Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Diktatorun ölümü siyasi deyişikliye sebeb olurmu? – ARAŞDIRMA

08 Kasım 2016
3:28 pm


08/11/2016 [19:26]: xeber –
Yeni araşdırma göstərir ki, avtoritar idarəçilər hakimiyyətdəykən təbii səbəblərdən öləndə, ardınca ölkədə demokratiya yaranmır. Əksər hallarda onların ölümündən sonra yaranan zorakılıq və münaqişə səbəbilə status-kvo zərər görür.Diktatorlar Öləndə (When Dictator’s Die) adlı araşdırma Journal of Democracy-də (Demokratiya Jurnalı) dərc olunub. Miçiqan Ştat Universiteti və Milli Kəşfiyyat Şurası 1946-2012-ci illər arasında hakimiyyəti zamanı ölən 80 avtoritar ölkə başçısını araşdırıb. Hazırda dünyada 55 avtoritar idarəçidən 11-i azı 70 yaşındadır.Miçiqan Ştat Universitetinin professoru Erika Frantz təhqiqata başlamalarının səbəblərini açıqlayır:”Araşdırma bir neçə il əvvəl Kim Conq-İlin vəfatı ərəfəsində başladı. Bu hadisədən sonra Şimali Koreyada böyük dəyişikliklərin olacağı barədə söz-söhbət gəzirdi. Bu səbəbdən də biz müşahidə məlumatlarının nə göstərdiyini araşdırmağa başladıq, çünki bu, qeyri-adi bir hal deyildi. Eyni hal Huqo Çavezin vəfatından sonra Venesuelada da baş vermişdi.”Tədqiqatçılar mediada mümkün rejim dəyişikliyi ilə bağlı xəbərlərin reallığa uyğun olub-olmadığını müəyyən etmək istəyirdilər.“Biz vəzifədə olarkən ölüm hallarının qeyri-adi olmadığını aşkar etdik. Adətən diktaturalarda çevriliş, seçki və ya hər hansı üsyan yolu ilə baş tutan hakimiyyət dəyişikliyi olduqca əhəmiyyətli hadisə olur. Bu cür halların təxminən yarısında isə rejim dəyişikliyi baş verir. Dövlət başçısının hakimiyyətdəykən ölümü, demək olar ki, bizim müşahidə etdiyimiz ən sabit hakimiyyət dəyişikliyidir.”Frantz deyir ki, 87 faiz hallarda avtoritar idarəçi hakimiyyətdə ikən öldüyündə, heç bir rejim dəyişikliyi olmur. 13 faiz hallarda isə bu baş verir.O deyir ki, 1946-2012-ci illər arasında idarəçilərin vəfat hallarının analizi göstərir ki, rejim dəyişikliyi ehtimalını artıran bəzi amillər mövcuddur.Adətən diktaturalarda çevriliş, seçki və ya hər hansı üsyan yolu ilə baş tutan hakimiyyət dəyişikliyi olduqca əhəmiyyətli hadisə olur. Bu cür halların təxminən yarısında isə rejim dəyişikliyi baş verir.“İlki odur ki,əgər hakimiyyət bir insanın əlində cəmləşibsə, dəyişiklik mümkündür. Hakimiyyətin bir diktarorun əlində olması o deməkdir ki, varisliyi həyata keçirəcək dövlət qurumlarının sayı çox azdır. Digər mühüm amil odur ki, diktatorun ölümündən öncəki aylarda etirazlar olursa, o diktatorun ölümündən sonra rejim dəyişikliyi ehtimalı da artır.”Tədqiqatda həmçinin yaşlı dövlət başçısının hakimiyyəti altında çevriliş ehtimalı araşdırılır.“Biz yaşlı idarəçilərin çevrilişlə üzləşmək ehtimallarının yüksək olduğuna işarə edən heç bir əlamətə rast gəlmədik.”Frantz deyir ki, araşdırmadan bir neçə nəticə çıxarmaq olar.“Təəssüf ki, demokratikləşmə tərəfdarları, hakimiyyətdə yaşlı insan gördüklərində bunu onun həqiqi təcrübəli siyasətçi olduğuna işarə olaraq görürlər, çünki həmin siyasətçi illərdir hakimiyyəti əlində saxlamağa nail olub. Burdan çıxardığımız digər nəticə odur ki, rəhbərlik dəyişikliyi ölkədə rejimin çökmə riskini artıran məqamdır. Ancaq idarəçinin ölüm halı bu riski artıran əsas amillərdən deyil.”Kim İl Sunq və Kim Conq İlAvtoritar başçı öləndən sonra dəyişikliyin olmamasının başqa səbəbi də odur ki, rəsmilər onun siyasətini dəyişməyə heç bir səbəb görmürlər.Bəzi ölkələrdə liderlər hakimiyyətdə daha uzun müddət qala bilmək üçün Konstitusiya dəyişikliyi ediblər. Frantz deyir ki, onlar bu metoddan ona görə istifadə edirlər ki, hakimiyyətdə qalmaq üçün sərt güc tətbiq etməkdənsə, ölkədə demokratiya təsəvvürü yaradırlar.”Lakin, bunu da əlavə etmək istərdim ki, Afrika kontekstində, biz qeyri-sabitlik riskinin yüksək olduğu ölkə kimi Zimbabveni qeyd etmişik, çünki orada son aylarda bir sıra etirazlar olub ki, bu, bəzi müxalif şəbəkələrin rejim dəyişikliyi həyata keçirmələrini asanlaşdıra bilər.”Zimbabvenin prezidenti Robert Muqabenin önümüzdəki fevral ayında 93 yaşı olacaq. O, 1987-ci ildən bəri hakimiyyətdədir. Ölkənin zəif və problemli iqtisadiyyatı bir sıra etirazlara səbəb olub. İnsan haqları qrupları deyir ki, təhlükəsizlik qüvvələri etirazçılar və demokratiya tərəfdarı fəallarına qarşı güc tətbiq edib. Hökümət isə bu ittihamları rədd edir.Amerikanın səsi


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler