Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Ermenistan-İran: “demiryol dastanı” bitdi… –Tehlil

05 Kasım 2016
10:32 am


05/11/2016 [14:31]: xeber –
EurAsiadaily.com, 04.11.2016 Eninə-uzununa təbliğ olunan İran-Ermənistan dəmiryolunun inşa layihəsi, deyəsən, “ayaq saxlamalı olacaq”. Ermənistan hökumətinin uzun illər haqqında danışdığı, çoxmilyardlıq investisiya vəd etdiyi ideya süründürməçiliyə düşüb.Ermənistan XİN başçısı müavini Şavarş Köçəryan bu ərəfədə Milli Məclisdə büdcə dinləmələrinin gedişində bildirib ki, dəmiryolunun inşasına investisiya üçün İranın pulu yoxdur. “Bu, baha layihədir. Müəyyən razılaşmalar var, lakin  layihənin gerçəkləşməsi üçün yetərli deyil. İranın yatırımı qoyacağı gözləntiləri yanlışdır, çünki bu ölkədən sanksiyalar götürüldükdən sonra iqtisadiyyatın bərpası üçün Tehranın  özünə vəsait lazımdır”, – deyə Köçəryan jurnalistlərə bildirib.Onun sözlərinə görə, Ermənistan tərəfi öz sahəsini, İran isə öz sahəsini maliyyələşdirməlidir. Lakin problem bundadır ki, yolun İran hissəsi praktik olaraq cüzidir – 60 km. Yolun çox böyük hissəsi Ermənistan ərazisindən uzanmalıydı – təxminən, 250 km. Layihənin dəyəri $ 3,2 milyard qiymətləndirilir. Yol Asiyanı Mərkəzi Avropa ilə ən kəsə yolla birləşdirərdi. Layihənin stratı haqda 2013-cü ildə elan edilmişdi.Yolun inşası Ermənistan prezidenti Serj Sərkisyanın 2008-ci il seçkiqabağı proqramının əsas mövzularından biriydi. Bundan başqa, bu layihə 2012, 2013 və 2014-cü illərdə Ermənistan hökumətinin proqramlarında həmişə qeydə alınırdı.Lakin inşaat problemi lap başlanğıcdan bayağı şəkildə investorların olmamasına dirənirdi. Hər şeyə əsasən, əvvəlcədən əsas yatırımçı qismində “sükutla” məhz İran nəzərdə tutulurdu. Ancaq Ermənistan məmurları və ekspert cəmiyyəti o zaman bir ağızdan iddia edirdi ki, “sanksiyalar altında olan İran maliyyə çətinlikləri yaşayır”, Ermənistanla çoxsaylı layihələrin, o cümlədən yolun inşasının gecikməsi də bununla bağlıdır. Cəmiyyətə deyilirdi ki, İran sanksiyalar rejimindən çıxan kimi birgə layihələr ikinci nəfəs qazanacaq.İran bu gün sanksiyalardan qismən azaddır, lakin məlum olur ki, Tehran indi asudə vəsaitləri öz layihələrinin inkişafına yönəldəcək, Ermənistan ərazisində rels döşəməyi isə istəmir. Və bu, başa düşüləndir, xüsusən də ona görə ki, analoji layihə Azərbaycanla birgə gerçəkləşdirilir.Söhbət Qəzvin-Rəşt-Astara (İran)-Astara (Azərbaycan) dəmiryolundan gedir. Yol Şimali Avropanı Cənubi-Şərqi Asiya ilə birləşdirməyi nəzərdə tutan “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin bir hissəsidir. O, İran, Azərbaycan və Rusiya dəmiryolları üçün birləşdirici bənd rolunu oynayacaq. Bunu nəzərə almaqla “Tehran həmin istiqamətdə – Ermənistan ərazisindən ikinci qurşaq üçün niyə xərc çəkməlidir?” sualı hətta qeyri-ritorik səslənir. Həm də unutmayacağıq ki, Qəzvin-Rəşt-Astara yolunun inşasına xərclərin çox böyük bir hissəsini Azərbaycan öz üzərinə götürüb. İran və Azərbaycan Beynəlxalq Bankı bu ilin iyununda bu layihənin gerçəkləşməsi məqsədilə 500 milyon dollar həcmində kredit ayrılması məsələsi üzrə sazişə gəlib.Qaldı ki, İran-Ermənistan yoluna, layihənin bu cür aqibəti bununla izah olunur ki, Ermənistan hökuməti faktiki olaraq iranlı tərəfdaşlarını dilə tutub Ermənistan tranzitinin səmərə və vacibliyinə inandıra bilməyib.Və təkcə iranlıları deyil. O zamankı baş nazir Ovik Abramyan keçən ilin sentyabrında ÇXR-ə səfər etmişdi. Mətbuat o vaxt Ermənistanın İran-Ermənistan dəmiryolunun inşasına Çin investisiyalarını cəlb edəcəyi haqda başlıqlarla dolu idi. Hətta qeyd olunurdu ki, potensial investorlar bir neçədir. Lakin Abramyan Pekin səfərindən bir il sonra vəzifədən getdi və hər şeyə əsasən, “Çin investorları”nı da özüylə “apardı”.Ola bilsin, milli maraqların Ermənistan hökuməti tərəfindən lobbiləşdirilməsi və qorunmasında praktik potensialsızlıqdan savayı, layihəni dəfn edən səbəblər içində Ermənistan tərəfindən bu qədər irimiqyaslı layihələrin gerçəkləşdirilməsi zamanı hədsiz dərəcədə effektsiz idarəçilik sistemini də nəzərdən keçirmək lazımdır. Buna əmin olmaq üçün oxşar layihəni – Şimal-Cənub avtomagistralının inşasını nəzərdən keçirmək gərəkdir.Ermənistan hökuməti 2010-cu il yanvarın 14-də Ermənistan İran sərhədindən Gürcüstan sərhədinədək nəqliyyat dəhlizinin inşası investisiya proqramını, həmçinin Ermənistanla Asiya inkişaf bankı arasında 500 milyon dollar məbləğində çərçivə maliyyə sazişini bəyənib. İrəvan layihənin gerçəkləşməsi üçün Avropa İnvestisiya Bankından 60 milyon avro cəlb edib. Şimal-Cənub avtomagistralının ümumi məsrəfi $967 milyon qiymətləndirilir. Ümumi uzunluğu 556 km olan dəhliz Ermənistan və Gürcüstan ərazisi ilə İrandan Qara dənizə və Avropa ölkələrinə çıxışı təmin edir. Dəhlizin inşasını əvvəlcə 2017-ci ildə tam başa çatdırmaq planlaşdırılırdı. Nəzərdə tutulan müddətə bir il qalır, lakin inşaatın yekunlaşması haqda heç söhbət də yoxdur. Arabir sui-istifadə, qeyri-effektiv xərcləmə və vəsaitin sağa-sola səpildiyi faktları üzə çıxır. Hökumət toplantılarındakı saysız-hesabsız şiddətli töhmətlərin də xeyri olmur. Hələ bu ilin iyulunda Ovik Abramyan bu cür toplantıların birində tənqidlə Nəqliyyat Nazirliyi və İspaniyanın “İzolüks Korsan” podratçı şirkətinin üzərinə düşdü. İspaniya şirkəti yolun İrəvan-Artaşat kəsiminin inşası zamanı xeyli nöqsanlara görə cərimə olunub. KİV-in bəzi məlumatlarına görə, indi artıq keşmiş nəqliyyat naziri Qagik Bəyləryanın da bu maxinasiyalarda əli olub.Podratçı ilə bağlı hadisə tam sadalanması təkcə bir səhifəni tutmayacaq külli miqdarda epizodlardan yalnız biridir. Avtomagistral inşasının bu cür müşküllü gedişi nəzərə alınsa, istisna olunmur ki, dəmiryolu getdikcə həmişə yeni-yeni kredit vəsaitlərini udan ikinici bu cür “qara deşik” olardı. Bu fonda Ermənistan XİN təmsilçisinin  bəyanatı “Rusiya Dəmiryolları”nın keçmiş rəhbəri Vladimir Yakuninin İran-Ermənistan dəmiryolu inşasının effektivlikdən məhrum olduğu haqda tezisini yalnız təsdiqləyir. O, keçmişdə bildirib: “Bu, qonşu evin divarına pəncərə açmaq kimi bir şeydir” və buna görə Ermənistan KİV-lərində tənqidə layiq görülüb.(Strateq.az)


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler