Musavat.az
Musavat.az




Müsavat » Xeberler» Xeber

“Ən böyü ayıbımız odur ki…” – Mikayıl Cabbarova sert ittiham…

06 Temmuz 2016
ekindex
9:12 am


06/07/2016 [13:10]: xeber –
Bu günkü müsahibəmiz gözdən əlilliyi olan şəxslərin təhsili bağlıdır. Onların təhsil sahəsindəki problemi, vəsaitlərin olub-olmamağı və digər məsələlər ətrafında söhbət etdik.- Bəybala müəllim, buyurun əvvəlcə özünüzü təqdim edin və son zamanlar əlillər üçün yaradılmış şəraitlə bağlı qısa məlumat verin.- Mən “Braille texnik Azərbaycan” şirkətinin direktoru kimi uzun müddət kor və zəif görən uşaqlar üçün  orta məktəbin riyaziyyat müəllimi işləmişəm. İndi hazırda görmə üzrə əlilliyi olan uşaqlar üçü 5 nömrəli xüsusi məktəbdə dərs deyirəm. 10 ilə yaxın Azərbaycan Gözdən əlillər cəmiyyətində vitse prezident olmuşam. 2 il İCV görmə üzrə əlilliyi olan uşaqlara beynəlxalq dəstək  təşkilatının Azərbaycan personasının təmsilçisi olmuşam. 10 ilə yaxın da Böyük Britaniyanın “Oxon” təşkilatının əlillik proqramlarının vəkillik üzrə məsul işçisi olmuşam. Və bir çox beynəlxalq dərəcəli diplomlara layiq görülmüşəm. Əlillik üzrə mütəxəssis olaraq əsas sahəmiz təhsil sahəsidir. Mən özüm BDU-nun mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişəm. Əsas sahəm də əlilliyin yaratdığı maneələrin aradan qaldırılması üçün texnologiyaların tədqiqi ilə məşğul olmaqdır. Bu sahəyə sonradan işləyib nail olmuşam. Bunun üçün çoxlu ölkələr gəzdik. İspaniya, İsveç, Almaniya, İrlandiya, Türkiyə, Rusiya və s. ölkələrin təcrübələrin öyrəndik. 2005-ci ildən ölkəmizdə səsli proqramlar smartfon telefonları üçün tətbiq olunmağa başladı. O zaman bu telefonların simbian modelləri var idi. Həmçinin kompüter sistemləri üçün də də biz səsli proqramların milli versiyaları üzərində işləməyə başladıq.- Əlillər üçün xüsusi orta məktəb nə vaxtdan yaranıb?- Orta məktəb Azərbaycanda sovetlər dönəminə təsadüf edir. İlk dəfə 1936-cı ildə yaradılıb. Bu məktəbdən çoxlu məzunlar olub, hansı ki, elmi dərəcələr əldə ediblər. 15-ə yaxın elmlər namizədi, 1 nəfər elmlər doktoru olub. Hazırda ölkənin ali təhsil müəssisələrində səhv etmirəmsə 42 nəfər fiziki məhdudiyyətli uşaq təhil alır.- Hansı universitetlərdə daha çox görmə əlilliyi olan tələbə oxuyur?- Ən çox BDU-da 11 tələbəmiz var, Mədəniiyət və İncəsənətdə və regionlardakı universitetlərdə əlillik dərəcəsi olan tələbələrimiz təhsil alırlar.- Ən çox seçdikləri ixtisaslar hansılar olur?- Əsasən görmə üzrə əlilliyi olan gənclərimizin daha çox adaptasiya ola biləcəyi, yəni əlçatan ola biləcəyi sahələr humanitar sahələrdi. Tarix fakültəsində, hüquqa meyllilik , oxudur, amma orda vakansiyaya tələblər imkan vermir. Jurnalistikaya maraq çoxdur. Əlilliyin özü necə deyərlər fiziki məhdudiyyətdir. Əqli deyil. Gözdən əliliiyi olan insanlar üçün texnologiyaların tətbiqi zəruri məsələdir. Ancaq buna gərək dövlətin dəstəyi ola. Sistemin özünün innovativ yanaşmaları olmalıdır. Yenilikçi bir düşüncə gəlməlidir.- Təhsildə hansı problemlər sizi narahat edir?- Təhsildə çox böyük problemlər var. Sizə dediyim kimi mən hazırda Xəzər universitetinin “Tempus” layihəsi üzərində çalışıram. Əlilliyi olan tələbələrin təhsilə inteqrasiya mərkəzlərinin yaradılması layihəsidir. Avropa Birliyi komissiyası tərəfindən maliyyələşdirilir. Bu ilin dekabrında başa çatmalıdır. Layihəyə qoşulan universitetlər dediyim kimi Xəzər universitetidir, İqtisad, Lənkəran, Gəncə, Naxçıvan və Sumqayıt dövlət universitetləridir. Bu universitetlərdə əlilliyi olan tələbələr üçün lazımi şərait yaradılıb. Yalnız bu altı universitetdə imkanlar var. Ancaq təəssüflər olsun ki, istər Misir Mərdanovun dönəmində, istərsə də Mikayıl Cabbarovun dönəmində dövlət vəsaiti ilə universitetlərdə, kolleclərdə şərait yaratmaq üçün heç bir vəsait ayrılmadı. Əlillərə təhsil vermək üçün kadr hazırlanması, əlillərin özündən gələcək kadrların hazırlanması üçün dövlət bu günə kimi bir qəpik də pul ayırmayıb. Bu bizim ayıbımızdır. Əgər sağlam insanlar təhsil ala bilirsə, əlillər ala bilmirsə, demək cəmiyyətdə bu münasibətlərdə diskriminasiya var. Təhsil Nazirliyi bu məslələrdə çox passivdir.- Bəs əlilliyi olan tələbələr oxuduqları sahələr üzrə məzun olduqdan sonra işlə təmin oluna bilirlərmi?- Gözəl sual verdiniz. İstənilən qurumlarda bu mövzuda maneələr var. Təkcə ƏƏSMN və Mədəniyyət və Turizm nazirliklərində həqiqətən əlilliyi olan şəxslərə mümkün işlərə qəbul olunması üçün yardım edirlər. Amma Təhsil Nazirliyi çox biabırçı münasibətlər göstərib. Mən eşitmişəm keçən il, bizim görmə əlilliyi olan uşaqlar üçün Respublika orta internat məktəbinin müəllimlərini diaqnostik qiymətləndirmədən yayındırıblar. Onların şəxsiyyətinə toxunacaq hərəkətlər ediblər. Mütləq sistem əlilliyi olan şəxslərin özlərini rahat hiss etmələri üçün uyğunlaşdırılmalıdır. Təhsil Nazirliyinin bu sahədə nə tədqiqat mərkəzi var, baxmayaraq ki, Təhsil Problemləri İnstitutu var. Amma əlilliyin yarada biləcəyi fəsadları aradan qaldıracaq heç bir iş görülmür. Təsəvvür edin ən böyü ayıbımız odur ki, Azərbaycan Respublikasının “Braille” əlifbası haqqında qanunu yoxdur. “Braille” gözdən əlilliyi olan şəxslər üçün beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş əlifbadır. Bilirsiniz ki, 1993-cü ildən bizdə latın əlifbasına keçirildi. Və latın qrafikasının “Braille” əlifbasını qəbul edilməsi haqda Azərbaycanda qanun qəbul olunmayıb. Çox böyük problemlər olur. Məsələn, prezident fərman verir 50 cildlik bir kitab oxucular üçün hazırlansın və bunun üçün maliyyə ayrılır. Amma “Braille” əlifbasına nəzər yetirilmir. Çünki belə qanun yoxdur. Yəni ki, gözdən əlillər dövlət sifarişli kitablardan da məhrum edilirlər. Təhsildə ən böyük problemlərdən biri hələ də bu barədə konsepsiyanın olmamasıdır. Əlilliyi olan şəxslərin al təhsil alması, ali təhsil üçün ödənişdən azad olunması, onların məşğulluq problemlərinə dair bir ümumiləşdirilmiş strateji konsepsiya olmalıdır ki, bunlar özlədi sosial-iqtisadi inkişafa nail oal bilsin.- Qarşıda hansı universitetlərdə bu şəraitin yaradılmasını gözləyirsiniz və bu proses gedirmi?- Təbii ki,bu proses dediyim kimi 6 universitetdədir.Amam bizim ən çox tələbələrimiz olur BDU-da.Lider universitetdir,1919-cu ildə yaradılmasına və ən çox görmə üzrə əlilliyi olan tələbələrin oxumasına baxmayaraq orada heç bir şərait yoxdur.Bütün dərslikləri Lomonosov adına Moskva universitetindən alırdıq.Bu çox pis haldır ki,universitetlər əlilliyi olan insanlar üçün açıq deyil.Bu da ondan qaynaqlanır ki,nazirlik özü bu məsələyə biganədir.Hesab edirəm ki,nazirlikdə buna maneəli bir yanaşma var.Mən özüm yaxınlarda Təhsil nazirliyinə getmişdim.Təsəvvür edin ki,insan resursları departamentinin üzrə şöbə müdirinin qəbuluna düşmək üçü ndedilər 3 həftə gözləmək lazımdır.Yəni fərdi problemini həll etmək istəyən bir insan bu qədər bariellərdən aşıb bir problemi həll etmək çün aylarla illərlə vaxt sərf etməlidir.Ölkədə əlilliyi olan şəxslərdən gələcək kadrlar hazırlanması üçün heç bir vəsait yoxdur.kadr hazırlığı məsələsi ölkədə yoxdur,sıfır dərəcədədir.Təhsil nazirliyinə müraciət edəndə də deyirlər ki,saytla müraciət edin.Deyriəm axı sizin saytda görmə əlilliyi olan şəxslər üçün imkanlar yoxdur.Saytlar bərabərhüquqlu olmalıdır.- Azərbaycan dünya ölkələri siyahısında neçənci yerdədir əlillərə qayğıya görə?- Azərbaycan mən deyərdim ki, həm əlilliyi olan şəxslərin məşğulluğu məsələləri, həm ali təhsilin verilməsi məsələləri, həm belə deyək də faiz etibarilə uşaq və gənclərin təhsilə cəlb olunlamaları nöqteyi nəzərindən çox axırıncı yerdədir. Çünki təsəvvür edin ki, ölkəmizdə əlilliyi olan uşaqların cəmi 15%-ə qədəri orta təhsil və yaxud da ki, məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə cəlb ediliblər.Mehman Nəbiyev




Şərh yazılmayıb.

Şərh yaz.








           
MARAQLI
Maraqlı
- Sitemap BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 0,59 değer kazanarak sürekli müzayede işlemlerine verilen araya 77.242,79 puan ile girmişti.Sürekli müzayede işlemlerinin tekrar başlamasının ardından yükseliş eğilimini sürdüren endeks, şu dakikalarda yüzde 0,66 artışla 77.300 seviyelerinde bulunuyor. Analistler, öğleden sonra ABD'de başta fabrika ve dayanıklı mal siparişleri olmak üzere açıklanacak verilerin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç, 76.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu kaydediyor.Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek bugün güne 1,237.65 dolardan işlem görerek başladı. Havalimanının batısında yer alan ve Gizlani Askeri Üssü'nde de tamamen kontrol sağlandı.Doğu cephesinden ilerleyen federal polis güçleri ve özel kuvvetler askerleri, havalimanı yakınındaki Elbu Seyf köyünü hafta başında terör örgütünden geri almıştı.Güney cephesinden ilerleyerek geçen yıl kentin tamamen kuşatılmasını sağlayan İran destekli Şii milisler Haşdi Şabi grubu da batı cephesinden ilk saldırıyı Çarşamba günü başlatmıştı. Telafer çevresindeki köylerde yoğun çatışma var.Bu arada Musul’un batısından ilk tahliye haberi geldi. El-Memum bölgesinden DEAŞ'ın kalkan olarak kullanmak için alıkoyduğu bin 508 kişi tahliye edildi. -Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığınca kentin batısından tahliye edilen bin 508 kişilik ilk grup, Kayyara kasabasındaki kamplara yerleştirildi.Kapalıçarşı altın fiyatlarına göre çeyrek altın fiyatı bugün 192 lira, altın gram fiyatı ise 117 lira seviyesinde.Altın fiyatları ABD'den açıklanan pozitif verilerin ardından yatırımcıların riskli varlıklara geri dönüş yapmasıyla beraber dün geriledi. Spot altının ons fiyatı yüzde 0.2 değer kaybederek 1,237.65 dolardan işlem görürken, dün yüzde 0.7 değer kazanmıştı.KAPALIÇARŞI ALTIN FİYATLARIİstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 116,75 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 780,00 lira oldu.Bu yıla en hızlı başlayan yatırım aracı altın oldu. 3 yıl yatırımcısına kaybettiren altın, Aralık ayında başladığı yükselişi bu yıl hızlandırdı. Peki altın fiyatları 3 yıllık kayıbın ardından nasıl yükselişe geçti? Altın fiyatları neden yükseliyor? Altın yorumlarını aşağıdaki playerdan izleyebilirsiniz.Analistler, bugün ABD'de açıklanacak ADP istihdam raporunun altın fiyatları üzerinde etkili olabileceğini belirterek, teknik olarak altının onsunda 1.210 doların destek, 1.250 - 1.255 dolar bandının ise önemli direnç seviyeleri olarak takip edileceğini kaydediyor. Altının gram fiyatında ise 116 seviyesinin izleneceğini dile getiren analistler, bu seviyenin altında kalınması durumunda düşüşün ivme kazanabileceğini, olası yükselişlerde ise 118 direncinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.çarşambaAnalizciler, ABD'de üretimin azalacağına ve OPEC ile OPEC dışı üreticilerin birlikte kararlar alabileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri destekleyen ana etkenler olduğunu ifade ediyor.günü 39 dolar sınırına yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 39,47 dolara kadar yükseldikten sonra şu dakikalarda 39,11 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Brent petrol son olarak 11 Aralık 2015 tarihinde 39,71 dolara kadar yükselmişti.Avrupa'da tarafında ise piyasalar bu hafta Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararı ve Euro Bölgesi büyüme verisini bekliyor. Analistler, 10 Mart’taki AMB toplantısında alınacak yeni önlemlere yönelik beklentilerin arttığını belirtiyor. Bugün İuro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güveni açıklanacak. Cuma günü Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 0,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,13 prim yaptı.Amerika'da BÜYÜME HEDEFİ REVİZE EDİLDİAsya'da hafta sonu gerçekleşen Çin Ulusal Kongresi'nin yıllık toplantısında ülkenin büyüme hedefinin yüzde 7 civarından yüzde 6,5 - 7,0 aralığına düşürüldüğü kaydedildi. Çin'deki gelişmeler sonrasında Şanghay bileşik endeksi şu dakikalarda yüzde 0,32 yükseldi. Japonya'da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,61 düşüşle 16.911,32 puandan kapandı.Analizciler, bu hafta yurt içinde sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin izleneceğini, yurt dışında ise AMB toplantısı ve ABD verilerinin takip edileceğini dile getiriyor.Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 77.800 seviyesinin direnç konumunda olduğunu aktaran analistler, 76.300 ve 75.500 seviyelerinin destek olarak öne çıktığını vurguluyor. musavat son xeberler Son Xeberler - Son Xəbərlər, yeni musavat, müsavat, musavat qezeti xeberler