Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Dünenini unudanı tarix bağışlamır…

03 Ağustos 2016

5:52 pm


03/08/2016 [21:49]: xeber –
Görkəmli elm xadimi, akademik Akif Əlizadə haqqında söhbət düşəndə öncə gözümüz qarşısında çöhrəsi nurla süslənmiş, aydın baxışlarından mehribanlıq və səmimiyyət yağan mavi gözlü tanış sima canlanır. Elə bir sima ki, 80 illik mənalı və şərəfli ömrünün 50 ildən çoxunu Azərbaycanda geologiya elminin inkişafına həsr etmiş, dünya şöhrətli alim kimi qədirbilən və müdrik xalqımıza başucalığı gətirmişdir.Bəli, bu il Akif Əlizadənin 80 yaşı tamam olub, 80 il ömür sürmək, elə bu yaşda da gənclik həvəsiylə yaradıcılıqla məşğul olmaq, öz çiyninə bir-birindən dəyərli, ağır yük götürmək, daim elmi axtarışda olmaq hər kəsə nəsib olmur. Ulu Tanrı Akif Əlizadə kimi insanlara ona görə şərəfli uzun ömür bəxş edir ki, mayası səxavət və xeyirxahlıq, alicənablıq və ziyalılıqla yoğrulmuş belə kübar şəxslər doğma xalqına, vətəninə daha çox fayda versin, ümidlə ona müraciət edənlərə səxavət və xeyirxahlıq yükündən pay versin, özü də bu xeyirxah əməlindən razı qalsın, qəlbində rahatlıq tapsın, yeni uğurlara köklənsin.Bakıda böyük ziyalı ailəsində anadan olan Akif Əlizadənin genetik kökləri respublikamızın bir çox görkəmli şəxsləri ilə bağlıdır. Valideynləri –  atası Ağa Mehdi və anası Əfşan xanım ixtisasca həkim olublar. Bu ailənin nəsil səcərəsinə tanınmış simalardan olan Ağa Seyid Əli Mövsümzadə, Şeyxülislam Axund Ağa Əlizadə, Azərbaycanın gənclər təşkilatının parlaq lideri Məsud Əlizadə və digər şöhrətli şəxslər daxildir.Akif Əlizadənin maraqlı ömür kitabını vərəqlədikcə hər səhifəsi dolğunluğu, sanbalı ilə diqqəti cəlb edir və bu unikal insanın məhsuldar yaradıcılığına, təşkilatçılıq bacarığına heyran olmaya bilmirsən.Akif Əlizadə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) məzunudur. O, həmin ali məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirərək bir müddət neft mədənlərində gənc neftçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Elmi araşdırmalara olan marağı onun həyatını Geologiya İnstitutuna bağlamışdır. Uzun müddət bu elm ocağında müxtəlif vəzifələrdə fəaliyyət göstərmiş, qısa vaxtda geologiya sahəsindəki elmi axtarışları və fəaliyyəti öz bəhrəsini vermişdir. Belə ki, 1961-ci ildə geologiya-mineralogiya elmləri namizədi, 1969-cu ildə isə geologiya-mineralogiya elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır. Bununla da Akif Əlizadə bu sahədə keçmiş SSRİ-də ən gənc yüksəkixtisaslı mütəxəssis kimi tanınmışdır.Dərin elmi biliyi, təşəbbüskarlığı, təşkilatçılıq bacarığı və insanpərvərliyi onun hələ gənc yaşlarından institutda rəhbər vəzifələrə irəli çəkilməsinə imkan vermişdir. Akif Əlizadə 1970-1976-cı illərdə Geologiya İnstitutunun direktor müavini olmuş, 1976-cı ildən bu günə qədər isə institutun direktoru vəzifəsində çalışmaqdadır.Geologiya elmi sahəsində geniş tədqiqatlar aparan, onu yeni elmi və nəzəri biliklərlə zənginləşdirən Akif Əlizadə 1980-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 1989-cu ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir. Yüksək elmi potensiala və böyük təşkilatçılıq bacarığına malik olan alim 2007-ci ildən 2013-cü ilədək AMEA-nın vitse-prezidenti vəzifəsində çalışmışdır. Respublikanın elmi-texniki inkişaf strategiyasının hazırlanmasında yaxından iştirak edən və yüksəkixtisaslı elmi kadrların hazırlanmasında böyük təcrübəsi olan Akif Əlizadə 2013-cü ildə AMEA-nın prezidenti vəzifəsinə seçilmişdir.Akademikin uzunmüddətli səmərəli fəaliyyəti, yaradıcılığı barədə kifayət qədər məlumatım olsa da, qələm adamı kimi heç vaxt onunla ünsiyyətdə olmamışdım. Bu yaxınlarda belə bir xoşbəxtlik mənə nəsib oldu. AMEA Folklor İnstitutunun doktoranturasına imtahan verirdim. Yaxşı hazırlaşdığımdan hər üç fəndən əla qiymət almışdım. Sonra Folklor İnstitutunda Elmi Şura keçirildi. Mənim tədqiqat mövzum “Klassik ənənə və XX əsr Azərbaycan məhəbbət dastanları” kimi müəyyənləşdirildi.Bir müddət sonra Rəyasət Heyətində doktorantlarla AMEA prezidentinin tanışlıq söhbəti başladı. Növbə mənə çatdı. Hörmətli akademik Akif Əlizadə mənə iki sual verdi:– Məhəbbət dastanlarının ana xətti, əsas anlamı nədir, onu qəhrəmanlıq dastanlarından fərqləndirən cəhət hansılardır?– Məhəbbət dastanları mövzusunu haqq aşiqi ilə ona buta verilmiş məşuq arasındakı eşq macəralarından alır. Azərbaycan məhəbbət dastanları ustadnamələrlə (üç üstadnamə) ilə başlayıb, dastanın “yurd yeri” adlanan əsas hissəsi davam edir. Əgər dastan aşiqlə məşuqun vüsala yetməsi ilə bitirsə, məhəbbət dastanı duvaqqapma ilə bitir. Əgər nakam məhəbbət varsa, o zaman dastan cahənnəmə ilə bitir. – Bəs XX əsrdə yaranmış dastanların klassik dastanlardan fərqi nədir?– XX əsr məhəbbət dastanları bu əsrdə yaşamış adlı-sanlı aşıqların – Aşıq Ələsgər, Aşıq Hüseyn Bozalqanlı, Aşıq Əsəd, Dərya Məhəmməd, Aşıq Şəmşir, Aşıq İmran, Aşıq Hüseyn Saraclı və başqa aşıqların klassik ənənə formasında yaratdıqları yeni dastanlardır. Ənənəvi məhəbbət dastanlarından fərqli olaraq, yeni dastanlar daha çox sərgüzəşt, avtobioqrafik xarakter daşıyır. Bir çox ənənəvi motivlər yeni məhəbbət dastanlarında ya olmur, ya da ötəri xarakter daşıyır. Məsələn, bunlara misal olaraq buta, badə, dərviş, hz. Əli və s. göstərmək olar.Cavablarım akademik Akif Əlizadəni qane etdi və o, xoş təbəssümlə; – Çox sağ olun, gedə bilərsəniz, – dedi.Beləliklə, çoxdan görüşmək həsrətində olduğum bu böyük insanla ilk dialoqum, bir növ, imtahan üstündə kökləndi, dastanlara, aşıq ədəbiyyatına söykəndi və onunla sonrakı görüşlərimə körpü saldı. Və gördüm ki, qarşımda öz xalqını böyük məhəbbətlə sevən nüfuzlu bir şəxsiyyət dayanıb.Akif müəllim folklorumuzun incəliklərinə, aşıq ədəbiyyatına, xüsusən Aşıq Ələsgərin, Aşıq Şəmşirin yaradıcılığına dərindən bələddir. Bu da onun zəngin mənəviyyatından, ədəbiyyatımıza, folklorumuza olan böyük sevgisindən irəli gəlir. Xüsusən Aşıq Şəmşir yaradıcılığına sevgisini o belə bildirir: “Mən sevinirəm ki, Aşıq Şəmşir irsi səbirlə, təmkinlə toplanır, tədqiq edilir, işıq üzü görür. Hələ yaddaşlarda Dədə Şəmşirlə bağlı nə qədər xatirələr var. Bütün bunları toplayıb üzə çıxarmaq əsl vətənpərvərlikdir. Aşıq Şəmşir elə uca bir dağ idi ki, o ucalığa, o əlçatmazlığa heç kəsin boyu çatmazdı. Bu, təkcə Dədə Şəmşirin yox, Dədə Qorquddan üzü bəri yol gələn sazın qüdrəti, əyilməzliyi, ucalığıdır. Onun qoşmalarındakı, müxəmməslərindəki, gəraylılarındakı ritmə, ahəngə, nəğməyə fikir verin. Misralar arasındakı güclü bağlılıq onun böyük sənətkarlığından xəbər verir. Ağır oturuşu, duruşu, aurası ilə hər bir gənc aşığa nümunə olan Dədə Şəmşir yaradıcılığı dərs dediyimiz, tərbiyə verdiyimiz məktəblilərə də tədris edilməlidir. Bu yol dünənimizi, tarixi keçmişimizi qorumaqda ən tutarlı silahımızdır. Çünki dünənini unudanı tarix bağışlamır”.Ömrünü bütövlükdə geologiya elminin inkişafına həsr edən dünya şöhrətli alim, akademik Akif Əlizadənin elmi kəşfləri, elmi fəaliyyəti dövlətimiz tərəfindən layiqincə qiymətləndirilmiş və o, 1970-ci ildə “Fədakar əməyə görə” medalı, 1986-cı ildə “Şərəf nişanı” ordeni ilə təltif olunmuş, 1991-ci ildə “Əməkdar elm xadimi”, adını almışdır və Dövlət mükafatı laureatıdır. 2004-cü ildə “Şöhrət”, 2008-ci ildə “Şərəf”, 2014-cü ildə “İstiqlal” ordenləri ilə təltif edilmişdir.Akademik Akif Əlizadə hazırda “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyasının uğurla həyata keçirilməsi, Azərbaycan elminin dinamik inkişafı, alimlərimizin iş və həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması, istedadlı gənclərin elmə cəlb edilməsi üçün təhsillə elmin vəhdəti naminə bütün gücünü qızırğalanmadan sərf edir.Azərbaycan geologiya elminin zirvəsinin dərin zəkası, fitri istedadı ilə fəth etmiş dünya şöhrətli alim, akademik Akif Əlizadəni irəlidə hələ neçə-neçə böyük uğurlar, qələbələr, yüksək nailiyyətlər gözləyir. Azərbaycan elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə qədirbilən xalqımız, o cümlədən gənclərimiz adından Akif müəllimə təşəkkür edir, gülümsər çöhrənizdən ilahi nur heç vaxt əskik olmasın, yurdumun böyük oğlu deyirəm! Allahın sizə bəxş etdiyi ömür payını cansağlığı ilə yaşayın!AMEA Folklor İnstitutunun doktorantı,AJB və AYB-nin üzvü,Cəmilə Çiçək İsbəndiyarovaYazı “Sazımız ağlayır dağlar başında” kitabında gedib. 06 may 2013


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler