Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

Böhrandan çıxışın yolları – EKSPERT

09 Eylül 2016
7:32 am


09/09/2016 [11:28]: xeber –
Bütün dünya ölkələrini əhatə edən iqtisadi və maliyyə böhranı şəraitində Azərbaycan nə etməli idi? Azərbaycan neftin qiymətlərinin kəskin aşağı düşdüyü bir dönəmdə öz iqtisadiyyatını yenidən qurmaq yolunu seçib, bu dəfə onun neftdən asılılığını əsaslı şəkildə aradan qaldırmaq və tam şaxələndirmək yolunu tutdu. Bu yolun düzgünlüyü artıq bütün beynəlxalq maliyyə qurumları və digər müvafiq təşkilatlar tərəfindən təsdiq olunub. İqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunun bir neçə əsas istiqaməti üzrə mövcud durumu və bu sahədə aparılan sürətli islahatları bir qədər dərindən təhlil etsək, yaxın perspektivdə Azərbaycan iqtisadiyyatının və onun maliyyə sisteminin neftdən asılılığının tam optimallaşdırılacağına əminlik yaranar. Gəlin real sektorun bir neçə istiqaməti üzrə vəziyyəti və perspektivləri bir qədər araşdıraq.Aqrar sektorBu sahənin əsaslı şəkildə inkişafı istiqamətində son bir neçə il ərzində görülən işlər yaxın gələcəkdə yüksək nəticələrin əldə ediləcəyindən, sahənin həm daxili bazarın təlabatını tam ödəyə bilmək və həm də ixrac potensialını əsaslı şəkildə genişləndirə bilmək imkanları sürətlə artır. Çünkü bu sahəyə dövlət səviyyəsində diqqət kifayət qədər yüksəkdir, sahənin inkişafını sürətləndirməyə yönəli dövlət dəstəyi isə hər addımda gözə dəyir. Təkcə bir faktı qeyd etməklə bu dəstəyin hansı səviyyədə olduğuna tam əminlik yaranar. Son iki il yarım ərzində ölkə Prezidenti tərəfindən sahənin inkişafını etiva edən 40-dan artıq fərman və sərəncam imzalanmışdı. Bu sıraya kəndli fermer təsərrüfatlarının inkişafına ayrılan güzəştli kreditlərdən tutmuş, məhsulların yetişdirilməsi məqsədilə ayrılan subsidiyaları və digər güzəştləri də əlavə etmək lazımdır. Bu ildən etibarən strateji məhsulların – pambığın, baramanın, tütünün istehsalının ötən illərlə müqaisədə dəfələrlə artırılması və perspektivdə ölkəyə valyuta gətirə biləcək digər məhsul növlərinin istehsalının da bu qaydada inkişaf etdirilməsi, sahənin ölkənin Ümumu Daxili Məhsulundakı payını əsaslı şəkildə artırmağa və ixrac potensialının genişləndirilməsi hesabına ölkəyə kifayət qədər valyuta axınını təmin etməyə əsas verəcəkdir. Tranzit yükdaşımalarArtıq heç kəsdə şübhə yoxdur ki, Azərbaycan təkcə regionun deyil, dünyanın ən böyük nəqliyyat dəhlizlərindən birinə çevrilməkdədir. Bu gün Azərbaycanın belə  mövqeyə sahib ola bilməsinin təməl daşı Ulu Öndər tərəfindən 1994-cü ildə Bakı-Tibilisi-Ceyhan boru kəməri nəqliyyatının yaradılmasına  dair o zaman üçün reallığına çoxlarının inanmaq istəmədiyi qərarı ilə qoyuldu. Azərbaycanı nəticə etibarılə möhtəşəm tranzit ölkəyə çevirməyi hədəfləyən  həmən strategiya, sonradan çox uğurla Prezident İlham Əliyev tərəfindən davam  etdirildi. Ötən 12 il ərzində bu sektorun əsaslı inkişafını təmin edə biləcək böyük transmilli layihələrin icrası isə Azərbaycanın mühüm bir tranzit ölkəyə çevrilə bilməsinə səbəb oldu. Bakı-Tibilisi-Qars dəmir yolunun bu ilin sonunda istifadəyə verilməsi, Cənub Qaz Dəhlizinin yaradılması,  Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin istifadəyə verilməsi, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının istismarına başlanması, Hava Nəqliyyatı vasitəsilə yüklərin daşınmasına xidmət edə biləcək böyük infrastrukturun yaradılması kimi nəhəng işlər Azərbaycanı regionun bu sahədə əsas oyunçusuna çevirdi. Keçən ilin oktyabr ayının 21 də Prezidentin imzaladığı Azərbaycan Respublikasının Tranzit Yükdaşımalar üzrə Koordinasiya Şurasının yaradılması haqqında  Fərmanı isə bu sahədə vahid dövlət siyasətinin aparılmasını nəzərdə tutur. İndi hər hansı bir nəqliyyat vasitəsilə Azərbaycan üzərindən yüklərin daşınması tək nəqliyyat növünün sahə maraqlarına bağlı deyil. Burada artıq dövlətin maraqları da ortadadır.TurizmBu sektorun nə qədər böyük perspektivlərinin olduğu bəllidir. Sahənin inkişafı istiqamətində son illər böyük işlər görülüb. Bu gün Azərbaycana gələn turistlərin sayı sürətlə artır. Biz bu artım templərinə görə indi nəinki regionda, hətta bütün dünyada liderlik mövqeyinə çıxa bilmişik. Bunun bir çox səbəbləri var. Öncə onu deyək ki, son illər ərzində biz ölkəmizin bu sahədəki imkanlarını Azərbaycanda keçirilən bir neçə beynəlxalq tədbirlər (Avroviziya mahnı yarışması, 2015Avropa Oyunları, Formula – 1 kimi yarışlar və başqa beynəlxalq tədbirlər) vasitəsilə bütün dünyaya göstərməklə milyonlarla insanlarda ölkəmizə gəlmək marağı oyada bildik. Digər tərəfdən Azərbaycan bu gün tək regionun deyil, dünyanın ictimai siyasi sabitlik və təhlükəsizlik baxımından ən aparıcı ölkələri sırasındadır. Dövlət başçısının cari ilin 1 sentyabr tarixində imzaladığı Azərbaycan Respublikasında turizmin inkişafı ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqındakı Sərəncamı  isə turizmin inkişafına yeni perspektivlər vəd edir. Yaxın gələcəkdə ölkəmizə gələn turistlərin sayının bir neçə dəfə artacağı tam bir reallıqdır. . Daha bir əsas səbəb də Azərbaycanda turistlərin gəlişini asanlaşdıran və stimullaşdıran tədbirlərin miqyası genişlənməkdədir. Viza rejiminin sadələşdirilməsindən tutmuş onların burada edəcəkləri alış-verişlə sərhədlərimizi tərk edərkən Əlavə Dəyər Vergisini geri ala bilmələrinə qədər olan tədbirlər bu sıraya aid tədbirlərdir.Digər sahələırin, xüsusilə də tikinti sektorunun inkişafı istiqamətində də çox ciddi tədbirlər görülür. Bütün bu addımlar xarici investorların Azərbaycana marağını artırır və onlar Azərbaycan reallıqlarına söykənərək öz kapitallarını məmuniyyətlə bura yatırmaq seçimi edirlər.BeləlikləAzərbaycan dövlətinin yeni iqtisadi şəraitə uyğun seçdiyi yol, kifayət qədər doğru və uğurlu bir yoldur. Bu yol yaxın gələcəkdə ölkə iqtisadiyyatının tam şaxələndirilməsini hədəfləyən yoldur. Bu səbəbdən bütün dünyanı bürümüş iqtisadi böhran və neftin qiymətlərinin kəskin azalması səbəbindən yaranmış müəyyən maliyyə çətinlikləri heç kimi qorxutmasın. Ən əsas olan budur ki, bu gün biz, yaranmış çətinliklərdən çıxışın ən optimal yolları ilə hərəkət edirik. Yaxın perspektivdə aqrar sektordan ixracın, tranzityükdaşımaların həcminin kifayət qədər artırılması, ölkəyə turist və kapital axınının bir neçə dəfə yüksəlməsi hesabına neftli iqtisadiyyatın tam şaxələndirilməsi təmin ediləcəkdir…Fikrət YusifovIqtisad elmləri doktoru, professor


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler