Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

“Hele de keçmiş Sovet İttifaqından qalmış maliyye mexanizmleri işleyir”

11 Temmuz 2016
4:44 pm


11/07/2016 [20:40]: xeber –
sayt Azərbaycan İqtisadçılar Klubunun prezidenti Nazim Bəydəmirlinin Amerikanın Səsinə müsahibəsini təqdim edir:Amerikanın Səsi: Artıq bir ildən çoxdur ki, iqtisadi böhran açıq şəkildə özünü biruzə verməkdədir. Hökumətin böhranın təsirlərini azaltmaq istiqamətində atdığı addımlar hansı müsbət nəticələr verib?Nazim Bəydəmirli: Ölkə başçısının ötən ilin sentyabrından başladığı islahatlar çərçivəsində atılan addımlar təbii ki, bir çox sahələrdə bəhrəsini verir. İlk növbədə, büdcə vəsaitlərinin səmərəli xərclənməsi, lazımsız layihələrə vəsaitin ayrılmaması, belə demək mümkündürsə, izafi xərclərin ixtisarı ilə bağlı atılan addımları müsbət qiymətləndirirəm. Hökumət ehtiyatlı addımlar atır. Eyni zamanda qeyd edim ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə birləşdirilməsi, bu da büdcə xərclərinin ixtisarına təkan verən amillərdən biridir. Düzdür, bu sahədə islahatlar hələ davam etdirilməlidir. Mənə elə gəlir ki, daha çox Nazirlər Kabinetinin həm strukturunun azaldılması, həm funksiyalarının optimallaşdırılmasına çox ciddi ehtiyaclar var. Bu baxımdan iqtisadi böhranlar zamanı mənim tövsiyyə elədiyim ilk növbədə dövlət xərclərinin azaldılması, hökumətin dinamikliyinin artırılmasıdır ki, bu da bir-birini təkrar edən qurumların ixtisar olunmasıdır. Hələ ki, bunların yüksək səviyyədə həyata keçirilməsinin gedişatının şahidi olmuruq. Ancaq, bu işartıların özü də müsbətdir. Ölkə başçısı səviyyəsində buna reaksiya verilməsi müsbət amildir.Amerikanın Səsi: Prezident İlham Əliyev 2016-cı ilin tarixdə dərin islahatlar ili kimi yadda qalacağını bildirib. Bundan öncə də hökumət yeni islahatlar paketinin hazırlandığının anaonsunu verirdi. Bu islahatlar paketi nə vaxt elan edilə bilər və hansı istiqamətlərdə islahatları ehtiva edə bilər?Nazim Bəydəmirli: Yəqin, ölkə başçısı bu ilin ikinci yarısında ola biləcək islahatların anaonsunu verib. Çünki, indiyədək baş vermiş islahatları dərin islahatlar adlandırmaq bir az doğru deyil. Güman edirəm ki, tam inhisarlaşmanın tam ləğvi, struktur islahatlarının aparılması, sahibkarlığa əsl rəqabət mühitinin yaradılması, eyni zamanda Nazirlər Kabinetinin tərkibinə daxil olan müxtəlif strukurların ləğvi, bir-birinə birləşdirilməsi, bunları, biz bu ilin sentyabrından müşahidə edəcəyik. Ola bilər ki, ölkə başçısı ilin ikinci yarısında aparılacaq islahatların anonsunu verib. Buna çox böyük ümid bəsləyirik. Yəni, sahibkarlığın ucuz maliyyə resurslarına çıxışını təmin etməməklə, bu günədək idxal monopoliyasını ləğv etməməklə, bunu islahat adlandırmaq mümkün deyil. Sahibkarların, Azərbaycan cəmiyyətinin şikayət etdiyi yenə də, istehlak mallarının bahalığıdır, yenə də əmək haqlarının az olmasıdır, yenə də səhiyyənin, təhsilin problemləridir ki, hansı ki, bunlar maliyyələşmə mexanizmindən qaynaqlanır. Çünki, hələ də keçmiş Sovet İttifaqından qalmış maliyyə mexanizmləri işləyir. Bu, bazar iqtisadiyyatına uyğun deyil. Təhsil almış gənclərin iş tapmaması, əgər bu gənclər məzun olursa, onlar bazarda özlərinə iş tapmırlarsa, niyə dövlət bu universitetlərə vəsait ayırmalıdır? Çox faktorlar var, səhiyyəni misal gətirək. Son hadisələr onu göstərir ki, quruculuq işlərinə nə qədər vəsait yatırılmış olsa da, təmir işlərinə əsaslı vəsait qoyuluşu nə qədər baş vermiş olsa da, insan amili olmadığına görə, təbii ki, bu proseslər əhali arasında geniş rezonans yaratmır. Yəni, islahatlar o sürətlə getmir. Ayrılan vəsaitlərə, ayrılan dövlət xərclərinə uyğun olaraq nə infrastruktur düzəlib, nə də ki, vətəndaşlarımız bunu öz həyatlarını dəyişəcək şəkildə hiss etmirlər. Buna görə, ümid edirəm ki, elan edilmiş islahatlar hələ ki, qabaqdadır. Bu il ərzində bunlar tamamlanmalıdır.Amerikanın Səsi: Ekspertlər ölkə iqtisadiyyatında durumun daha da gərginləşməkdə olduğunu bildirir. Əhali banklardan əmanətlərini sürətlə geri çəkir, problemli kreditlər sürətlə artır, iqtisadi layihələrin kreditləşməsində problemlər var. Sizcə, köklü dəyişikliklərə rəvac verən ilkin addımlar nə olmalıdır?Nazim Bəydəmirli: Mənə elə gəlir ki, bank sektoruna əhalinin inamını bərpa etmək lazımdır. İki devalvasiyanın əsl səbəbləri bir kənarda qalsın, devalvasiyadan öncə hökumət üzvlərinin, Mərkəzi Bank rəsmilərinin verdiyi bəyanatdan dərhal sonra devalvasiyanın baş verməsi insanların banklara etibarını azaldıb. Yəni, əsas budur, bunu bərpa etmək üçün banklarda olan əmanətlərin sığortalanması tam həyata keçirilməlidir. Bəzi banklar, hətta ləğv edilmiş banklar sonradan sığorta fondu ilə qaytardığı vəsait əmanətlərin strukturunda 30-35 faizi belə keçmir. Hələ, qaytarılan əmanətlərdən söhbət gedir. O baxımdan, insanlar baxır ki, hökumət bir tərəfdən bəyan edir ki, əmanətlərin 90-95 faiz sığortalanıb, amma praktik olaraq ləğv olunmuş və yaxud lisenziyası geri alınmış bankların qaytardığı əmanətlər 30 faizi keçmir. Bu o deməkdir ki, insanlar artıq bu rəsmilərə etibar etmir. Bu baxımdam hesab edirəm ki, ilk növbədə kadr islahatları aparılmalıdır və islahatlar insanların etibar etdiyi kadrlarla aparılmalıdır. Yoxsa, sosial şəbəkələrdə ən çox müzakirə olunduğu kimi, 70-80 yaşında olan insanlarla hansı islahatı aparmaq mümkündür. Yəni, Nazirlər Kabinetinə baxdıqda görürük ki, (Qərb ölkələrinin Nazirlər Kabineti təqribən 20 nəfərdən ibarətdir, onun da biri baş nazir, ikisi baş nazirin müavini, həm də müvafiq nazirliklərin rəhbərləri olur) 40-dan çox struktur var. Bu böyük mexanizmi işlək vəziyyətə gətirmək üçün təbii ki, onun funksiyalarını müəyyənləşdirmək və bir-birini təkrar edən qurumları ləğv etmək lazımdır.Kredit məsələsi ilə bağlı sualınıza gəlincə, heç kəsə sirr deyil ki, hətta banklar statistik məlumatları verəndə qaytarılmayan kreditlərin faizini aşağı göstərirlər. Yəni, yenidən kreditləşmə baş verir, ancaq problem olduğu kimi qalır. Problemin kökündə dayanan əsas səbəb Azərbaycanda pulun baha olmasıdır. Bunun da kökündə duran səbəb Azərbaycan öz vəsaitlərini xaricdə saxlayır, xaricdə bir faizdən də aşağı idarəetməyə verir. Ancaq, Azərbaycan bankları xaricdən 8-9 faizlə vəsait cəlb edir və bunun üzərinə də marjalarını gələndə 15-16 faizə çıxır. Bir şeyi başa düşmək lazımdır ki, 18-20 faizə biznes krediti ola bilməz. Bu iqtisadiyyat inkişaf edə bilməz. Mən təklif edirəm ki, 2009-cu ildə cənab prezidentin dediyi kimi, xaricdə saxlanılan vəsaitlərin bir hissəsi Azərbaycan iqtisadiyyatına gətirilsin və ucuz faizlə uzun müddətli resurslar şəklində kommersiya banklarına verilsin. Onlar da həmin vəsaiti həm istehlak, həm də biznes kreditlərinə yönəltsin. Bu da təbii ki, Mərkəzi Bankın və hökumətin nəzarəti altında baş verməlidir. Bu baş verməsə, biz pulu ucuzlaşdırmasaq heç bir iqtisadi inkişafa nail ola bilməyəcəyik. Bir də inam və etibarın qaytarılması lazımdır. Əmanətçilər banklara vəsait qoyub və vəsaitlərini geri ala bilmir. Üstəgəl devalvasiya baş verib və əmanətçilərə kompensasiya verilmir. Yəni bütün ölkələrdə bu baş verib, ancaq Azərbaycanda baş verməyib. Bu baxımdan bank sektoruna inam çox aşağıdır, ona görə də əmanətlər geri çəkilir. Bu da iqtisadiyyata mənfi təsirini göstərir.




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler