Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

4 iyunun cavabsız qalan sualları

13 Temmuz 2016

9:32 am


13/07/2016 [13:28]: xeber –
4 iyun hadisələri əvvəlki illərdən fərqli olaraq bu il xeyli
vaxt aparsa da, müzakirələrin və ittihamların istiqaməti dəyişməz qaldı.  Günahkarlar etirafda bulunmaq əvəzinə, yeni-yeni
yalanlar uydurur, iftiraların rəngini daha da tündləşdirərək, hətta, təhqirlərə,
konkret böhtanlara da əl atdılar. Lakin ötən illərdən fərqli olaraq bu il
qaragürühçülar və böhtançılar daha ağır və effektli zərbə aldılar. Elə bir
cavab ki, hələ də mağmun durmdan çıxa bilməyiblər. Bəlkə də belə bir çıxılmaz vəziyyətlə
üzləşəcəklərini düşünmürdülər. Ancaq cəmiyyəti düşündürən bir sıra vacib
sualların əsaslı izahı hələ də qalır. AMİP lideri Etibar Məmmədovun 24 iyunda mətbuatda
işıq üzü görən “Bir daha 4 iyun haqqında” sərlövhəli məqaləsində toxunduğu məsələlərə
nədnəsə hələ də aydınlıq gətirən yoxdur. 

Özlərini “milli hökümət” adlandıranlar çıxıb deyə bilmirlər
ki, Etibar Məmmədovun yazısında deyilələr nə dərəcədə doğrudur?  Yazıda səsləndirilən sorulara arqumentlərlə
cavab vermək əvəzinə, o dövrün ikinci rəsmi şəxsi sayılan Ali Sovetin sədri İsa
Qəmbər yenə də ümumi sözlərlə məsuliyyətdən qaçmağa çalışmış, üstəlik də, tərəfdarlarına
“böhtanı davam etdrin” anlamı verən çağırış edib. Yaxud da həmin məsələlərə
aidiyyatı olmayan, AXC iqtidarında 100-cü şəxs sayılmayanlar güya öz mülahizələrinə
görə  “cavab veriblər”. Halbuki nə Osman
Kazımovun, nə Bəybala Əbilin, nə Oqtay Qasımovun,hətta, Mirmahmud Fəttayevin də
cavablandıracağı suallar deyil həmin suallar. 
Yeri gəlmişkən, KXCP sədrinin böhtançılara qoşularaq yaraşmayan iddialar
və ittihamlar səsləndirməsi bir qədər maraq doğurdu. Əvvəla, ona görə ki, dindən-imandan,
haqdan-ədalətdən dəm vuran adam gərək əməli saleh olmalı, haqqı nahaqqa verməməlidir.
Əlalxüsus da müqəddəs Ramazan ayında. Onun hətta Etibar Məmmədovun 9 ay
Lefertofo zindanında həbsinə də şübhəli ehyamlar irəli sürürür. Ehtimalların isə
heç bir dəlil subut olmadan dilə gətirilməsinə dində sui-zənn deyilir və bu isə
ən ağır günah sayılır. Qəribəsi odur ki, xəyanətdə ittiham etdiyi şəxslə dünənə
kimi sıx münasibətləri olmuş, nələrisə də umaraq, bəzilərini də əldə etmişdir.
Burada məntiqi sual yaranır, M.Fəttayevin nədənsə şübhəsi, ehtimalı var idisə,
cəbhə hakimiyyəti dövründə Etibar Məmmədovun DTK-nın arxivlərinin açılması barədə
təkidli tələblərini niyə dəstəkləmirdi? 
Niyə ötən 23 il ərzində  “xəyanəti”
sübuta yetirəcək addımlar və hərəkətlər edilməyib. Bu illər ərzində əksi baş
veribsə, deməli xəyanətı və xəyanətkarlığı elə özü edib. Nəfsinə  yenilərək ləyaqətinə xəyanət edib.
Başqalarına ləkə yaxmaqla nəyisə əldə etməyi düşünübsə, ən böyük ləkə budur. Qəlbi
qaralıq, nəfsin qulu olmaq və vicdanı ləkəli gəzmək dəhşətdi!   Bundan o yanı cəhənnəm əzabıdır!

Yazının üzərindən xeyli
müddət keçməsinə baxmayaraq, AXC iqtidarının səlahiyyətli və “baş bilənləri”  sükuta üstünlük verirlər. Lakin cəmiyyət
aydınlatma gözləyir. Cavab verilməlidir ki, 23 il ərzində “Müsavat” və KXCP-də
daxil nə üçün hadisələri AMİP kimi müzakirəyə çıxarıb, qiymət verməyiblər.
Yeganə partiyadır ki, AMİP kollegial qurumda müzakirə edərək, Gəncə hadisələrini
başlanğıc olaraq xalq üsyanı, hərbçilərin hərbi hissədən çıxmasından sonra baş
verənləri isə  qiyam kimi tanıyıb. Bu
bizim 1993-cü ildən rəsmi mövqemiz olub. Fikrimcə, AXC iqtidarında yüksək vəzifələrdə
olan partiya liderləri belə müzakirələrdən ona görə çəkinir və qaçırlar ki, çox
qaranlıq mətləblər aydınlaşağaq və bir-birlərinin üzünə duracaqlar.  Əgər belə deyilsə buyurub daxillərində
müzakirəyə çıxartsınlar.

Etibar Məmmədov haqlı
olaraq sual edir ki, “1993-ci il iyun ayının 2-də Milli Məclisin iclasında
bir əməliyyat hazırladığınızı açıqladım və bunun ağır nəticələri haqqında xəbərdarlıq
etdim. Əvəzində nə etdiniz?”
Sizlər anlamadınız ki, uzun illər milli-azadlıq uğrunda mücadilə vermiş
insanlar dövlət strukturlarının formalaşmasını və milliləşməsini,
iqtisadiyyatın liberallaşdırılmasını, cəmiyyətin demokratikləşməsini istəyir.
Əvəzində nə verdiniz dövlətə və cəmiyyətə? Necə öhdəsindən gəldiniz, gələ
bildinizmi bu gözləntilərin?”

Gəncəyə qoşun yeritmək əmrini
verənlər indiyədək də bunun məsuliyyətini nəinki üzərinə götürmür, həttə
boyunlarına almırlar. Gəncədə “Tufan” adlı əməliyyatın keçiriləcəyi barədə ana
müxalifət lideri Etibar Məmmədovun xəbəri olur və bu addımın atılmaması barədə
parlamentdə, çəkindirici çıxışını edir, amma heç bir dövlət görəvlisi bunu
etiraf etmir. Gəncədə nə baş verməsi barədə Milli Məclisə hadisələrdən sonra da
hesabat verilmir. Hadisələr prezident Əbülfəz Elçibəyin yanında müzairə edilib,
yazan Pənah Hüseyn  Baş Nazir olaraq bilməmiş
deyildi ki, daxili məqsədlər üçün ordudan istifadə qadağan idi və yalnız
parlamentin razılığı əsasında bu mümkün idi. İkincisi də parlament qarşısında
hesabat vermək onun  və hökümətinin vəzifəsi,
borcu idi. AMİP-in də tələbi ondan ibarət idi ki, parlamentin razılığı olmadan
ordunun daxili məqsədlər üçün hərbi əməliyyatlar keçirməsinə kim əmr verib?
Ancaq bu baş vermədi. Bu günə qədər də bəlli deyil ki, Gəncədə qanuna zidd hərbi
əməliyyata başlama əmrini orduya və güc strukturlarına kim verib, ölkənin az
qala bütün güc strukturlarını kim ora göndərib? 
Bu məsuliyyəti üzərinə görürən hələ də yoxdur.

“Milli qüvvələrin” idiyədək
aydınlatmadığı sorulardan biri odur ki, hakimiyyəti 9 dövlətin razılığı ilə ələ
keçirərkən, bu hansı dövlətlər idi və qeyri-milli, agent, satqın, Moskvanın nökərləri
adlandırdığınız başda baş nazir postunu verdiyiniz Rəhim Hüseynov olmaqla
kommunistlərlə niyə böldünüz? Halbuki xalq həmin insanlardan cana doymuşdu.
Hakimiyyət çevrilişi onlarda az-çox ümid yaratmışdı. Üstəlik də, nə cəmiyyət
demokratikləşdi, nə iqtisadiyyat liberallaşdı, nə də dövlət strukturları möhkəmləndirildi.
Kadrlar sadiqlik, dostluq və iqtidardaxili qruplaşmalara yaxınlıq üzrə seçildi.
Peşəkarlara imkan yaradılmadı. Siyasi müxalifətə təzyiqlər, basqılar, hücumlar
daha da artdı. Hərə özünə silahlı dəstələr yaratdı. Parlament buraxılmadı, yeni
Ana Yasa qəbul edilmədi, yeni seçkilər keçirilmədi. Qanunlara əməl edilmədi,
“onun yanından keçildi”. Asayışın və vətəndaşların hüquqlarının qorunmasına
birbaşa cavabdehlik daşıyan Daxili İşlər Nazarliyinin rəhbəri canlı yayında
efirə özbaşına daxil olaraq müzakirə iştirakşıları təhqir etdi. Bu təkcə dövlət
televiziyasında debatda iştirak edənlərə olan münasibət deyildi, həm də Azərbaycan
tamaşaçılarına gəstərilən neqativ yanaşma idi. Qurulan bu “hibrit” höküməti
“milli” elan etməyinizə baxmayaraq, xalq bunu heç vaxt milli saymadı və çünki
siz də zatən xalqı saymadınız, ona arxa çevirdiniz. Etibar Məmmədov demişkən,
“siz artıq hakimiyyəti ələ keçirərkən məğlubiyyətə məhkum olduğunuzu dərk etməli
idiniz. Lakin siz dövlətin və hakimiyyətin məsuliyyətini dərk etmək iqtidarında
deyildiniz. Çünki sadə məişət problemlərinin həllində aciz qalan, sosial
statusu qeyri-müəyyən insanların dövlət quruculuğuna və müstəqilliyin
qarşısında duran nəhəng problemlərin həllinə qalxışması irrasional idi”.

“Cəbhə
ideologiyasını dövlət ideologiyası elan etməliyik” – başqa biri isə bu
totalitarizm qoxulu şüarı AXC-nin qurultayında elan edir və alqışlar qazanırdı.

Proqramı dövlətin proqramı olan, ideologiyası dövlətin ideologiyası olan,
nizamnaməsini isə Konstitusiyaya çevirmək istədiyiniz AXC-nin kommunistlərdən
zehniyyət fərqi nə idi?
Belə deyimlərlə, yanaşmalarla müqəddəs ideyalarımız hörmətdən salındı,
insanların azadlığa, demokratiyaya, qanunların aliliyinə olan inamı sarsıldı”.
Düppədüz səsləndirlən fikirlərdi. Sizlər demokratiya bunamı deyirsiz? Yaxud da,
demokratiya barədə düşüncələriniz bu qədər bəsitkən, nə haqla uzun illərdir
demokratiya və hüquqi dövlət barədə, gecə gündüz bu xalqa moizə oxuyursuz.

Əgər özünüzdə təpər və cəsərət
tapa bilirsinizsə əsaslı şəkildə təkzib edin ki, prezidentin 1 iyul, 1992-ci il
tarixli fərmanının 6-cı bəndinə əsasən daxili işlər orqanlarına vətəndaşları məhkəmə
qərarı olmadan 30 günədək təcrid etmək səlahiyyəti verilməyib, 1992-ci ilin
oktyabrında Naxçıvanda silahlı yolla Heydər Əliyevi vəzifədən uzaqlaşdırmaq
üçün uğursuz cəhd etməmisiniz, 1992-ci ilin dekabrında AMİP-in qərargahını zəbt
etmək üçün hərbi polis göndərməmisiniz. İyun ayının 3-də Bakının küçələrinə
zirehli texnika çıxarıb Milli Məclisi mühasirəyə almamısınız və başınız daxili
çəkişmələrə qarışmayıb. Hakimiyyət daxilində yeni partiya yaradaraq,onun
başqanının təbliğini prioritet vəzifəyə çevriməmisiniz. Eyni zamanda öz
daxilinizdə dünən qəhrəman etdiyiniz adamı sonra  düşmənə çevirir və amansız təqib əmri verirməmsiniz
və s.

Özlərini “milli hökümət”
adlandıranlar niyə indiyədək cavab verə bilmirlər ki, o necə milli hökümət idi
ki, bir ovuc qiyamçının qarşısında duruş gətirə bilməyərək pərən-pərən düşdü?
Əvvəlcə yerlərdəki nümayəndələri, sonra isə mərkəzi hakimiyyət orqanları onlara
etibar edilmiş vəzifələrini qoyub qaçdılar. Milli olan hökmət xilası müxalifət
liderindən, müxalifət partiyasından deyil, arxalandığı millətdən, xaqldan istəməli
idi. Niyə xalqa, millətə, “milli hökümətlərini, qorumaq və dəstəkləmək üçün
müraciət edilomədi? Bəli, “Ölkəyə rəhbərlik etmək iddiasında olanlar bilməlidirlər
ki, xalq sizə müstəqilliyini, dövlətini, canını, malını və namusunu əmanət
edir. Bu əmanəti qoruya bilməyənlər belə yükün altına girməməlidirlər. Həmin qərarın
olmaması, meydana çıxmaması üçün həmin əmanətin sahibi ya gəlib yerində
oturmalı, ya da istefa verməli idi”.

Bu suallar təkcə Etibar Məmmədovun
yazısının sualları deyil. Bu xalqın və millətin o dövrün səlahiyyət sahiblərindən
hələ də cavab ala bilmədiyi sorulardı. 
Hansılar ki, 23 il əvvəl xalqa, millətə necə münasibət sərgiləyirdilərsə,
indi də eyni münasibətdə də qalırlar. Özlərini “Milli Hökümət” adlandıran “bəylər”,  AXC hakimiyyətinin yüskək və qeyri-məhdud səlahiyyət
sahibləri cəmiyyət sizlərdən verilən suallara cavab gözləyir.

 

Əli Orucov

AMİP Siyasi Şurasının
üzvü, politoloq.

 

 

 

 

 




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap - musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler