Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

“Bizim size pisliyimiz deymez”

27 Ekim 2016

9:32 am


27/10/2016 [13:29]: xeber –
Avropa
İttifaqı ilə Azərbaycan arasında dialoq yenidən intensivləşib. Bir il bundan əvvəl
Avropa Parlamenti Azərbaycan hakimiyyətinin siyasətini tənqid edən qətnamə qəbul
etdikdən sonra Bakı Brüssellə əməkdaşlığı faktiki dondurdu. Azərbaycan
“Avronest”dən də çıxdı. Ancaq üstündən bir il keçdikdən sonra belə vəziyyətin nə
Avropa İttifaqının, nə də Azərbaycanın maraqlarına uyğun olduğu aydınlaşdı.

Avropa
Parlamentinin Bakıya gələn nümayəndə heyəti prezident İlham Əliyevlə görüşdü,
Azərbaycan parlamentində müzakirələr apardı. Bundan sonra rəsmi Bakı yenidən
Avropa Parlamenti ilə əlaqələrin bərpasna qərar verdi. Əslində anormal vəziyyət
yaranmışdı. Azərbaycan TAP və TANAP boru xətləri ilə öz qazını Avropaya çatdırmaq
istəyir, digər tərəfdən Avropa İttifaqı Rusiyadan qaz asılılığını azaltmaq istəyir
və buna görə Azərbaycan qazında maraqlıdır.Ancaq Brüssellə Bakı arasında dialoq
azalmışdı.Ona görə də bu gərginliyə son verildi.

Hazırda
vəziyyət belədir ki, rəsmi Bakı Avropa İttifaqı əməkdaşlığın genişləndirilməsi məqsədilə
Brüsselə strateji saziş layihəsi göndərib. Avropa İttifaqı Azərbaycanla
Ukrayna, Gürcüstan və Moldova ilə olduğu kimi assosiativ saziş imzalamaq istəyirdi.
Ancaq rəsmi Bakı assosiativ sazişə maraq göstərmədi. Rəsmi Bakı bunun əvəzinə fərqli
saziş hazırladı.

Hazırda
bu sənəd Brüsseldə öyrənilir. Aydındır ki, rəsmi Bakı bu sənəddə enerji və
ticarət əməkdaşlığını göstərən bəndlərə üstünlük verir. Brüssel bu bəndlərdən
imtina etmir. Ancaq eyni zamanda həmin sənəddə siyasi və iqtisadi islahatlar, o
cümlədən vətəndaş cəmiyyəti ilə bağlı bəndlərin də yer almasını istəyir. Digər
tərəfdən Azərbaycanın Ümumdünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü də Avropa İttifaqı
ilə əməkdaşlıqda əsas şərtlərdən biridir. Buna görə də Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan
arasında strateji əməkdaşlıq sazişinin müzakirəsi xeyli vaxt aparacaq.

Avropa
İttifaqı Azərbaycandakı vəziyyəti diqqətlə izləyir. Azərbaycanda 26 sentyabr
referemdumundan sonra Konstitusiyada dəyişikliklər edildi. Bu dəyişikliklər Azərbaycanda
siyasi və iqtisadi islahatları sürətləndirməlidir. Doğrudur, referendumla bağlı
Avropa İttifaqının mövqeyi Venetsiya Komissiyasının tənqidi mövqeyi ilə üst-üstə
düşdü.

Buna
baxmayaraq, Avropa İttifaqı referendumla bağlı kəskin tənqid səsləndirmədi,
Avropa Parlamenti Azərbaycan əleyhinə qətnamə qəbul etmədi. Çünki yenidən bu
cür kəskin tənqid Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasındakı münasibətləri birdəfəlik
korlaya bilərdi. Ona görə də Brüssel sadəcə, seyrçi mövqeyində qaldı.

Azərbaycan
son 10 ildə heç bir ölkədən və beynəlxalq təşkilatdan maliyyə yardımı almayıb.
Çünki bu illərdə Azərbaycanın neft satışından əldə etdiyi gəlir bir çox
iqtisadi və sosial problemi həll etməyə imkan yaradırdı. Hazırda həm neftin
qiyməti, həm də Azərbaycanda neft istehsalı azalıb. Ona görə də Azərbaycanın
beynəlxalq maliyyə qurumlarının kreditlərinə ehtiyacı yaranıb. Avropa İttifaqı
tərəfdaşlıq etdiyi ölkələrə müxtəlif islahatlar məqsədilə maliyyə ayırır. Bu maliyyənin
həcmi böyük olmur. Ancaq bu maliyyə vəsaitləri müxtəlif dövlət qurumlarında
struktur islahatlarının sürətləndirilməsi üçün istifadə edilir ki, Azərbaycanın
da buna ehtiyacı var. Ancaq rəsmi Bakı Avropa İttifaqından maliyyə alarkən
Brüsselin də istəklərini yerinə yetirməlidir.Azərbaycan hakimiyyəti
artıq bir neçə addım atıb. Bunlardan biri oktyabrın
21-də İlham Əliyevin xarici donorlar tərəfindən Azərbaycan ərazisində
qrantların verilməsi prosedurunda “bir pəncərə” prinsipinin tətbiqi haqqında imzaladığı
fərmandır.

Sənədə əsasən,
Azərbaycanda vətəndaş cəmiyyəti təsisatlarının fəaliyyətini dəstəkləmək, xarici
donorlar tərəfindən Azərbaycan ərazisində qrantların verilməsi prosedurunu
asanlaşdırmaq, bu sahədə şəffaflığı və ayrılan maliyyə vəsaitlərinin məqsədyönlü
istiqamətləndirilməsini təmin etmək məqsədilə 2017-ci il yanvarın 1-dən xarici
donorlar tərəfindən Azərbaycan Respublikasının ərazisində qrantların verilməsi
prosedurunda “bir pəncərə” prinsipi tətbiq ediləcək.

Bu fərman Azərbaycandakı
müstəqil qeyri-hökumət təşkilatlarının xarici donorlarla birgə fəaliyyətindəki
bütün maneələri ortadan qaldırmasa da, Brüssel tərəfindən müsbət
qiymətləndirilib. Məsələ burasındadır ki, mövcud qadağalar xarici qrantların
daha çox digər bölgə ölkələrinə – Gürcüstana və Ermənistana yönəlməsinə şərait
yaradır. Azərbaycanın müstəqil qeyri-hökumət təşkilatları xarici donorlarla
əməkdaşlıqdan məhrum olarkən, Gürcüstandakı və Ermənistandakı qeyri-hökumət
təşkilatları milyonlarla avro sayəsində müxtəlif layihələr həyata keçirirlər.

 

Rəsmi
Bakı bir neçə il öncə xarici qrantlara ona görə qadağa qoydu ki, bu maliyyə vəsaitləri
ilə Azərbaycanda rəngli inqilabın əsasının qoyulacağından şübhələndi. Ancaq Azərbaycanda
inqilab Avropa İttifaqının maraqlarına cavab vermir. Əksinə, “ərəb baharının”
yaratdığı problemlərdən sonra Avropa İttifaqı Azərbaycanda davamlı sabitlikdə
maraqlıdır. Avropa İttifaqının məqsədi Azərbaycanda inqilab yox, siyasi və
iqtisadi islahatların sürətləndirməsində hakimiyyət orqanlarına dəstək verməkdir.Bir
sözlə Avropa İttifaqının Azərbaycana qeyri-rəsmi mesajı belədir: “Bizim Sizə
pisliyimiz dəyməz”.

Bu
arada, Avropa İttifaqından daha bir nümayəndə heyəti Azərbaycana səfər etdi.
Qurumun Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Herbert Salberinbaşçılıq etdiyi nümayəndə heyəti oktyabrın 25-də Azərbaycana
səfər edərək prezident, müdafiə və xarici işlər nazirləri ilə görüşdü. Helber Salber
Bakıdakı bu görüşlərdə dedi ki, Avropa İttifaqı Cənubi
Qafqaz regionunda sabitliyin təmin olunması üçün münaqişənin tez bir zamanda
sülh yolu ilə həllinin tərəfdarıdır və bu istiqamətdə danışıqların davam
etdirilməsi zəruridir.

Aydındır
ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində Avropa İttifaqı ATƏT-i əvəz etməyəcək.
Brüsselin belə bir istəyi də yoxdur. Buna baxmayaraq, Brüssel vəziyyəti daima nəzarət
altında saxlamaq istəyir. Çünki, yaxın gələcəkdə Azərbaycan Avropa İttifaqının əsas
regional tərəfdaşına çevriləcək. Bir neçə ildən sonra Azərbaycan qazı TAP və
TANAP boru xətləri ilə Avropaya daşınacaq. Bu səbəbdən Avropa İttifaqı Cənubi
Qafqazda sabitliyin davamlı şəkil almasında maraqlıdır.

Bölgədə
mümkün müharibə Avropa İttifaqının maraqlarına ziddir. Ancaq Avropada onu da
anlayırlar ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi həll olunmayana qədər bölgədə müharibə
risqi yüksəkdir. Ona görə də bu risqin azaldılması məqsədilə Brüssel həm Bakı,
həm də İrəvanla dialoqu intensivləşdirməyi və bu yolla Minsk Qrupu həmsədrlərinə
dəstək vermək siyasətinə üstünlük verir.

“Atlas” Araşdırmalar Mərkəzi

 


mənbə : moderator.az



Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler