Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Çemenzeminli hansı sebebden “Müsavat”dan getmişdi? – ARAŞDIRMA

13 Eylül 2016
1:20 pm


13/09/2016 [17:18]: xeber –
sayt dünən 129-cu ildönümü tamam olan böyük yazıçı Yusif Vəzir haqqındakı yazını təqdim edir:O, “Müsavat”dan incimişdimi?Çəmənzəminlinin publisistikasını araşdıran mütəxəssislər  ədibin “Müsavatçıya cavab” adlı məqaləsinin üzərində çox dayanır və onu Azərbaycan publisistika tarixində ən səs-küylü məqalələrdən biri hesab edirlər. Əvvəlcə, buradakı müsavatçının kim olduğunu qeyd edək: bu adını gizli saxlayan, “Müsavatçı” imzası ilə Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin Müsavat partiyasından imtinasına sərt reaksiya verən anonim  şəxsdir. Onun ittihamlarla dolu məqaləsinin adı Yusif Vəzirin nə şəxsiyyətinə, nə də Müsavatda, AXC hakimiyyətindəki xidmətlərinə yaraşmadığı üçün bu yazıda qeyd etmirik. O zaman çıxılmaz problemlər məngənəsində əzilən, vərəmdən əziyyət çəkən qardaşının xilası üçün tanımadığı Paris şəhərində fəhləlik edən Çəmənzəminli ona ünvanlanan  məqaləni oxuyandan sonra müəllifə cavab yazır. Məlum “Müsavatçıya cavab” yazısının yaranma səbəbi də bununla bağlıdır.Ümumiyyətlə, Çəmənzəminlinin “Müsavat” partiyası üzvlüyündən istefa verməsi  haqqında bir neçə versiya var:Bir versiyada onun İstanbul və Kiyevdə (AXC-nin Türkiyədə və Ukraynada səfiri olub) səfir kimi çalışarkən böyük sıxıntılar çəkdiyini, hökumətdən qəti maaş almadığını və bunun da yaratdığı çətinlikləri əsas gətirirlər. Başqa bir versiyada isə, onun AXC dağıldıqdan sonra, qürbətdə məşəqqətli həyatına son qoymaq və vətənə qayıtması üçün bu addımı atmağın vacibliyini qeyd edirlər. O zaman hökumətin  və “Müsavat” partiyasının əsas simalarından olan Çəmənzəminlinin vətənə qayıtması və burada işlə təmin olunması üçün onun qarşısına partiyadan istefa şərti qoyulmuşdu.Bəzi versiyalarda isə, Çəmənzəminli partiyadan ümumiyyətlə istefa verməyib. Sadəcə bəzi məqamlarda incik olub. O və RəsulzadəƏsas məsələ odur ki, Yusif Vəzir Rəsulzadə başda olmaqla, AXC-çilərlə heç vaxt  pis münasibətdə olmayıb. Konkret məsələlərdə narazılıq etmək, hansısa tədbirlər planı ilə razılaşmamaq tərəflərin bir-birinə olan pis münasibəti kimi anlaşılmamalıdır. Əsas məsələ Çəmənzəminlinin Rəsulzadəyə hər zaman göstərdiyi ali hörmətdir ki, bunu elə yazıçının öz doğma nəvəsi Leyla Vəzirovanın “Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin publisistikası” adlı monoqrafiyasında da görə bilərik:“Yusif Vəzir Çəmənzəminli “Tarixi, coğrafi və iqtisadi Azərbaycan” kitabını Rəsulzadəyə ithaf edib. 1921-ci ildə İstanbulda çap edilən kitabın üzərində “Yusif Vəzirov. Azərbaycan Cumhuriyyətinin sabiq İstanbul elçisi”sözləri yazılıb. Həmin vaxt Rəsulzadə Moskvada idi. Onların əlaqələri demək olar ki, kəsilmişdi. Lakin müəllif  Rəsulzadə haqqında “böyük mürşid”, “əziz yoldaş “ kimi sevgi dolu ifadələr işlədir. Cumhuriyyət və Yusif VəzirÜmumiyyətlə, AXC hökumətinin Yusif  Vəzirə, həmçinin yazıçının da gənc dövlətə münasibəti hər zaman yaxşı olub. Ayrı-ayrı yüksək post sahibləri ilə aralarından su keçib ki, bu da başqa söhbətin mövzusudur. O, ilk növbədə AXC qurucularından biri olan Fətəli Xan Xoyskinin rəğbətini qazanmışdı. Bu səbəbdən də Xoyski tərəfindən ona vacib missiya tapşırılır.Yusif  Vəzirə tapşırılan əsas missiya Ukrayna ilə Azərbaycan arasında münasibətləri bərpa etmək və Azərbaycan tarixini, ədəbiyyatını, mədəniyyətini orda təbliğ etmək idi. Yusif Vəzir işə çox həvəslə başlayır. Simferopolda olarkən səfir təyin edilir. Səfir təyin olunması barədə etimadnamə ona gedib çatmır. Çünki xarici işlər nazirliyinin diplomatik kuryeri etimadnamə ilə birgə 8000 manat pulu səhvən Kiyevə aparır. Yollar və Kiyevdəki vəziyyət təhlükəli olduğundan işin arxasınca getmirlər. Yusif Vəzir mədəniyyətin və ədəbiyyatın təbliğində aktiv fəaliyyətə başlasa da, bəzi çətinliklər ev və maliyyə problemi onun işini çətinə salır. Qeyd edək ki, hökumət diplomatik nümayəndə kimi ona maaş təyin etməmişdi. Buna görə də Yusif Vəzir hətta kirayə qaldığı evin pulunu belə verə bilmirdi. Bu haqda o, Cümhuriyyətin Xarici işlər nazirliyində Odessadan göndərdiyi məktubunda yazırdı: “Xahiş edirəm tutduğum vəzifəyə görə mənə məvacib verəsiniz İşçilərin ştatını isə özüm sizə yollayacağam. Odessada pulsuz böhransız bir vəziyyətdə yaşayıram. Ayda 1200 manat mənzil pulu verirəm, çörəyin girvənkəsi isə 20 manatdır.”Yazdığı məktubda səfir olmasına baxmayaraq  Yusif Vəzirin acınacaqlı yaşayışını həmən hiss etmək olar. Ən çətin məsələ bundadır ki, orada yaşayan həmyerliləri də Yusif Vəzirdən kömək istəyirdilər. Hər bir sahədə hətta ticarət etdikləri məhsulların Bakıya gətirilməsini belə ondan tələb edirlər. Odessada o zaman başlanana hərc-mərclik Yusif Vəzirin Bakıya qayıtmasını labüdləşdirir. Elmin Nuri


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler