin bina mədəniyyyət evi kimi fəaliyyət göstərir.Mahmud əfəndi kənddən köçərkən yurdunda Abdulla və Arif adında iki oğlu qalıb. Arif on beş yaşında dünyasını dəyişib, Abdulla isə evlənərək, Əfəndi adlı bir oğlu, adını bilmədiyimiz iki qızı olub.Şeyx Mahmud əfəndi Həştərxanda da ailə qurmuş, Abdullah və Əbdurrəhman adlı iki oğlu olmuşdur. Onun Həştərxanda inşa etdirdiyi “Г” şəkilli, ikimərtəbəli, çoxmənzilli evi sovet hökuməti dövründə alınaraq əhaliyə yaşayış evi ikimi bölüşdürülmüşdür. Evin yalnız bir otağını Şeyxin nəvəsi Rəqibəyə vermişlər ki, o da 1970-ci illərdə orada Şəfiqə adlı bir qızı və adını bilmədiyimiz bir oğlu ilə yaşamışdır. Rəqibə xanım 1970-ci illərdə ona qonaq getmiş Mahmud əfəndinin qohumu almalı Nəbi Abdullayevə danışırmış ki, Şeyx bu evdə yaşayan vaxtı öz otağının qapısını heç vaxt kilidləməzmiş. Sadəcə qapını örtüb gedərmiş. Buna baxmayaraq, özündən başqa heç kəs qapını aça bilməzmiş. Mahmud Əfəndi gələndə isə qapı Qüdrəti-İlahidən  əl vurmamış açılarmış. Nəqşibəndi təriqətinin şeyxi olan və övliyalıq məqamına yüksələn Mahmud əfəndinin Azərbaycanda, Dağıstanda, Tatarıstanda və Həştərxanda minlərlə müridi olmuşdur ki, onlardan aşağıdakıların adları məlumdur:1. Şeyx Əhməd əfəndi Talalı (Zaqatala rayonundan olan bu övliya haqqında ötən yazımızda bəhs etmişik).2. Hacı Məhəmməd əfəndi ər-Ruçi (1885-ci ildə Qax rayonunun Şotavar kəndində vəfat etmiş, məscidin həyətində dəfn edilmişdir).3. Əbdülvəhhab əfəndi əl-Həştərxani.4. Hacı Həmzət əfəndi əs-Saxuri (1890-cı ildə İlisu kəndində vəfat etmişdir, “Beşbulaq”ın yaxınlığında türbəsi var).5. Məhəmməd Zakir əfəndi əl-Gistavi (Tatarıstanda təsəvvüfi fəaliyyət göstərmişdir.)6. Hacı Əfəndi əl-Qaxi 7. Hacı Həzrət əfəndi əs-Saxuri (1866-cı ildə Dağıstanın Saxur kəndində vəfat etmiş, orada da dəfn olunmuşdur.)8. Hacı Cəbrayıl əfəndi əs-Saxuri (1889-cu ildə Qax rayonunun Ləkit kəndində vəfat etmiş, orada da dəfn olunmuşdur, hazırda qəbri ziyarətgahdır).9. Hacı İsmayıl əfəndi (1884-cü ildə Zaqatala rayonunun Suvagil kəndində vəfat etmiş, orada dəfn olunmuşdur).10. Hacı Baba əfəndi (1886-cı ildə Qaxda vəfat edib, orada dəfn olunub).12. Hacı Nurullah əfəndi (1896-cı ildə vəfat edib, Şəkinin Laysk kəndində dəfn olunub).  Paşa Yaqub – tədqiqatçı-yazıçıQax – Bakı Yazarın arxivi:http://www.moderator.az/search?q=pa%C5%9Fa+yaqub


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler